RECENSIE: The Scar Test, Soho Theatre ✭✭✭

The Scar Test. Foto: Rob O'Kelly The Scar Test

Soho Theatre

5 juli 2017

3 sterren

Boek Nu Het promotiemateriaal voor The Scar Test van Untold Arts beschrijft de voorstelling als een 'momentopname van het leven in het Yarl’s Wood Immigration Removal Centre'. Dit detentiecentrum in Bedfordshire ligt al jaren onder vuur vanwege beschuldigingen van racisme, misbruik en geweld. De populatie bestaat voor het overgrote deel uit vrouwen, en The Scar Test biedt een inkijkje in hun verhaal. Gebaseerd op verbatim interviews, windt The Scar Test er geen doekjes om in zijn rauwe en nietsontziende vertelling; het toont het totale gebrek aan privacy en empathie waar de gedetineerden onder lijden. Hun levens zijn strikt gereguleerd en één verkeerd woord kan hun kans op asiel verpesten, met een terugkeer naar de verschrikkelijke omstandigheden die ze ontvluchtten als gevolg.

De volledig vrouwelijke cast van vijf is ijzersterk, waarbij met name Shazia Nicholls en Rebecca Omogbehin indruk maken. Namen krijgen we nooit te horen; het script onderscheidt de personages simpelweg als onder meer 'Strong Lady' en 'Cool Woman'. Elke actrice neemt meerdere rollen op zich, van gedetineerden tot bewakers en bezoekers van het centrum.

Het stuk raast in een hoog tempo voorbij, waarbij de acteurs van personage wisselen door simpelweg een kledingstuk toe te voegen of hun postuur en houding te veranderen, waardoor heldere, duidelijke identiteiten ontstaan. De speelruimte is sober gehouden; met slechts een paar stoelen en een opklapbed creëren de acteurs razendsnel elke nieuwe scène. De regie van Sara Joyce benut de ruimte uiterst effectief, en ondanks de kleine cast voelt het toneel nooit leeg. Sterker nog, zelfs met slechts vijf personen wordt het gevoel van overbevolking en het gebrek aan persoonlijke ruimte overtuigend neergezet.

The Scar Test. Foto: Rob O'Kelly

Audio-opnames worden spaarzaam maar met groot effect ingezet. Een scène waarin het personage van Omogbehin vertelt waarom zij naar Engeland kwam, leidt tot een van de meest schokkende beelden van het stuk. Het verhaal wordt niet met woorden verteld, maar we horen het: elk geweerschot en elke doodskreet, terwijl het personage roerloos toekijkt, de mond open en het lichaam gespannen van angst. Het is een krachtig en zeer aangrijpend moment dat een angstaanjagende blik werpt op haar verleden.

Het titulaire thema van littekens komt herhaaldelijk aan bod wanneer diverse personages die van henzelf bespreken. Het was interessant geweest als dit concept aan het eind van het stuk cirkelrond was gemaakt, als echo van de openingsscène waarin een beveiliger tijdens een avondje uit volhoudt dat er niets sinisters achter haar litteken zit. Het gebrek aan privacy voor vrouwelijke gedetineerden, zeker in de aanwezigheid van mannelijke bewakers, is een terugkerend motief. We zien hoe de vrouwen zich proberen om te kleden onder oversized truien; een gênante dans van gewriemel en gedraai om zichzelf bedekt te houden, begeleid door de geluiden van hun inspanning.

Dit is een stuk dat baat zou hebben bij een langere speelduur – met iets meer dan een uur voelt het alsof de vele verhalen van Yarl’s Wood nog maar nauwelijks zijn aangestipt. Ondanks de krachtige acteerprestaties voelt de tekst soms wat onvoltooid, meer als een 'work in progress' dan een afgerond toneelstuk. Toch is The Scar Test in de huidige vorm een treffende voorstelling met diep verontrustende momenten die het publiek nog lang zullen bijblijven. Als nieuw werk is het absoluut de moeite van het bezoeken waard.

Tot 22 juli 2017

BOEK TICKETS VOOR THE SCAR TEST