RECENSIE: Fanatical, Playground Theatre ✭✭✭

Julian Eaves recenseert Fanatical, een nieuwe musical van Matt Board en Reina Hardy, nu te zien in het Playground Theatre.

Suanne Braun in Fanatical. Foto: Scott Rylander Fanatical

Playground Theatre

14 november 2018

3 sterren

Boek Nu

Ruim twee decennia geleden scoorde een fantastische sci-fi parodie een enorme hit met een verhaal dat zich afspeelde op een fanconventie: 'Galaxy Quest' is een van de meest perfecte en verfrissende versies van dit concept, vooral dankzij de ingenieuze versmelting van fantasie met de alledaagse realiteit en de heerlijke verkenning van de spanningen tussen die twee werelden.  Nu, heel wat jaren later, heeft een duo nog relatief nieuwe schrijvers (muziek en liedteksten door Matt Board, tekst door Reina Hardy) hun eigen verhaal bedacht en er een musical van gemaakt.  Ze werken er al zo'n tien jaar aan, en je zou verwachten dat ze inmiddels wel hadden uitgevonden hoe ze het geheel kunnen laten werken.  Dat zou je denken.  Maar hoewel het de afgelopen vijf jaar langs diverse workshops is gegaan – van Chicago tot Londen en New York – met de steun van Neil Marcus' gezelschap The Stable, en nu voor het eerst volledig op de planken staat bij het ondernemende Playground Theatre in een kundige regie van aanstormend talent Grace Taylor, is de show nog ver verwijderd van het succes dat een concept als dit zou kunnen behalen.  Het wordt onvermijdelijk een interessant spel om je af te vragen waarom.

Laten we beginnen bij de sterke punten.  De partituur bevat een aantal van de mooiste nieuwe nummers die ik in tijden heb gehoord.  Het absolute hoogtepunt is het buitengewone biechtnummer uit de tweede akte, 'Collected'. Hier toont Board zijn vakmanschap als songwriter op zijn best: hartstochtelijk en tekstueel zeer verfijnd.  Het is een prachtig nummer dat breed de aandacht verdient – het is zelfs zo adembenemend dat je het na één keer horen nooit meer vergeet.  Gelukkig wordt het vertolkt door de meest ervaren en getalenteerde stem in deze cast, Tim Rogers, wiens krachtige en tegelijkertijd zeer flexibele dramatische tenor zich met een verpletterend effect om elke subtiele en betoverende contour van het lied vouwt.  Eerlijk gezegd was dit nummer alleen al het beluisteren van de rest van de show waard.  Ook de rest van de muziek bevat mooie melodieën: Sophie Powles, met een robuuste en heldere mezzo, krijgt er hiervan een paar voor haar rekening.  Ik hoop dat we veel meer van haar gaan zien in de musicalwereld – ze heeft duidelijk het potentieel voor veel meer in dit genre.  Maar het is 'Collected' dat de standaard zet.

Stephen Frost in Fanatical. Foto: Scott Rylander

Suanne Braun is een andere ervaren professional met een uitstekende staat van dienst.  Haar rol geeft haar helaas weinig variatie, en de muziek voor haar personage voelt minder geïnspireerd of interessant.  Ze doet wat ze kan om iets te maken van de rol van organisator van de conventie waar we getuige van zijn, maar ze wordt beperkt door het magere script.  Wanneer ze eindelijk de kans krijgt om iets creatiefs te doen, laat het script van Hardy haar niet meer doen dan haar lichaam als lokaas gebruiken.  Ik was verrast en een beetje teleurgesteld door die wending: is dit 2018 of 1958?  Het script toont haar weinig respect en geeft haar personage geen extra diepgang.  Waarom?  Wellicht omdat Hardy te veel in beslag wordt genomen door de technische kanten van de personages en de menselijke verhalen uit het oog verliest, waardoor het hoofdthema overkomt als een obsessieve toewijding aan sci-fi stripboeken: vergeef me, maar dat is misschien net wat te niche voor mijn aandachtspanne.

Een intrigerend personage dat schromelijk onderbenut wordt, is de bedenker van het conventieverhaal, 'Angel 8', gespeeld door de begaafde komiek Stephen Frost: hij kreeg de lach van de avond op zijn hand (en was de enige die me echt hardop deed lachen) met zijn eerlijke vertolking van het bittere, destructieve personage Stephen Furnish.  Zijn personage is met afstand het meest fascinerende in een verhaal dat verder vol zit met vlakke stereotypen: ik vraag me af waarom de schrijvers niet allang het potentieel van dit personage hebben ingezien en hem meer ruimte hebben gegeven.  Ze slagen erin om een onsympathiek personage te transformeren tot iets ongebruikelijks en onverwacht innemends. Toch moesten we wachten tot de laatste minuten van de eerste akte voor we hem zagen – een lange en steeds saaiere zit.  Als hij dan eindelijk verschijnt, denk je: 'Maar dit personage is zoveel interessanter dan wie we tot nu toe hebben ontmoet; waarom kunnen we niet meer tijd met hem doorbrengen?'  Wellicht iets waar de schrijvers serieus over na willen denken (terwijl ze ook de chauvinistische anachronismen mogen schrappen).  In de huidige vorm stelt het script van Hardy weinig prikkelende vragen aan de personages; waar het de plot betreft, gaat er veel tijd verloren aan het uitleggen van zaken die het publiek allang begrijpt: neem bijvoorbeeld de langdradige kwestie rond het 'verloren' script voor de slotaflevering.

Sophie Powles in Fanatical. Foto: Scott Rylander

De overige personages zijn nogal inwisselbaar, en de cast doet wat er binnen de beperkingen van het script mogelijk is.  Theodore Crosby, Amber Sylvia Edwards, Amy Lovatt en Eddy Payne vullen de gelederen aan op deze kleinschalige conventie, druk beziggehouden door de choreografie van Anthony Whiteman op het ietwat ongemakkelijke decor van P J McEvoy.  Het ontwerp bestaat uit een centraal platform met vier palen op een draaischijf, wat de ruimte en de zichtlijnen domineert op een toneel waar het publiek aan twee zijden zit.  Het platform staat niet stil maar draait, waardoor er altijd wel een paal in het zicht van een deel van het publiek staat.  Dit is zo'n decor dat er als model waarschijnlijk goed uitzag, maar in de praktijk een nachtmerrie is.  Met beperkte ruimte aan de zijkanten en geen mogelijkheden in de hoogte of diepte, doen Taylor en Whiteman hun best om de vaart erin te houden, maar met veel korte scènes en tijdswisselingen hebben ze het zwaar.

Rachel Sampley lijkt slechts twee manieren van belichten te hebben en wisselt daar nogal simplistisch tussen.  Het geluid van Andy Graham is beter, maar de akoestiek van de zaal is uitdagend en wellicht had minder versterking voor een fijnere ervaring gezorgd.  De band, onder leiding van John Reddell en supervisie van Jim Henson, klinkt erg keyboard-georiënteerd, wat vreemd is gezien de rockstijl van de muziek.  Vaak horen we een piano-begeleiding die meer klinkt als een repetitie dan als een volwaardige productie.  Dat is jammer.  De muziek is vaak erg aantrekkelijk en verdient een beter doordacht geluid: een paar gitaren naast de percussie en drums van Tristan Butler, en minder nadruk op de eerste toetsen van Reddell, hadden gezorgd voor een ronder en passender effect.

Marcus geeft aan dat ze momenteel op zoek zijn naar uitgevers en zijn vertrouwen in het project is bewonderenswaardig.  Persoonlijk denk ik dat het team een significante herschrijving moet overwegen.  De kwaliteit van het materiaal is op bepaalde punten namelijk echt heel erg goed.  Dat verdient het om serieus onder de loep te worden genomen voordat er verdere stappen worden gezet.  De cast heeft nu een speelperiode van vier weken in Latimer Road om de show op verschillende publieksgroepen uit te testen en aan de productie te schaven.  Van dat proces valt veel te leren.  Misschien gaan ze inzien dat er meer potentieel in dit werk zit: het zou echt iets groots kunnen worden.

Tot 9 december 2018

BOEK TICKETS VOOR FANATICAL