ELEŞTİRİ: The Scar Test, Soho Theatre ✭✭✭

The Scar Test. Fotoğraf: Rob O'Kelly The Scar Test

Soho Theatre

5 Temmuz 2017

3 Yıldız

Bilet Alın Untold Arts’ın sahnelediği The Scar Test'in tanıtım materyalleri, oyunu “Yarl’s Wood Göçmen Geri Gönderme Merkezi'ndeki yaşamdan bir kesit” olarak tanımlıyor. Bedfordshire'da bulunan bu merkez, son yıllarda içeride yaşanan ırkçılık, istismar ve şiddet iddialarıyla azımsanmayacak düzeyde eleştiriye maruz kaldı. Nüfusunun büyük çoğunluğunu kadınların oluşturduğu merkezde, The Scar Test bu kadınların hikâyelerine bir pencere açıyor. Gerçek mülakatlara dayanan The Scar Test, sert ve çarpıcı anlatımıyla sözünü sakınmıyor; alıkonulan bireylerin yaşadığı mahremiyet ve empati yoksunluğunu gözler önüne seriyor. Hayatları katı kurallarla düzenlenen bu insanların söyleyeceği tek bir yanlış kelime, sığınma şanslarını yok edebilir ve onları kaçtıkları o korkunç koşullara geri gönderebilir.

Tamamı kadınlardan oluşan beş kişilik oyuncu kadrosunda her isim performansıyla göz doldururken, Shazia Nicholls ve Rebecca Omogbehin özellikle ön plana çıkıyor. Karakterlerin isimlerini asla öğrenmiyoruz; metin onları sadece “Güçlü Hanım” veya “Havalı Kadın” gibi ifadelerle ayırıyor. Her oyuncu, merkezdeki tutuklulardan gardiyanlara ve ziyaretçilere kadar birden fazla role bürünüyor.

Oyun oldukça tempolu bir şekilde ilerliyor; oyuncular üzerlerine ekledikleri ufak bir kıyafet parçasıyla ya da duruş ve tavırlarını değiştirerek hızlıca karakter değiştiriyor ve net, belirgin kimlikler yaratıyorlar. Performans alanı da sade ve işlevsel tutulmuş; sahneleri oluşturmak için oyuncular tarafından taşınan birkaç sandalye ve katlanır bir yatak kullanılıyor. Sara Joyce’un rejisi alanı son derece etkili kullanıyor; küçük kadroya rağmen sahne asla boş hissettirmiyor. Aksine, beş kişilik kadroyla bile o aşırı kalabalık ve kişisel alan yoksunluğu hissi seyirciye ikna edici bir şekilde aktarılıyor.

The Scar Test. Fotoğraf: Rob O'Kelly

Ses kayıtları az ama öz bir şekilde, muazzam bir etki yaratmak için kullanılmış. Omogbehin’in karakterinin İngiltere’ye gelme nedenlerini anlattığı sahne, oyunun en sarsıcı anlarından birine dönüşüyor. Hikâyeyi kelimelerden değil, karakter ağzı açık, vücudu korkuyla gerilmiş bir halde hareketsiz dururken duyduğumuz her bir silah sesinden ve acı dolu çığlıktan anlıyoruz. Karakterin geçmişine dair dehşet verici bir bakış sunan, oldukça güçlü ve etkileyici bir an.

Oyuna adını veren “yara izi” teması, birden fazla karakterin kendi izlerinden bahsetmesiyle sık sık yineleniyor. Gece dışarı çıkan bir güvenlik görevlisinin kendi yara izinin arkasında karanlık bir şey olmadığı konusundaki ısrarını içeren ilk sahneyle bağlantı kurularak, bu konseptin oyunun sonunda tam bir döngüye girmesi ilginç olabilirdi. Kadın tutukluların, özellikle de erkek gardiyanların varlığındaki mahremiyet sorunu, kadınların büyük kazakların altında üstlerini değiştirmeye çalışmalarıyla sürekli işlenen bir tema. Bu durum, kendilerini gizli tutmaya çalışırken sergiledikleri çaba ve kıvranma sesleriyle bölünerek, onur kırıcı bir tür dansa dönüşüyor.

Bu eser, süresinin uzatılmasından fayda sağlayabilecek ve bunu kaldırabilecek bir potansiyele sahip. Bir saatin biraz üzerindeki süresiyle, Yarl’s Wood’daki onca hikâyenin sadece yüzeyini şöyle bir sıyırmış hissi veriyor. Güçlü performanslara rağmen metin, tamamlanmış bir oyundan ziyade geliştirilme aşamasındaki bir çalışma gibi biraz eksik hissettiriyor. Yine de mevcut haliyle The Scar Test, salondan ayrıldıktan sonra da uzun süre seyircinin zihninde yer edecek sarsıcı anlara sahip, çarpıcı bir yapım. Modern bir metin olarak kesinlikle deneyimlemeye değer.

22 Temmuz 2017'ye kadar

THE SCAR TEST İÇİN BİLET ALIN