ĐÁNH GIÁ: Intimate Apparel, Nhà hát Park ✭✭✭✭

Intimate Apparel Nhà hát Park 19 tháng 7 năm 2014 4 Sao Vở kịch Intimate Apparel của Lyn Nottage, hiện đang tiếp tục mùa công diễn đầu tiên tại Anh (sau khi chuyển từ Ustinov Studio tại Theatre Royal Bath) đến Nhà hát Park, là một tác phẩm được chấp bút tinh tế, sâu sắc và đầy gợi cảm. Tác phẩm không chỉ tái hiện sống động cuộc đời và số phận của những người Mỹ gốc Phi vào khoảng năm 1905, mà còn đồng thời nói lên sự thiếu hụt chân giá trị trong khái niệm bản sắc hiện đại, và cách mà ở một mức độ nào đó, hầu như ai cũng có những bí mật riêng rồi dùng chúng để nhào nặn nên diện mạo bên ngoài của mình.

Lối viết chân thực đến nhức nhối, ca từ dịu dàng và các nhân vật luôn rực cháy sức sống mãnh liệt.

Chuyện phim kể về Esther, một thợ may quá lứa lỡ thì, thuê một căn phòng trong nhà trọ và kiếm sống bằng nghề may nội y cho những quý bà giàu có ở Đại lộ số 5 và cả những cô kỹ nữ ở khu Tenderloin. Cô mua những thước vải lộng lẫy từ ông Marks, một người Do Thái cô độc điều hành một tiệm vải nhỏ, rồi biến chúng thành những bộ đồ lót có vẻ đẹp và chi tiết đến kinh ngạc.

Cô chắt chiu từng đồng, nhét những tờ tiền quý giá vào tấm chăn vá tự tay may trên giường, và kiên nhẫn đợi ngày có thể mở một Thẩm mỹ viện cho "các quý cô da màu". Cô sống một cuộc đời đơn giản, lương thiện và cô độc, từ chối sự chú ý của những người đàn ông có "việc làm tốt" như khuân vác hành lý hay phục vụ trong khách sạn. Cô vẫn kiên nhẫn chờ đợi.

Rồi một lá thư gửi đến cho cô. Vì không biết chữ, cô nhờ một khách hàng giàu có đọc giúp và viết thư hồi âm theo phong cách của chàng Cyrano. Người viết thư, George, là một người đàn ông cô đơn đang làm việc tại công trường đào kênh Panama. Sau nhiều lần thư từ tâm tình, anh ta đến New York và ngay lần đầu gặp mặt, họ đã kết hôn.

Hồi Hai bao quát những sự kiện tiếp nối; có những phân đoạn thanh tao và dịu dàng, có những đoạn đầy bất ngờ và đau xót, có những tình tiết hiển nhiên nhưng cũng có những phút giây gợi cảm đến lạ kỳ. Tất cả đều được viết với lòng bao dung, sự thật và dư vị chua chát của trải nghiệm. Hình ảnh cuối cùng của Esther miệt mài bên máy khâu vô cùng mạnh mẽ và đầy sức gợi; một biểu tượng của lòng dũng cảm, nghị lực và một ý niệm không thể lay chuyển về lẽ phải.

Vở kịch được dàn dựng duyên dáng và khéo léo bởi đạo diễn Laurence Boswell, với sự hỗ trợ đắc lực từ thiết kế sân khấu cực kỳ thông minh của Mark Bailey. Thiết kế này không chỉ làm cho các cảnh quay trở nên bắt mắt mà còn phản ánh những chủ đề cốt lõi. Có những sự thật ẩn giấu trong bối cảnh của Bailey; giống như mỗi nhân vật chính đều có bí mật, sân khấu cũng vậy. Tác phẩm của Bailey đầy cảm hứng và phần ánh sáng của Ben Ormerod đã góp phần lớn vào hiệu ứng thị giác.

Tuy nhiên, có hai thiếu sót lớn trong bản dựng này. Điều đáng tiếc nhất là phần ngữ điệu. Ngoại trừ bà chủ nhà trọ và ông Marks, các giọng địa phương lúc có lúc không, đôi khi sai lệch một cách khó hiểu và làm giảm đi tính chân thực của những màn trình diễn vốn dĩ khá tròn vai. Rick Lipton được ghi danh là cố vấn phương ngôn, nhưng công việc của ông, đặc biệt là với George và bà Van Duren, dường như bị phớt lờ hoặc thực hiện sai.

Lỗi thứ hai nằm ở phần âm nhạc, khi giai điệu quá hiện đại so với bối cảnh, gây cảm giác lạc quẻ so với tính chân thực tổng thể hiện có.

Tanya Moodie đã thể hiện xuất sắc vai trung tâm Esther. Có thể nói, Esther là một nhân vật đáng kinh ngạc, một người phụ nữ độc lập quyết liệt, dám chấp nhận rủi ro và đưa ra những lựa chọn khác biệt. Moodie đã hóa thân tuyệt vời; những lựa chọn diễn xuất của cô đầy bất ngờ và đa dạng, khiến nhân vật rung động với vẻ thô mộc, sự chân thành và chân thật sâu sắc. Cô tỏa ra hơi ấm khi hạnh phúc và biểu đạt sự lạnh lẽo vô hồn mà nỗi tuyệt vọng mang lại với một cường độ khiến người xem nghẹt thở.

Những cảnh cô chia sẻ với ông Marks niềm đam mê chung đối với những loại vải thủ công tinh xảo thực sự vượt xa cả sự tuyệt mỹ. Khi cô vuốt ve tấm vải mỏng manh không tưởng mà ông tặng cô để may váy cưới, người xem không thể không cảm nhận được điều bàn tay cô đang chạm vào, thấy điều mắt cô nhìn thấy, và đắm mình trong ánh sáng của sự mãn nguyện thuần khiết. Và khoảnh khắc cô mặc cho ông Marks chiếc áo choàng làm từ tấm lụa ngoại nhập quý giá mà ông đã tìm riêng cho cô thật gợi cảm và đầy kịch tính, hiếm thấy trên sân khấu kịch.

Nhưng những khoảnh khắc xuất thần nhất của Moodie lại đến từ những điều không ngờ tới: sự kinh hoàng của cô khi ông Marks rụt tay lại tránh cú chạm của mình; cơn giận dữ khi bà Dickson coi thường người chồng qua thư sắp cưới; sự bao dung của cô đối với cuộc đời kỹ nữ của Mayme; sự hy sinh của cô cho George và cả Mayme; lời cáo buộc thẳng thắn về sự hèn nhát của bà Van Duren. Moodie diễn giải từng cung bậc một cách hiệu quả phi thường - qua những lựa chọn diễn xuất đầy thú vị, độc đáo và đầy cảm hứng.

Tuy nhiên, màn trình diễn ấn tượng nhất vở kịch lại không thuộc về cô, dù Esther là nhân vật trung tâm. Chính vai diễn ông Marks của Ilan Goodman mới là đỉnh cao diễn xuất ở đây.

Tỉ mỉ đến từng chi tiết, nhân vật Marks của Goodman là một sự hoàn hảo tuyệt đối. Anh gói gọn vẻ nhút nhát, sự giản dị và bản tính Do Thái truyền thống của nhân vật bằng sự đĩnh đạc và kỹ năng đáng kinh ngạc. Những cảnh diễn chung với Moodie là những thành công rực rỡ của vở kịch. Những khao khát bị kìm nén của Marks hiện lên rõ rệt mà Goodman không cần phải gồng mình ra hiệu. Đó là một màn trình diễn tuyệt vời về mọi mặt.

Rochelle Neil và Chu Omambala, trong vai Mayme và George, lại không theo kịp nhịp độ đó. Cả hai đều có màn trình diễn mờ nhạt, làm giảm đi sức hút của kịch bản và các diễn viên xuất sắc khác. Omambala thường rất khó nghe, điều này gây ảnh hưởng đến phần thể hiện của anh, nhưng vấn đề không chỉ dừng lại ở đó. Cả hai trông như đang cố diễn, và khi đặt cạnh Moodie, họ giống như ánh nến leo loét dưới ánh mặt trời chói chang. Họ ở đó, nhưng mờ mịt đến mức khó nhận ra.

Sara Topham, ngoài vấn đề về ngữ điệu, đã nỗ lực thể hiện tốt hình ảnh bi kịch của một phu nhân nghiện rượu, bị mắc kẹt trong những bộ trang phục lộng lẫy tại Đại lộ số 5 và luôn trốn chạy bản thân. Trong vai bà chủ nhà trọ hay soi mói Dickson, Dawn Hope thể hiện phong độ rất tốt; bài diễn văn về cuộc hôn nhân của chính mình và mẹ bà là một trong những khoảnh khắc dịu dàng hiếm hoi không chỉ thuộc về riêng Moodie hay Goodman.

Như tựa đề đã gợi ý, đây là một vở kịch xoay quanh những bộ nội y (intimate apparel) – đồ lót phụ nữ từ đầu thế kỷ 20. Nhưng thực chất vở kịch không chỉ nói về chúng. Đó là về những bí mật thầm kín mà tất cả chúng ta đều giấu kín với những người mình tiếp xúc, chung sống, yêu thương, kết hôn hay làm việc cùng. Và quan trọng nhất, đó là việc sống thật với chính mình.

Nhưng giống như những bộ đồ lụa là mà Esther đã miệt mài bên máy khâu, vở kịch này vừa thực tế vừa tinh tế, vừa cần thiết vừa có chút gì đó xa hoa, được chế tác bằng cả tình yêu và mang lại trải nghiệm phong phú. Và giống như mọi bộ nội y lộng lẫy, vở kịch này xứng đáng được thưởng thức.

Đặt vé xem Intimate Apparel