RECENSIE: Bullets Over Broadway, St James Theatre ✭✭✭

Bullets Over Broadway

St James Theatre

12 april 2014

3 sterren

Het was een schouwspel van een absurde grandeur. William Ivey Long had daar wel voor gezorgd. Belachelijk geklede, maar zeer mannelijke dansers die al tapdansend de zorgvuldig geplande bewegingen van Susan Stroman uitvoerden, wat leidde tot een enorme en onverwachte hilariteit. In een nummer over hotdogs. Gekleed als diezelfde hotdogs. En met de fantastische Heléne York als maffialiefje Olive, die het nummer eruit knalde op onvervalste Broadway-wijze.

Inderdaad, zoals het liedje al zegt: we hebben nu 'bananas'. Woody Allen-bananas welteverstaan. Want in het St. James Theatre speelt momenteel het première-seizoen van Allens musicalbewerking van zijn beroemde film, Bullets Over Broadway. Voor de score is geput uit de archieven; Glenn Kelly was verantwoordelijk voor het smeden van oude liedjes tot een geheel dat bij het verhaal van Allen past, inclusief nieuwe songteksten waar nodig.

Dit is het soort vermaak dat het best tot zijn recht komt op Broadway en in de handen van Stroman krijgt elk moment uitbundige aandacht, met als enige doel het publiek te amuseren en te vermaken. En daarin slaagt de voorstelling, vaak op spectaculaire wijze.

Ongetwijfeld zullen er mensen zijn die de voorkeur geven aan de toon en uitvoering van de film. Er zullen ongetwijfeld mensen zijn die vinden dat maffiosi die zich met theatermensen bemoeien een thema is dat beter werd behandeld in 'Kiss Me Kate', of dat de spot drijven met de musicalwereld beter werd gedaan in 'The Producers'.

Maar die mensen missen de essentie volledig.

Een film kan nooit letterlijk op het toneel worden gereproduceerd en eerlijk gezegd zou alleen een idioot dat verwachten. Toneelversies van films kunnen werken, en dat doen ze ook, maar alleen wanneer de theatervariant zijn eigen, inherent theatrale manier vindt om zich uit te drukken.

Evenzo is er geen reden waarom succesvolle theaterstukken geen vergelijkbaar terrein zouden mogen bestrijken als andere successen. Als dat wel zo was, zouden mensen 'Twelfth Night' veroordelen omdat het soortgelijke ideeën over genderverwarring heeft als 'As You Like It', of 'Hamlet' afkraken omdat het te veel op 'Macbeth' lijkt, aangezien beide verhalen gaan over de nasleep van de moord op een geliefde koning.

Elk theaterwerk verdient het om op zijn eigen merites beoordeeld te worden, voor wat het is en wat het beoogt te zijn. Stromans productie van Bullets Over Broadway wil amuseren en boeien – en dat lukt haar met verve. Het is stukken beter dan bijvoorbeeld 'Kinky Boots' of 'Nice Work If You Can Get It'.

De choreografie van Stroman is even vitaal en opwindend als altijd. Haar dansers zijn prachtig, mooie vrouwen en knappe mannen die allemaal gracieus en perfect moeilijke en ingewikkelde routines uitvoeren die bruisen van plezier.

Santo Loquasto tekende voor een fantastisch decorontwerp, dat op slimme en eenvoudige wijze van alles teweegbrengt. Er is veel glitter en glamour op het podium, maar dat verdwijnt wanneer nodig om plaats te maken voor intieme ruimtes vol charme en warmte (en een goede plek voor een koelbloedige moord of twee). De scène in de trein is bijzonder memorabel, net als het theater-in-een-theater, waar schaars geklede danseressen de plaats innemen van de beelden die je vaak ziet in prachtige art-deco theaters.

De kostuums van Ivey Long zijn sensationeel. Sommige lokken op zichzelf al een lach uit. Het zijn stuk voor stuk perfecte jaren twintig-outfits, maar ze ademen stijl en vakmanschap.

De show heeft een vlot tempo, hoewel wat selectief knipwerk waarschijnlijk goed zou zijn, vooral voor de eerste akte. Maar dat is slechts een klein puntje van kritiek. Er is op geen enkel moment sprake van onrust of ongeduld bij het publiek.

Marin Mazzie is decadentie ten voeten uit, en een tikkeltje wanhopig, als de 'Divalicious' Helen Sinclair. Ze speelt de ouder wordende Broadway-ster die dolgraag jonger wil lijken dan ze is, niet vies is van een slokje verfverdunner en bereid is met elke man het bed te delen die haar kan helpen haar artistieke ambities waar te maken. Ze zingt de sterren van de hemel, ziet er fantastisch arrogant uit in elke lovertjesjurk en vreet het decor op smakelijke wijze op voor komisch effect. De "Don't Speak"-uitdaging gaat haar moeiteloos af. Zodra zij op het toneel staat, zindert het van de energie en stijl. Het is een geweldige, overtuigende prestatie.

Zach Braff, die zijn debuut maakt op Broadway en in de musicalwereld, is in topvorm als de excentrieke David Shayne. Hij is misschien niet 's werelds beste zanger, maar hij weet hoe hij een nummer moet verkopen en brengt een komische schwung naar de centrale hoofdrol. Hij haalt alles uit de komedie en is tegelijkertijd een zeer geloofwaardige romantische held en onhandige zondebok. Hij doet in dit soort rollen zeker niet onder voor Matthew Broderick.

Nick Cordero is fenomenaal als de lange, intellectuele maffioso Cheech, die in het geheim aan het script van Shayne sleutelt en er een hit van maakt. Gevaarlijk, erudiet en krachtig; hij zingt prachtig en geeft zijn personage een bijna Runyonesque sfeer mee. Net zo goed, misschien zelfs beter, is Heléne York als de dommige en lastige Olive, die dolgraag een diva wil zijn ondanks haar gebrek aan talent. Als vriendinnetje van maffiabaas Nick Valenti (Vincent Pastore) zingt en danst ze als een godin, en haar nasale stemgeluid maakt elke regel die ze met ademloze vaardigheid brengt enorm grappig. Ze heeft de grappigste sterfscène in het moderne musicaltheater.

Als Ellen, Shayne's ware liefde wanneer hij niet wordt afgeleid door de Diva van "Don't Speak", is Betsy Wolfe een puur genot. Overlopend van oprechtheid, gezegend met een prachtige stem en in elk opzicht charmant; Wolfe speelt de rol met een groot gemak en zorgt ervoor dat de plotwending rondom haar personage uitstekend uit de verf komt.

Minder geslaagd zijn de bijrollen van Karen Ziemba en Brooks Ashmanskas. Het personage van Ziemba, Eden Brent, had zonder problemen geschrapt kunnen worden. Haar regels en liedjes lijken eerder voor Ziemba te zijn toegevoegd dan dat ze een echt dramatisch doel dienen.

Ashmanskas' act als een voortdurend etende acteur, die steeds dikker wordt waardoor zijn kostuums nooit passen, is niet bijzonder grappig. Deze scènes hadden ofwel korter en krachtiger gemoeten, of juist vergroot met meer focus en inhoud (hoewel de Amerikanen in de zaal dol op hem leken, dus wellicht is het een specifiek soort humor waar wij aan deze kant van de oceaan minder mee hebben). Toch zijn noch Ziemba, noch Ashmanskas slecht, en ze halen de vaart niet uit de voorstelling.

Maar terwijl de andere hoofdrolspelers profiteren van hun muzikale materiaal, hadden de personages van Ziemba en Ashmanskas meer baat kunnen hebben bij een speciaal voor dit verhaal geschreven score. Inderdaad, als er een punt van kritiek is, dan is het dat de show geen originele score heeft. Het personage van Ziemba had een lied kunnen hebben over haar hond, de liefde van haar leven, en dat van Ashmanskas een knallend shownummer over zijn onstuitbare eetlust. Een sterke muzikale kapstok is precies wat beide personages nodig hebben maar niet krijgen.

Niet dat de score niet vol goede melodieën zit. Integendeel. En er is veel moeite gedaan om ze te laten klinken alsof ze in dit stuk thuishoren. De orchestraties zijn geweldig en het orkest speelt fantastisch.

Bullets Over Broadway is een visueel feestmaal, met heerlijke lichte komedie en geweldige rollen van de steracteurs. Het is een vrolijke, sprankelende en verfrissende avond uit. Er valt hier ontzettend veel te genieten.

Om te beginnen bij die ongelooflijke hotdog-routine.