ELEŞTİRİ: War With The Newts, Bunker Theatre ✭✭

Julian Eaves, Knaive Theatre'ın şu sıralar The Bunker Theatre'da sahnelediği War With The Newts (Semenderlerle Savaş) yapımını eleştiriyor.

Fotoğraf: The Other Richard War With The Newts Bunker Theatre

10 Ekim 2018

2 Yıldız

Bilet Al

Karel Capek, kardeşi Josef ile birlikte kaleme aldıkları ve ülkemizde 'Böcek Oyunu' olarak bilinen o muazzam hicivsel fabl sayesinde Britanya tiyatrosunun kalbinde kendine sağlam bir yer edindi. Diğer eserlerini de sahneye taşımak için çeşitli girişimlerde bulunuldu; örneğin West End'de başrolünde Ian Carmichael'ın yer aldığı bilimkurgu masalı 'R.U.R.' (Rossum'un Evrensel Robotları) ile hatırı sayılır bir başarı yakalandı, ancak diğer eserleri pek ses getirmedi. Bir roman olan ve defalarca oyunlaştırılan, müzikalleri yapılan bu eser için yer bulma çabalarına rağmen, şimdiye kadar hiç kimse onu kalıcı kılacak bir yol bulamadı. Bu durumdan yılmayan yeni topluluk Knaive Theatre, hikayeyi Brexit ikliminin çalkantılı sularına taşıyan vurucu ve çağdaş bir uyarlamayla karşımıza çıkıyor. Edinburgh Fringe'de —kendilerinin ve eleştirilerin söylediğine göre— oldukça başarılı olduktan sonra oyun, şimdi Bunker ekibinin yeraltındaki modern ve hipster dostu mekanına yerleşmiş durumda.

Fotoğraf: The Other Richard

Uyarlamayı yapan ve cesur bir kararla aynı zamanda yönetmen koltuğuna oturan isim Tyrrell Jones. Ve işte sevgili okur, muhtemelen bu prodüksiyonun temel sorunları da tam burada başlıyor. Jones, sahneye zengin bir olasılıklar karmaşası yığsa da, geriye çekilip neyin gerçekten işe yarayıp yaramadığına dair yeterince kafa yorma kapasitesine henüz sahip olup olmadığından emin değilim. Bu nedenle, projede tam iki dramaturg bulunmasına rağmen (Matthew Xia ve Sam Redway), tüm bu zekice tiyatro numaralarının bize yaratıcı ve yetenekli drama öğrencilerinin ellerindeki her şeyi denedikleri bir gösteri sunmaktan öteye geçtiği hissini pek alamıyoruz. İlgi çekici, yer yer sürükleyici ama benim görüşüme göre, reklamlarında iddia ettikleri o vurucu anlama ulaşmaktan hala çok uzak.

Elbette Edinburgh'dan gelen fısıltılar harika oldukları yönünde. Oradaki eleştirmenler onlara bunu söyledi. Belki oradaki seyirci bu işten çok keyif aldı. Ancak Edinburgh, eleştirel ve deneyimsel açıdan Londra'dan çok uzak. Caledonia'da alkışlanan bu yapımların şehre geldiklerinde, sanki kötü bir büyüyle, oldukça kaotik ve iyi kurgulanmamış bir karmaşaya dönüşmesine defalarca şahit olduk. Neden? En ufak bir fikrim yok. Acaba kuzeydeki standartlar bizim buradakilerden farklı mı?

Neyse, her şeye rağmen oyuncu kadrosuna hayran kalmamak elde değil. Sadece üç kişiler ama bir dizi farklı ve belirgin rolün hakkını vermek için var güçleriyle çalışıyorlar. Everal A Walsh, canlandırdığı yarım düzine farklı tiplemeyle adeta devleşiyor; sesi muazzam bir enstrüman, fiziğini ve yüzünü kullanma biçimi ise ustalık işi. Bu oyuncu tiyatromuzda çok daha köklü bir yeri hak ediyor; performansını asla unutmayacağım. Grubun tek kadını olan Nadi Kemp-Sayfi üstlendiği beş rolü, oyun ilerledikçe artan bir özgüvenle dolduruyor ve sahnede giderek daha rahat bir tavır sergiliyor; gelecek yıllarda onu daha çok izleyeceğimizden eminim. Yardımcı dramaturg Sam Redway de rol alıyor ve işini iyi yapıyor; ancak temelde iki modu var: sessiz ve işçi sınıfı ya da sessiz ve züppe. Yine de gecenin en büyük kahkahasını (pek de fazla kahkaha yok, sadece 'bilgece' kıkırdamalar var), tankın içinden üstünde İngiliz bayraklı bir iç çamaşırıyla çıkarak o alıyor. Bir yapım en büyük tepkisi için bu kadar ucuz efektlere bel bağlıyorsa, bir sorun var demektir.

Fotoğraf: The Other Richard

Yine de pek çok kişi bu girişime destek vermiş. El programındaki 'Teşekkürler' listesinde oldukça saygın isimler var. Belki de bu listenin katkısıyla, Hannah Sibai'nin etkileyici tasarımı kuşkusuz kısıtlı bir bütçeyle hayata geçirilmiş; ancak elindeki imkanlarla güçlü ve akılda kalıcı bir duruş sergiliyor ve özellikle oyuncuları giydirme konusunda çok başarılı; tiyatro için doğru bir göze sahip. Oyunda yoğun olarak kullanılmasına rağmen ışık tasarımı ya da o dahiyane video kliplerin yaratıcısı belirtilmemiş; belki bunlar da Sibai'nin elinden çıkmıştır? Eğer öyleyse, tebrikler ona! Ancak besteci Rob Bentall'ın (hazır kayıtları bolca kullanan) adı geçiyor ve 'Sailing By' parçasını yeniden yorumlaması bu gösterideki en büyüleyici anlardan biri. Yardımcı ses tasarımcısı Dan Valentine ise metindeki kopuklukların bıraktığı boşlukları doldurmak için elinden geleni yapıyor.

Bay Jones'un bu eserin Britanya sahnesindeki (veya başka bir yerdeki) önceki yorumlarını inceleyip incelemediğini bilmiyorum. İncelemiş olsun ya da olmasın, kendi versiyonunu sunmak için sadece 70 dakikanızı alsa da, o dakikaların geçmek bilmediğini söylemeliyim. Birkaç gösterimden sonra ve alınacak notlarla prodüksiyonun hız kazanıp daha akıcı hale geleceği kesin. Öyle olmasını umuyorum. Şimdilik söyleyebileceğim tek şey; izlediğim şeyin birçok açıdan büyüleyici olsa da henüz tam olarak oturmuş bir eser olmadığı. Belki yakında olur. İlgili herkese bol şans!

27 Ekim 2018'e kadar

WAR WITH THE NEWTS İÇİN ŞİMDİ BİLET ALIN