ELEŞTİRİ: The Tempest, Southwark Playhouse ✭✭✭✭

The Tempest (Fırtına)

Southwark Playhouse

6 Ocak 2017

Dört Yıldız

Bilet Ayırtın

Shakespeare’in Fırtına oyununun haksız yere kötülenen canavarı ve sözde antagonisti Caliban, “Korkma” der, “ada seslerle dolu.” Gerçekten de öyle; Southwark Playhouse’un samimi ‘Little’ performans alanına adım atar atmaz, izleyiciler koltuklarına geçerken onları saran bir ses duvarıyla her şey çoktan hareketlenmiş oluyor. Çeşitli vurmalı çalgılarla donanmış oyuncu kadrosu, izleyicileri adanın ritmik ve kesik tempolu dünyasına davet eden gürültülü ezgiler çalıyor. Birlikte doğaçlama yapıyor ve izleyicilerle şakalaşıyorlar; hatta bir oyuncunun arsızca boş bir koltuğa süzülmesiyle, oyun henüz başlamadan eğlenceli bir atmosfer kuruluyor.

Sadece Prospero (Sarah Malin) mesafeli duruyor ve fırtınayı koparmadan önce bu eğlenceye son vermek için doğru anı bekliyor. Derken müzik değişiyor; davullar gürleyen gök gürültüsüne, keskin ve çarpıcı şimşek çakmalarına dönüşüyor. Basit teknikler ancak oldukça etkileyici.

Güney Londra'daki Southwark’ın Fırtına yorumu aslında tam olarak bu: Altı kişilik kadrosu, çok az dekoru ve kısıtlı aksesuarlarıyla inanılmaz derecede yalın ama fevkalade başarılı. Küçük kadro harika bir kimyaya sahip; her şey kusursuz bir zamanlamayla, iyi prova edilmiş ve ustalıkla icra ediliyor.

Malin, Prospero rolünde anne şefkati ile büyük bir büyücünün içten gelen gücünü mükemmel bir şekilde harmanlıyor. Yeleği ve takım elbise pantolonuyla androjen bir figür çizerken, büyüsel gücünü yansıtmak için ışık, ses ve müthiş bir vücut dili kullanılıyor; ek efektlere hiç gerek kalmıyor. Ona, gölge gibi mekanda süzülen ve gerektiğinde büyüleyici vokaller ekleyen, dünyaya ait değilmiş hissi veren Ariel rolüyle Peter Caulfield eşlik ediyor. Oyunun başında, Prospero’nun Ariel’in gücünü dizginlemek için onu bir nevi deli gömleğine hapsettiği büyüleyici bir sekans var; buna (çeşitli nadir enstrümanlarda ustalaşarak etkileyici ses manzaraları yaratan) Andrew Meredith’in mükemmel vurmalı çalgı performansları eşlik ediyor. Bu, prodüksiyon boyunca karşımıza çıkan birçok güçlü imgeden sadece biri.

Kuşkusuz kadronun en çok yorulan isimleri, sırasıyla Ferdinand, Stephano ve Sebastian üçlüsünü üstlenen Benjamin Cawley ile Miranda, Trinculo (bu yapımda ‘Trincula’) ve Antonio rollerini üstlenen Gemma Lawrence. Cawley’nin Stephano yorumu zahmetsizce komik; Ferdinand karakteri ise öylesine içten ve sevilesi ki, Miranda’nın ona çabucak aşık olması oldukça haklı görünüyor. Miranda karakteri Lawrence tarafından çok iyi canlandırılmış ancak asıl dikkat çeken performansı, o aksi, sendeleyerek yürüyen kokni (Londra ağızlı) Trincula. İyi koreografi edilmiş hızlı kostüm değişimleri ve farklı şiveler eşliğinde oyuncular, karakterden karaktere hiç zorlanmadan geçiyor. Bu tercihin bir avantajı da karakterlerin sanki Prospero’nun büyüleriyle çağrılmışçasına yer altından fırlayıveriyormuş gibi görünmesi. Stanton Plummer-Cambridge ise Caliban ve Kral Alonso rollerinde çift karakter oynayarak, vücut dilinin bir karakteri yaratmada nasıl etkili olabileceğinin mükemmel bir örneğini sergiliyor.

Metnin bu sadeleştirilmiş versiyonunda, Caliban’ın adanın ‘sesleri’ üzerine düşünceleri ve Prospero’nun ‘bizler rüyaların yapıldığı maddeden yapılmışız’ o meşhur beyanı gibi tüm can alıcı replikler korunmuş. İzleyiciyi koparabilecek diğer kısaltılmış versiyonların aksine, hikaye net ve eksiksiz tutulmuş.

Bu yorumda çığır açan yeni bir keşif yok, ancak yapılan her şey çok iyi yapılmış ve kısıtlı kaynaklarla oyunun dünyasını kurmak için zekice fikirlerle dolu. Prodüksiyonun bütünü muazzam bir cazibeye sahip; doksan dakikalık özlü süresi ve gereksiz detaylardan arındırılmış olması, oyunu ilk kez izleyecekler veya genel olarak Shakespeare ile yeni tanışanlar için ideal kılıyor. Gösterişten uzak, ferahlatıcı ve yaratıcı bir yapım.

28 Ocak 2017'ye kadar

SOUTHWARK PLAYHOUSE'DA THE TEMPEST (FIRTINA) İÇİN BİLET AYIRTIN