RECENSIE: The Watching, White Bear Theatre ✭✭✭

Mark Ludmon recenseert Nicholas Limms toneelstuk The Watching in het White Bear Theatre.

The Watching White Bear Theatre, Londen

Drie sterren

Boek Nu

In de jaren 1640 brak er een nieuwe golf van heksenmanie uit in Engeland, aangevoerd door de zelfbenoemde 'Witchfinder General', Matthew Hopkins. Naar schatting was hij betrokken bij de dood van zo'n 300 vrouwen tussen 1644 en 1646. Daarmee waren hij en zijn handlangers verantwoordelijk voor meer executies wegens hekserij in Engeland dan in de 100 jaar daarvoor. Zijn schrikbewind vormde de basis voor de horrorklassieker Witchfinder General uit 1968 met Vincent Price, en deze gewelddadige historische periode vormt nu de inspiratie voor het nieuwe stuk The Watching van Nicholas Limm.

De heksenjager in dit verhaal is William Taverton die, na de mysterieuze dood van zijn vrouw, vanuit Londen is teruggekeerd naar het familiehuis in Glynwood in de Fens (gelegen in East Anglia, de regio waar de echte Hopkins zijn strijd tegen Satan voerde). Hij wordt vergezeld door zijn twee kinderen, Grace en James, die de volwassenheid naderen maar nog steeds diep onder de indruk zijn van hun tirannieke, charismatische vader. De spanningen lopen op wanneer Taverton Beth, een jeugdvriendin van Grace, het huis binnensleept als verdachte van hekserij. Vastgebonden aan een stoel en uitgehongerd moet zij constant door de familieleden om de beurt worden gadegeslagen – 'the watching' – zodat zij getuige kunnen zijn van het moment dat haar ware aard als heks wordt onthuld door een bezoek van de duivel of zijn handlangers.

Of ze nu een heks is of niet, Beths aanwezigheid oefent een vreemde magie uit op de familie, waardoor geheimen over henzelf en hun verleden naar boven komen. Het blijkt dat niemand zo onschuldig is als hij lijkt. Terwijl ze de beproeving van de 'watching' ondergaat, daagt Beth Grace en James uit en 'foltert' hen met haar vragen en woorden, waardoor de rollen tussen toeschouwer en bekijkene worden omgedraaid.

Beth is brutaal en intelligent; haar enige 'zonde' lijkt haar onafhankelijke geest en scherpe tong te zijn, waarmee ze buiten de gebaande paden van de toenmalige maatschappij treedt. Tavertons vervolging van haar krijgt een steeds vrouwonvriendelijker karakter om redenen die later duidelijk worden, wat de focus van het stuk op de positie van eigenzinnige vrouwen in een patriarchale samenleving benadrukt.

De tekst bevat momenten van lyrische schoonheid, maar voelt verder modern aan qua taalgebruik, doorspekt met humor ondanks de duistere thema's. De drie jongere personages roepen een wereld op van jeugdige rivaliteit en dorpsroddels die zijn uitgegroeid tot kwaadaardige, achteloze beschuldigingen. Zonder te veel te verklappen: het verhaal barst onverwacht uit in een actierijke finale die als een schok komt na wat tot dan toe vooral een diepgaand familiedrama was.

Er zijn sterke acteerprestaties van onder meer Kerry Gooderson als Beth, Jeannie Dickinson als Grace en Ryan Whittle als James. Alexander Nash is passend angstaanjagend als de geobsedeerde heksenjager, die een brute, mannelijke dreiging met zich meebrengt zodra hij het toneel betreedt. Het stuk, geregisseerd door de auteur zelf, bevat een intrigerend en bevreemdend intermezzo met beweging op muziek van Emmylou Harris. Hoewel dit de onderhuidse spanning versterkt, voelt het wat uit de toon met het naturalisme van de rest van de productie. Dit is het debuut van het nieuwe gezelschap Ragged Crow, en het zou mooi zijn om meer van deze creativiteit terug te zien in hun toekomstige werk.

Te zien tot en met 20 oktober 2018

BOEK NU TICKETS VOOR THE WATCHING