RECENSIE: The White Feather, The Union Theatre ✭✭✭✭✭

David Flynn in The White Feather. Foto: Scott Rylander The White Feather

The Union Theatre

18 september

5 Sterren

Generaal Sherman sprak ooit de beroemde woorden "war is hell". Het is dan ook een enorme uitdaging om de gruwelen en de complexiteit van oorlog naar het toneel te vertalen. Producties die dit proberen, vervallen vaak in oppervlakkig vlagvertoon of een belerend, overdreven idealistisch moralisme.

The White Feather weet deze dunne scheidslijn perfect te bewandelen; dat is precies waarom de voorstelling zo'n triomf is en alle lof verdient die het krijgt. Het verhaal volgt het dorpje Upton Davey in East Anglia, dat gebukt gaat onder de spanningen en onrust van de Eerste Wereldoorlog. Mannen uit alle sociale klassen worden opgeroepen en onder druk gezet om mee te vechten, waaronder de minderjarige Harry Briggs.

De oorlog eist zijn tol en de jonge Harry wordt geëxecuteerd wegens 'lafheid' (terwijl hij hoogstwaarschijnlijk leed aan wat we nu kennen als PTSS). Zijn zus Georgina blijft achter en moet opboksen tegen het sociale stigma van 'echte' oorlogsweduwen zodra de ware toedracht van Harry's dood aan het licht komt. Ondertussen moet de rijke landeigenaar Mr. Davey zijn homoseksuele relatie met een van zijn personeelsleden geheimhouden, terwijl hij worstelt met zijn eigen traumatische oorlogservaringen.

Het script van Ross Clark en Andrew Keates is uiterst diepzinnig en gelaagd. Grote thema's zoals gender, seksualiteit, klasse en politiek worden vloeiend in het verhaal verweven. Of het nu gaat om het onrecht van de welgemanierde maar ongeschikte Davey die direct promoveert naar de officiersklasse, of de interne strijd van homoseksuele dorpsbewoners; het wordt pijnlijk duidelijk dat het dorpsleven veel meer barsten vertoont dan op het eerste gezicht lijkt. Naast het sterke drama voelt de dialoog ook echt aan als de periode waarin het zich afspeelt, met veel aandacht voor historisch detail.

Het stuk is inherent politiek, maar op een tedere manier die de personages en hun persoonlijke verhalen vooropstelt. Het toont alle kanten van oorlog; het kan mensen samenbrengen, maar verscheurt ook gemeenschappen, of dat nu door fysieke trauma's zoals shellshock is of door het hartverscheurende verdriet om verloren geliefden. Een duistere tweede helft wordt verder opgeschud door twee zeer ingenieuze plotwendingen die een fris perspectief werpen op zowel de show als de personages.

David Flynn en Abigail Matthews in The White Feather. Foto: Scott Rylander

De muziek is werkelijk uitstekend, met een reeks meeslepende nummers begeleid door een band met een prominente rol voor de strijkers. 'Set Them In Stone', een indringend lied met prachtige harmonieën, was mijn absolute favoriet, maar er waren genoeg andere fantastische nummers die vol emotie werden vertolkt. Een bijzonder geïnspireerd moment was 'Harry’s Letter'; de tekst is gebaseerd op een gecensureerde legerbrief van Harry, waarbij de weggestreepte passages werden gesuggereerd door gaten in de muziek.

Abigail Matthews is aandoenlijk maar vastberaden als de toegewijde zus die actiegroep-trekker wordt, Georgina Briggs. Ze beschikt over een krachtige zangstem en opende de tweede helft indrukwekkend met haar solo-ballad 'My Little Boy, Harry'. Ze vindt haar gelijke in David Flynn als Mr. Davey, die een integere en onroerende prestatie neerzet als een man die gevangen zit tussen zijn seksualiteit, zijn plichtsbesef en zijn geloof in de 'natuurlijke orde' van het klassensysteem. Hoewel Mr. Davey in zekere zin de schurk van het verhaal wordt, blijft hij sympathiek; dit is grotendeels te danken aan het sterke acteerwerk en de vocale prestaties van Flynn.

Adam Pettigrew speelt de getraumatiseerde Harry met een hartverscheurend verdriet, en Zac Hamilton vertolkt de rol van Edward, de partner van Mr. Davey, met de nodige branie maar ook met veel gevoel. Hamilton's solo 'We Buried a Good Man Today' is intens droevig wanneer een betraande Edward zijn verlies probeert te verwerken; het is werkelijk prachtig neergezet. Desondanks was het personage Edward soms lastig te doorgronden en leek hij wel erg snel te transformeren van een klaploper naar een principiële dienstweigeraar.

Ook Christopher Blades verdient een vermelding; hij speelt diverse rollen en zet met zijn sonore, bijna operatische stem de toon voor de productie. Het ensemble werkte uitstekend samen en hoewel er hier en daar een teksthapje was, zal dit zich ongetwijfeld herstellen gedurende de speelperiode.

De regie en vormgeving zijn consistent goed en bouwen op naar een ontroerende en perfect uitgevoerde slotscène waarin alles samenkomt. Hoewel ik de dialecten uit East Anglia niet tot in detail kan beoordelen, klonken ze zeer authentiek – een pluim voor dialectcoach Sarah Stephenson. Het lichtplan van Neill Brinkworth is smaakvol, waarbij de tinten geel en kaki precies de juiste sfeer creëren.

De setting verspringt regelmatig – in de tweede akte reisden we binnen een kwartier van 1918 naar 1947 naar 2006 en weer terug naar 1949! Hoewel dit effectief wordt gebruikt, had er soms wat meer gedaan kunnen worden om deze sprongen in de tijd te markeren, aangezien de cast en rekwisieten niet zichtbaar 'verouderden'. Met een programmaboekje was het goed te volgen, maar wat meer visuele duidelijkheid was voor de rest van de zaal wellicht wenselijk geweest.

The White Feather is alles wat Britse musical hoort te zijn: een voorstelling die je op weg naar huis nog lang laat nadenken over moed, oorlog en de menselijke natuur. Als er enige gerechtigheid bestaat in de theaterwereld, krijgt deze boeiende productie een verlenging of een nieuwe speelplek, zodat het het brede publiek bereikt dat het verdient.

The White Feather speelt tot en met 17 oktober 2015 in The Union Theatre