RECENSIE: Swifties, TheatreN16 ✭✭

Swifties

Theatre N16

1 maart 2016

Boek Tickets

Er zit een waanzinnig goed idee achter dit stuk. Neem 'De Meiden' van Jean Genet, haal 'Madame' uit de vergelijking (hoewel ze constant wordt aangehaald via liedjes), en laat Solange en Claire het uitvechten als hysterische popfans die hun idool nadoen – in dit geval de onbereikbare, enkel hoorbare maar nooit zichtbare, Taylor Swift. Plaats ze in een hotelkamer waar ze een complot smeden om het leven van hun heldin over te nemen en zichzelf – à la 'Ruthless People' – uit hun anonieme sleur te hijsen naar een leven vol luxe en glamour. De burgerlijke setting ligt niet ver af van Anhouilh of zelfs Feydeau, en kan opgevat worden als een soort zedenkomedie.

Het is een bijzonder slim concept, en schrijver Tom Stenton verdient een pluim omdat hij dit idee heeft uitgewerkt tot een theatrale vorm. Maar hij heeft het zichzelf niet makkelijk gemaakt. Genet schrijft ijle, intellectuele debatten waarin weinig aandacht is voor 'ronde' personages; dat maakt hem fascinerend, maar ook ongrijpbaar voor een Brits publiek. Om hem hier recht te doen, moet je hem vaak juist 'onderuithalen' en zijn visie vervangen door iets dat aansluit bij wat de theaterbezoeker verwacht: driedimensionale, realistische portretten, met een flinke dosis humor en ironie. Er zijn maar weinig stukken succesvol op de Britse podia die niet aan dat vertrouwde realisme voldoen.

Hoe het ook zij, ik weet niet in hoeveel vijfsterrenhotels voor popsterren de heer Stenton heeft verbleven, maar dit stuk geeft niet de indruk dat het er veel waren. Op een gegeven moment laat hij zelfs een lid van de hotelstaf – vertolkt door een onvermelde, onzichtbare derde stem – op de deur van de suite bonken om tegen iedereen die het horen wil te roepen dat de politie beneden in de lobby is voor een onderzoek, en dat onze heldinnen alle hoop moeten varen laten om La Swift ooit te ontmoeten. Ik weet niet hoe u erover denkt, maar dat klinkt niet bepaald als de service die je in The Dorchester verwacht. Als je op één ding kunt rekenen bij de staf van tophotels, dan is het wel discretie.

Niettemin is het werk in handen gekomen van regisseur Luke Davies, die onlangs succes oogstte met 'The HIV Monologues'. Hier bevindt hij zich op een lastiger terrein en zijn aanpak voelt vaak onzeker en lukraak. Hij lijkt zich niet bewust van de ongebruikelijke eisen die Genet stelt, of heeft er simpelweg geen interesse in. Het overmatige gebruik van muziek – die bijna elk gesprek overstemt – verraadt zijn onzekerheid. Hij laat zijn actrices – de op Taylor lijkende Tanya Cubric en de onderdanige Isabella Niloufar – een reeks improvisaties uitvoeren in de hoop dat ze ergens uitkomen bij een geloofwaardige vertolking. Ze doen zichtbaar hun best en bij vlagen lukt het. Niloufar is net gecast voor de hoofdrol in 'Salome' bij het National Theatre, en gaandeweg zie je waarom. Cubric (onlangs te zien in 'The Tunnel' op Sky Atlantic) trekt alle registers open als veeleisende popgodin. De twee blijven boeien, maar hun tragikomedie is een lastig beestje om te temmen. Een langere repetitieperiode met een meer ervaren regisseur had wellicht geholpen. Nu lijken de acteurs te worstelen met de ondoordringbare oppervlakte van het materiaal, wat sneu is voor hen – en voor ons.

Stentons script helpt hen ook niet echt. We zijn bijvoorbeeld al een heel eind in de voorstelling voordat we ontdekken dat de meiden uit Luton komen: dit is een enorme onthulling – ineens krijgen de gillende, poserende wannabe's een betekenisvolle context. Waarom de auteur zo lang wacht om zijn personages te introduceren is mij een raadsel; het is toch geen staatsgeheim? Interessant genoeg was er een paar maanden geleden een andere versie van 'De Meiden' te zien die tegen dezelfde onduidelijkheid aanliep. Een goed voorbeeld was 'Deathwatch', dat rond diezelfde tijd indruk maakte in The Print Room onder de regie van Geraldine Alexander. Zij wist met een gedurfd concept en veel stijl de essentie van Genet wél te pakken. Focus en geloofwaardigheid zijn de lastigste elementen bij Genet. Stenton en Davies zullen dat inmiddels ook wel beseffen.

T/m 11 maart 2017

Foto's: Luke Davies

BOEK TICKETS VOOR SWIFTIES IN THEATRE N16