ĐÁNH GIÁ: Chuyến lưu diễn Jesus Christ Superstar tại Vương quốc Anh ✭✭✭✭

Jesus Christ Superstar

Nhà hát Winter Gardens Blackpool

14 Tháng 3, 2015

4 Sao

ĐẶT VÉ XEM TOUR DIỄN NGAY

Có một nhóm đàn ông mặc khăn tắm và một loại nội y quấn quanh người. Cũng có vài người phụ nữ nữa, nhưng dường như phụ nữ không mấy để tâm đến đàn ông và ngược lại. Cánh đàn ông trông có vẻ rất, rất hạnh phúc. Một người đàn ông khác, tóc dài và ăn mặc phong tranh, được đưa vào bởi ba vệ sĩ cơ bắp, những người có vẻ như đang diện một cây đồ da. Người đàn ông tóc dài bị ném xuống sàn. Anh ta rên rỉ.

Vài tấm rèm treo gợi ý đây có thể là một kiểu nhà tắm Thổ Nhĩ Kỳ. Có một người đứng đầu, một người đàn ông khá đẫy đà, chẳng mặc gì ngoài chiếc khăn tắm và cặp miếng dán nhũ hoa màu đỏ loè loẹt. Ông ta có mái tóc xoăn chặt và trang điểm khá đậm với mascara dày đặc. Ông ta hát. Và nhảy. Mọi người cùng nhảy, kiểu bước nhảy sôi động có thể coi như một bài tập thể dục thẩm mỹ. Mọi người trông càng lúc càng hạnh phúc hơn khi nhảy. Ngoại trừ người đàn ông tóc dài vẫn tiếp tục rên rỉ, và những lính canh, những kẻ luôn lườm nguýt và khinh bỉ mỗi khi thủ lĩnh hoặc một trong những vũ công quấn khăn nhìn về phía họ.

Thật ngạc nhiên, cảnh tượng này lại xuất hiện trong chuyến lưu diễn toàn quốc tại Anh hiện nay của vở Jesus Christ Superstar vừa kết thúc tại Blackpool vào ngày 14 tháng 3. Dưới bàn tay dàn dựng của Bob Tomson và Bill Kenwright, biên đạo bởi Carole Todd và chỉ đạo âm nhạc của Bob Broad, đây không phải là một phiên bản quá xa hoa của siêu phẩm năm 1970 từ bộ đôi trẻ tuổi triển vọng thời bấy giờ - Andrew Lloyd Webber (nhạc) và Tim Rice (lời), nhưng nó mang lại cảm giác mới mẻ và đầy sức sống.

Hợp tác với nhau trong lần tái diễn này, Bob Tomson và Bill Kenwright vốn không còn lạ lẫm gì với Jesus Christ Superstar. Họ từng thực hiện tour lưu diễn tại Anh năm 2004. Không rõ liệu bản dựng này có phải là bản làm lại của năm xưa hay không; không có tài liệu tham khảo cụ thể nào trong chương trình, dù ảnh bìa tập giới thiệu có vẻ là từ bản dựng này ngoại trừ dàn diễn viên trong ảnh khác với dàn diễn viên trên sân khấu. Dù đây là một bản dựng mới hoàn toàn hay là sự tái hiện của tour lưu diễn 2004, có một điều chắc chắn: đây không phải là một bản chắp vá cẩu thả để kiếm tiền nhanh. Đó là một sự tái sinh nghiêm túc từ Tomson và Kenwright, và may thay, nó vượt xa những nỗ lực gần đây của họ với vở Evita.

Paul Farnsworth mang đến một thiết kế sân khấu đầy mê hoặc và quyền lực. Những cột trụ dày, khổng lồ bao trùm sân khấu, hầu hết được phủ bằng các tác phẩm điêu khắc chi tiết, tạo ấn tượng về sự hùng vĩ, quyền lực và mang tính nghi lễ. Có những chiếc thang kim loại dẫn lên một khung kim loại hình chữ U, từ trung tâm đó có một cầu thang đi xuống. Khu vực diễn xuất được điểm xuyết bởi một vương miện gai lớn có thể di chuyển, treo lơ lửng từ trần nhà. Mọi thứ về không gian đều uy nghiêm, đầy rẫy những dự cảm đáng sợ. Đây là một bối cảnh tuyệt vời cho tác phẩm này.

Nhưng dù một bản dựng trông đẹp thế nào, Jesus Christ Superstar chỉ có thể thành công nếu phần nhạc được thực hiện chỉn chu. Như mọi vở nhạc kịch, có ba khía cạnh riêng biệt: dàn nhạc, hệ thống âm thanh và chất lượng giọng hát. Giám đốc âm nhạc Bob Broad kiểm soát tốt ban nhạc nhỏ, và phong cách chơi nhạc rất ổn. Tuy nhiên, một số nhịp độ hơi kỳ lạ, và thường có sự ngần ngại khi để sự im lặng chiếm lĩnh sân khấu lúc một tiết mục kết thúc. Trong một vở kịch hát xuyên suốt như Jesus Christ Superstar, những khoảng lặng đó có thể tạo nên sự khác biệt thực sự cho mạch cảm xúc, tạo điểm nhấn và thời gian để suy ngẫm. Có một sự thiếu vắng gây thất vọng của các nhạc cụ bộ gỗ; trọng tâm nằm ở đàn phím, guitar và bộ gõ/trống. Dẫu vậy, kỹ thuật chơi nhạc thuộc hàng đẳng cấp.

Nhưng thiết kế âm thanh của Dan Samson thì không được như vậy. Có thể là do thiết kế, người vận hành hoặc do âm học của địa điểm, nhưng chất lượng âm thanh trong khán phòng không đạt mức mong đợi. Đa phần âm thanh bị yếu, với nhịp điệu của bài hát không đủ mạnh hoặc rõ; trong các trường hợp khác, rõ nhất là bài 'Heaven On Their Minds', âm lượng đơn giản là không đủ lớn. Đây là những vấn đề dễ dàng khắc phục. Đặc biệt là khi, như ở đây, giọng hát của các nghệ sĩ lại tuyệt vời đến thế.

Hai trong số các diễn viên chính, Rhydian Roberts và Rachel Adedeji, đã không biểu diễn nhưng điều đó không thành vấn đề. Những người thay thế họ, Johnathan Tweedie và Jodie Steele, đã thể hiện cực kỳ xuất sắc. Steele sở hữu một giọng hát mê hồn, đầy ấm áp và nội lực. Trong cả 'I Don't Know How To Love Him' và 'Could We Start Again Please?', cô ấy đều hoàn hảo. Tweedie cũng hoàn thành tốt nhiệm vụ, đặc biệt là trong 'Pilate's Song' và 'Trial By Pilate', nơi tông cao của bất kỳ vai Pilate nào cũng bị thử thách. Dù dàn dựng cảnh đó hơi tẻ nhạt, nhưng Tweedie thì không.

Kristopher Harding tỏa sáng trong vai Simon Zealotes, giọng hát nổi bật của anh là điểm nhấn thực sự trong Hồi một. Với vai Peter, Edward Handoll thật tuyệt vời, lột tả đúng những mâu thuẫn của nhân vật. Sự phản bội Chúa Jesus của anh được xử lý tốt và phần thể hiện trong 'Could We Start Again Please?' đặc biệt hay. Tom Gilling không gặp khó khăn gì với yêu cầu thanh nhạc của vai Vua Herod, giọng hát khỏe và thú vị của anh dễ dàng hoàn thành vai diễn. Nhưng cách dàn dựng tiết mục lớn của anh, như một cảnh trong nhà tắm dành cho người đồng tính, lại là một sự ngớ ngẩn đến mức xúc phạm. Nó không hẳn là kiểu hài hước 'camp' mà là sự kỳ quặc và thực sự không hề vui nhộn. Gilling làm những gì được yêu cầu một cách nhiệt huyết; sự cam kết và nỗ lực của anh là không thể phủ nhận. Điều đó càng cho thấy sự lựa chọn của đạo diễn đáng tiếc biết bao. Một cơ hội bị lãng phí.

Các vị Thượng tế thật xuất sắc. Cavin Cornwall, cao lớn, uy hiếp và lạnh lùng, đã khắc họa một chân dung Caiphas đầy mưu mô. Ông có một giọng hát tuyệt vời với âm vực đáng kinh ngạc, vừa vang rền ở những nốt trầm vừa mạnh mẽ ở nốt cao. Alistair Lee kết hợp hoàn hảo với ông trong vai Annas tính toán, những đoạn thanh nhạc cao vút, đầy năng lượng và kịch tính của anh là một niềm vui xuyên suốt cho người nghe. Bài 'This Jesus Must Die' thực sự đặc biệt.

Trở lại với vai diễn mà anh từng đóng lần đầu trong bản dựng của Gale Edwards tại Nhà hát Lyceum năm 1996, Glenn Carter đang ở phong độ đỉnh cao trong vai Chúa Jesus. Không phải nghệ sĩ nào cũng có thể đóng thành công vai này trong suốt gần hai mươi năm, nhưng Carter vẫn giữ được thể hình đáng nể và hiểu rõ vai diễn từ trong ra ngoài: đó là một màn trình diễn được mài giũa tinh tế, chừng mực, thấu đáo và đầy sự khoan dung. Anh không gặp khó khăn gì khi thể hiện sự mệt mỏi và cảm giác chấp nhận định mệnh của Chúa Jesus, cũng như bộc lộ sự phẫn nộ trước bất công hay lòng trắc ẩn với những người kém may mắn. Những cảnh cuối trên thập tự giá thật khiến người ta đau lòng, bởi nỗi đau mà Carter truyền tải quá chân thực.

Vai diễn này đòi hỏi sức bền thanh nhạc thực sự, và Carter có thừa điều đó. Khi không sử dụng giọng giả thanh (head voice), âm thanh của Carter rất khỏe, dày, gần như thách thức với những nốt cao đầy nội lực. Ở giọng giả thanh, nó chính xác, thanh tao và đầy ám ảnh. Cùng nhau, các phong cách đối lập tạo ra nhiều cơ hội cho những màn nhào lộn thanh nhạc. Đôi khi, quả thực sẽ hiệu quả hơn nếu các đoạn giọng giả không quá dài: phần thể hiện kịch tính của Carter trong bài 'Gethsemane' bị ảnh hưởng đôi chút do quá lạm dụng giọng giả.

Trong vai Judas, Tim Rogers là một biểu tượng của sự phẫn nộ nam tính, một sự tương phản hoàn hảo với Chúa Jesus của Carter. Về mặt diễn xuất, Rogers phô diễn sự phức tạp của Judas một cách rõ ràng, lấn lướt đầy thuyết phục trong cơn sóng thần cảm xúc và suy nghĩ bủa vây kẻ phản bội mang nụ hôn nổi tiếng nhất thế giới. Anh đặc biệt giỏi trong việc xử lý hậu quả của việc phản bội Chúa Jesus và cảnh 'Judas's Death' thực sự rất quyền lực. Cảnh tự sát của anh gây sốc thực sự và cực kỳ hiệu quả.

Về mặt thanh nhạc, Rogers đang ở phong độ rất tốt. Phần thể hiện trong 'Damned For All Time' và 'Superstar' là ngoại lệ. Anh có một âm sắc vàng rực có thể vỗ về hoặc thuyết phục, một quãng giọng rộng (những nốt cao đầy quyền lực và thu hút) và biết cách tạo ra giá trị tốt nhất cho mỗi nốt nhạc mình hát. Một lần nữa lại có sự phụ thuộc kỳ lạ vào giọng giả thanh (gợi ý rằng đây không chỉ là lựa chọn của cá nhân nghệ sĩ), nhưng điều đó không quan trọng: Rogers là một Judas hạng nhất về mọi mặt, đặc biệt là giọng hát.

Dàn đồng diễn hỗ trợ rất chắc chắn và đồng đều. Bài 'Hosanna' được thực hiện đặc biệt tốt. Biên đạo của Carole Todd đầy sức sống và đã thành công trong việc làm sống động các tiết mục lớn.

Đây là một bản dựng rất giải trí, đôi khi đầy tính đối kháng của Jesus Christ Superstar. Rất đáng để đi xem.

Bấm vào đây để biết thêm thông tin về Tour diễn Jesus Christ Superstar tại Vương quốc Anh.