RECENSIE: Ballroom, Waterloo East Theatre ✭✭✭

Ballroom

Waterloo East Theatre

Maandag 15 mei

3 Sterren

Mocht je je ooit hebben afgevraagd wat Michael Bennett uitspookte nadat hij zo'n enorme hit scoorde met ‘A Chorus Line’, dan is dit je kans om daar achter te komen.  Het slimme theater met 100 plaatsen onder station Waterloo East viert zijn zevende verjaardag van het presenteren van ongebruikelijk en vaak onbekend musicalrepertoire met misschien wel de meest ambitieuze productie van oprichter en artistiek directeur Gerald Armin: een cast van 14 personen en een 5-koppige band vullen de ruimte in een heerlijk kitscherige, maar liefdevol sjofele reconstructie van een New Yorkse ballroomdansclub uit de jaren 70, de Stardust Ballroom.

Precies op tijd, vlak voordat de National haar ‘Follies’ op ons loslaat, werpt deze voorstelling ook een blik op de levens van oudere mensen en het vakmanschap van ervaren artiesten.  Maar waar de ex-sterren uit de hoogtijdagen van de Broadway-variété in ‘Follies’ centraal staan, biedt ‘Ballroom’ ons de gewone burgers uit de volkse Bronx, een stadsdeel dat vele metrohaltes verwijderd ligt van de glitter en glamour van de Great White Way.  Ze komen wekelijks samen in de eenvoudige, nogal grauwe danszaal (decor en licht door Paul O’Shaughnessy), waar een klein orkest de deuntjes in strak tempo ten gehore brengt (die door de gedisciplineerde arrangementen van Inga Davis-Rutter van de oorspronkelijke grootschalige Broadway-score volkomen geloofwaardig klinken).  Gehuld in de smakeloze, over- of juist ondergestileerde kostuums van Neil Gordon, dansen ze de rumba, wals, bossa nova en de hustle, loerend naar de vonken van de discobol boven hen, terwijl ze de sombere realiteit van het dagelijks leven van zich af schudden.

Centraal in dit milieu staat de nieuwkomer: een jaar na haar verlies wordt een weduwe en eigenaresse van een antiekwinkel door haar energieke beste vriendin Angie (de bruisende Natalie Moore-Williams) overgehaald om weer te proberen 'gelukkig te zijn'.  Zij is Bea Asher en wordt gespeeld door Jessica Martin, die een welkome terugkeer maakt op het toneel in een hoofdrol, hier op wonderbaarlijke wijze verouderd door Richard Mawbey's geniale pruikenwerk.  Ik zou ook graag willen weten wie verantwoordelijk is voor haar opmerkelijke make-up; die geeft haar een vale, vermoeide teint waardoor ze door en door lijkt op de eenzame, wanhopige vrouw die een moedige poging doet om weer een leven voor zichzelf op te bouwen, niet alleen op de dansvloer maar ook daarbuiten met Al Rossi (Cory Peterson mag dan uit Minnesota komen, maar hij treft hier de echte New Yorkse toon in een genuanceerde en integere vertolking van de aarzelende rokkenjager die wat herfstwarmte in Bea's leven brengt).  Het is een bekend musicalpad, maar hier is het bezaaid met de rotsblokken van alledaagsheid en sleur.  Zelfs de confrontatie in de tweede akte met haar afkeurende en bemoeizuchtige familie – een scène die ons bijna naar het territorium van Rainer Maria Fassbinders ‘Angst essen Seele auf’ lijkt te voeren – vermijdt emotioneel vuurwerk en laat in plaats daarvan zien hoe zulke problemen besproken kunnen worden: kordaat indien nodig, maar altijd redelijk en zonder onnodige dramatiek.  Het is een humane, bescheiden boodschap.

Dit heeft alles te maken met de oorsprong van de show als televisiespel van de auteur van het script, Jerome Allan Kass; dit werk zou zijn enige uitstapje naar het musicaltheater blijken.  In zekere zin is het ook een liefdesbrief aan Kass' geboortestreek de Bronx, en aan de eenvoudige maar humoristische alledaagse mensen die hij daar zag en hoorde.  Als een grote pan met moeders beste kippensoep pruttelt zijn dialoog voort op een laag vuurtje, met plezierige bubbels en sissende replieken: een kritische klant inspecteert een onschuldig 'object' gemaakt van schelpen in Bea's winkel en vraagt: ‘Is dit echt?’, waarop het gevatte antwoord volgt: ‘Echt WAT?’  Het is een zachtaardige, hartelijke, bescheiden wereld waarin niemand echt wil opvallen, maar waar men het ook niet erg vindt om de eerste prijs in de tangowedstrijd lachend weg te wuiven als dat is wat de rest het beste vindt.  Dit is allesbehalve conventioneel musicalterrein.  Geen wonder dat de critici en het publiek destijds niet goed wisten wat ze ermee aan moesten.

Ik denk echter dat we ons bij Waterloo East niet te veel zorgen hoeven te maken over dat verleden.  Choreografe Nancy Kettle laat haar ensemble tal van routines uitvoeren, en ze maken haar trots.  Gerry Tebbutt is met 72 jaar de oudste, maar na een hele carrière in het vak is zijn fysieke kracht en souplesse bewonderenswaardig.  Je hebt hem decennia geleden misschien in West End-voorstellingen gezien, en hij was 17 jaar lang hoofd Musicaltheater aan de Guildford School of Acting (GSA).  Dit soort CV's is kenmerkend voor dit opmerkelijke gezelschap dat is samengebracht om niet zozeer een productie als wel een ‘happening’ neer te zetten.

Stuk voor stuk hebben deze acteurs een achtergrond in de meest opwindende en legendarische shows die generaties lang plezier en inspiratie hebben gebracht.  Colette Kelley (als de zenuwachtige, kwetsbare Shirley) zat in de originele Britse casts van Hair en Grease.  Jill Francis (als Martha, een van de vaste gasten van de ballroom) begon bij Danny La Rue en werd later een vooraanstaand choreografe voor musicals, opera en pantomimes. En zo gaat het maar door: Annie Edwards (de pittige Pauline); Garry Freer (de altijd afstandelijke Lightfeet); Olivia Maffett (afwisselend een geblondeerde glamourpoes en Bea’s snibbige schoonzus Helen/Emily); Dudley Rogers (de elegante Harry); Tim Benton (in de dubbelrol van Uncle Jack en de keurige Bill) en James Pellow (de amicale Petey) brengen een buitengewone dosis kennis en vakmanschap naar dit gezelschap, wat het tot iets werkelijk bijzonders maakt.

En de gedachte dat ze dit alles in slechts twee weken hebben neergezet, maakt het alleen maar bewonderenswaardiger.  Ja, de voorstelling moet misschien nog wat meer 'ingespeeld' raken voordat het echt soepel loopt, maar er zijn al volop momenten waarop dat gebeurt, en in deze kleinere, intiemere omgeving komen we net zo dicht bij deze mensen als de kijkers destijds toen het verhaal voor het eerst op televisie verscheen.  Wat betreft de partituur: de muziek van Billy Goldenberg, bekend van tientallen tv-programma's uit die periode, heeft een aangename, sfeervolle kwaliteit die misschien onderscheidend vermogen mist, maar het tempo erin houdt en tegelijkertijd suggereert dat deze levens in cirkels draaien, waar weinig gebeurt en niets van wezenlijk belang verandert.  Zelfs de cabaretnummers van de Ballroom-presentatoren Danielle Morris (als Marlene en Bea’s dochter Diane) en Adam Anderson (Nathan en Bea’s zoon David) vloeien in elkaar over en lijken telkens hetzelfde te bezingen.  Niettemin krijgt Martin de kans om het grote nummer ‘Fifty Cents’ te zingen, het showstoppers-nummer bij uitstek, met bravoure, pit en een onberispelijke frasering.  De teksten van Alan en Marilyn Bergman vertellen ongeveinsde, directe en eerlijke waarheden over pretentieloze levens; ze zijn knap geschreven, loepzuiver in de perfecte geluidsmix van Andy Hill, en zetten – net als de dansers – geen voet verkeerd.  Misschien zou het een spannendere show zijn als ze dat wel deden, maar alles is hier te goed onder controle voor onverwachte misstappen.

Tot 4 juni 2017

Foto's: Robert Piwko

RESERVEER TICKETS VOOR BALLROOM IN HET WATERLOO EAST THEATRE