ELEŞTİRİ: The Last Five Years, Londra Garrick Theatre ✭✭✭✭✭

Ray Rackham, Londra'daki Garrick Theatre'da perdelerini açan Jason Robert Brown imzalı The Last Five Years müzikalini inceliyor.

Oli Higginson, The Last Five Years'da. Fotoğraf: Helen Maybanks The Last Five Years

Garrick Theatre

5 Yıldız

Bilet Alın Tanıdık ve belli ki özenle parlatılmış bir kuyruklu piyano, yükseltilmiş döner bir platformun üzerinde duruyor; ustaca ışıklandırılmış bir duman tabakası etrafında süzülüyor. Piyano hareketsiz, taburesinin üzerinde ise bir kağıt parçası duruyor. Bu, Katy Lipson'ın muazzam yapımının iki kez sahnelendiği Southwark Playhouse'da pek çok kişinin şahit olduğu bir manzara: İlki, sosyal mesafe, ateş ölçümü ve maske kullanımının henüz yabancı kavramlar olduğu sokağa çıkma yasaklarından hemen önce; ikincisi ise (bitmek bilmeyen karantina dönemlerinin ortasında) tiyatro hayatımızın sonsuza dek değiştiğini sandığımız ve ayağa kalkıp alkışlayamadığımız küçük pleksiglas fanuslara hapsolduğumuz zamandı. Ancak bu West End sahnesinde, Southwark'takinden biraz daha mesafeli duruyor; sanki Garrick’in sahne ağzı (proscenium), seyirci ile oyuncu arasında aşılmaz bir sınır oluşturmuş gibiydi; en azından bir seyircinin kalbi bu yüzden biraz buruktu. Ardından, Manhattan'ın o tanıdık gürültüsü zirveye ulaştığında, yüzlerce ampul L, 5 ve Y harflerini aydınlattı. İki tanıdık yüz o görkemli duruşlarıyla sahnede belirdi ve bambaşka bir akşam başladı. Gerisi, tahmin edilebileceği üzere, efsanevi bir tiyatro gecesine dönüştü.

Oli Higginson ve Molly Lynch, The Last Five Years'da. Fotoğraf: Helen Maybanks

The Last Five Years, beş yıllık bir süreçte birbirine aşık olan ve sonra bu aşkı kaybeden Jamie ve Cathy'nin hikayesini anlatıyor. Eğer oyunun o temel kurgusunu bilmiyorsanız, bir sonraki paragrafa geçebilirsiniz. Jason Robert Brown'ın bir dönemin ses getiren sıra dışı kurgusu (bir karakter hikayeyi sondan başa, diğeri ise baştan sona anlatır), Jonathan O’Boyle’un West End için yenilenen rejisinde hiç bu kadar net işlenmemişti. Southwark'ta seyirci kendini biraz 'davetsiz misafir' gibi hissederken, burada adeta olayın suç ortağıyız. Jamie ve Cathy varlığımızı kabul ediyor, dönüm noktalarını bize anlatıyor ve önce hayran bırakan, sonra ise yürek burkan lirik bir dille bizimle etkileşime giriyorlar. Acılarını gözlerinin içindeki o pırıltıdan görüyor; neşelerini bir göz kırpıştan veya bir baş selamından hissediyoruz. Küçük ölçekli bir oyunun bu ustalıkla büyütülmüş prodüksiyonunda, bizlerle bağ kurulmasını sağlayan harika bir yöntem bu.

Oli Higginson ve Molly Lynch, The Last Five Years'da. Fotoğraf: Helen Maybanks

Her şey eskisi gibi ama bir üst seviyeye taşınmış. Southwark'ta etkileyici bir şekilde boğucu duran mavi fenerler, şimdi sahnenin üzerinde yükseliyor; Jamie Platt’in büyüleyici ışık tasarımında hala dönmeye ve güçlerini sırayla yansıtmaya (tıpkı oyunun iki başrol arasında geçiş yapması gibi) devam ediyor. Lee Newby’nin tasarımı ise daha keskin, daha temiz ve daha belirgin. Dört şık piyano taburesinin yerleşimi, oyunun önceki 'thrust' (üç tarafı seyircili) sahneleme tarzına selam gönderirken, aksesuarları ustalıkla gizleyerek oyun alanının ihtiyaç duyulan her şeye dönüşmesine olanak sağlıyor. Besteler de ciddi bir gelişim göstermiş; Nick Barstow’un eklemlemeleri müzikal ve dramatik olarak eseri yukarılara taşırken, enstrüman seçimleri duruma, karaktere ve anlatıya mükemmel uyum sağlamış. Bazı anlarda bu yeni tınılar Garrick'in çatısını uçuracak gibi oldu ve prömiyer gecesi izleyicisini ustaca farklı duygusal sancılara sürükledi. Yaratıcı bir mizansen gerektiren bu oyunda, Sam Spencer Lane’in koreografisi o kadar doğal ve başarılıydı ki, sahneleme ile müzikal sahneleme arasındaki geçişi fark etmek imkansızdı (West End'de nadir rastlanan bir durum). İşinin ehli bir usta daha kanatlarını gerçekten açıp uçmayı başarmış!

Peki ya ilişkilerini alkışlamaya ve yasını tutmaya geldiğimiz o iki isim? 'İki yıldız doğdu' demek biraz basit kaçabilir ama gerçekten durum bu. Molly Lynch ve Oli Higginson günümüzün Cathy ve Jamie'si olmuşlar. Olağanüstü kariyerler inşa edecekleri şimdiden belli olan (L5Y'nin Manhattan'ına son ziyaretlerinden beri boş durmadıkları ortada) iki oyuncudan, ustalıkla işlenmiş ve yeniden yorumlanmış performanslar izledik. Sahnelenmesi oldukça zor olabilen bu oyunun, bu kadar etkileyici bir prodüksiyonla ait olduğu yerde, bir West End sahnesinde can bulduğunu görmek gerçek bir keyifti.