RECENSIE: Windows, Finborough Theatre ✭✭

Duncan Moore, David Shelley, Janet Amsden, Carolyn Blackhouse en Eleanor Sutton in Windows. Foto: Scott Rylander Windows

Finborough Theatre,

24 augustus 2017

2 sterren

Boek nu John Galsworthy geniet nog altijd grote bekendheid door zijn proza, in het bijzonder de tweemaal verfilmde 'The Forsyte Saga', maar zijn toneelstukken zijn grotendeels in de vergetenheid geraakt. Afgaande op dit script, dat prachtig is afgestoft door Project One in samenwerking met Neil McPherson voor het Finborough Theatre, is het niet moeilijk te begrijpen waarom. Hoewel de dialoog scherp en gevat is en enkele scènes een zekere emotionele diepgang kennen, ontbreekt het dit drama aan datgene wat de geschiedenis van Soames, Irene en de rest van de Forsytes zo meeslepend maakt: een krachtig, centraal conflict.

Caroline Blackhouse en Duncan Moore in Windows. Foto: Scott Rylander

In plaats daarvan krijgen we een voortreffelijke, naoorlogse middenklasse-eetkamer van de familie March voorgeschoteld — een triomfantelijk decor van de hand van Alex Marker, dat gedetailleerd genoeg is om drie aktes lang te blijven boeien. Hierin bevinden zich personages die veelal slechts oppervlakkig zijn uitgewerkt: de norse vader Geoffrey (David Shelley); de kranige moeder Joan (Carolyn Backhouse); de nukkige zoon Johnny (Duncan Moore); de vrolijke dochter Mary (Eleanor Sutton); de toegewijde kokkin (Janet Amsden); de sympathieke deugniet van een glazenwasser meneer Bly (Vincent Brimble) en zijn dochter met een verleden, Faith Bly (gespeeld door zijn echte dochter, Charlotte Brimble), voor wie hij een baan als dienstmeisje bij de familie probeert te regelen. Het verhaal van vader en dochter heeft in potentie veel weg van Doolittle en Eliza in 'Pygmalion' (1913). De vergelijking met Shaw is veelzeggend: in diens handen krijgt de klassenstrijd een echte dramatische urgentie. Galsworthy mag dan dezelfde hervormingsgezinde ideeën koesteren als Shaw, hij mist helaas het talent om echt fascinerend theater te creëren. Toch legt hij deze vertegenwoordigers van de Britse samenleving vaak grappige, gevatte of prikkelende teksten in de mond. Zo weigert Johnny op een gegeven moment zijn kamer te verlaten terwijl hij 'The Scarlet Pimpernel', 'Little Women' en de Bijbel leest, waarop een ander opmerkt: 'Je wilt hem daarboven toch niet alleen laten met al die opruiende literatuur'. Alsof het van de hand van Joe Orton is!

Charlotte Brimble en Vincent Brimble in Windows. Foto: Scott Rylander

Er zit veel in de tekst dat net zo amusant is, en je zou verwachten dat de voorstelling veel lachers op de hand krijgt. Helaas gebeurt dat onder de methodische regie van Geoffrey Beever niet; laten we positief blijven en zeggen: 'althans, nu nog niet'. In de huidige vorm hangt er een stille, bijna grafelijke ernst over de scènes, waardoor de humor eerder wordt overschaduwd dan dat deze de kans krijgt om te schitteren. Het is bovendien lastig om sympathie op te brengen voor deze mensen, waardoor hun levens ons koud laten. Het plot is flinterdun: een zeer bescheiden flirt tussen de zoon en het dienstmeisje veroorzaakt een storm in een glas water. En dat is het dan. Pas in de laatste minuten van de korte derde akte verschijnen er twee onderbenutte figuren: Faiths gladde jongeman Blunter (Jacob Coleman), al snel gevolgd door het meest geslaagde personage, agent Barnabas (Christopher White, die overigens meer uitstraling heeft van een 'Inspector' op bezoek — het stuk stamt immers uit 1922). Wanneer zij op het toneel verschijnen en Faith zich eindelijk uit haar onderdrukte rol vlammend een weg naar buiten baant, probeert het stuk met moeite wat vuur te vatten. Maar tegen de tijd dat het interessant wordt, valt het doek alweer.

Janet Amsden en Carolyn Blackhouse in Windows

Hoewel er in het verhaal veel tijd verstrijkt en we drie verschillende gangen geserveerd krijgen, lijken alleen de bloemen op de eettafel te veranderen. Zelfs het kostuumbudget van Georgia de Grey liet blijkbaar geen ruimte voor kledingwissels, wat misschien de onveranderlijkheid van hun wereld moet benadrukken. Robbie Butler zorgt voor een eenvoudige belichting met een paar mooie symbolistische accenten, vooral tegen het aan metaforen rijke einde. De muziek van Richard Bell is zo levendig dat je er de hele avond naar zou kunnen luisteren. Al met al is het echter een integere maar wat trage herontdekking van een familie waar de theaterwereld 85 jaar lang geen omkijken naar heeft gehad. Het is de vraag hoe lang het zal duren voordat zij opnieuw onze aandacht proberen te trekken.

Te zien tot 9 september 2017

WINDOWS TICKETS