Preview: LHBTI+-voorstellingen op het Edinburgh Fringe Festival

Paul T Davies werpt een blik op het lhbt-aanbod tijdens de Edinburgh Fringe 2018.

Voordat je koers zet naar het Edinburgh Fringe Festival, kun je maar beter één feit accepteren: je zult NOOIT alles kunnen zien wat op je verlanglijstje staat. Er zal altijd overlapping zijn in het programma en tenzij je jezelf kunt klonen of een tijmachine bezit, zul je nooit snel genoeg door de stad kunnen sjezen! Voor de lhbtq-bezoeker is er echter meer dan genoeg werk dat aansluit bij je interesses en alle facetten van het queer leven weerspiegelt. Er wordt nog te weinig werk gepresenteerd in de regionale theaters, of zelfs in de mainstream, dat het leven van mensen met een niet-traditionele seksualiteit belicht. Het festival is dan ook de perfecte plek om nieuwe stukken en performances te ontdekken die het queer leven vieren. Hier is slechts een kleine selectie uit het aanbod.

Forget Me Not - Sophie en Anna Een belangrijk evenement om te noteren is dat Army@TheFringe het lhbt-leven voor soldaten van vroeger en nu verkent in twee voorstellingen in hun hoofdkwartier in Hepburn House, in samenwerking met Summerhall. Sophie May Nichols en haar partner Anna Iris leiden het Brits-IJslandse theatergezelschap Rokkur Friggjar, dat zich richt op nieuw schrijfwerk en queer en politiek theater. Zij presenteren hun nieuwste productie Forget Me Nots als onderdeel van het programma. Nichols zegt: “Army@TheFringe geeft ons de kans om een andere kant van een belangrijk moment in de IJslandse geschiedenis te belichten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bestond tot de helft van de mannen in het land uit Britse soldaten, wat leidde tot vele liefdesrelaties. Dit stond bekend als ‘The Situation’. Veel relaties waren tussen mannen en vrouwen, maar ook tussen mannen onderling – iets waar nog steeds zelden over gesproken wordt. Forget Me Nots gaat over een jonge IJslandse man die verstrikt raakt in ‘The Situation’ wanneer hij verliefd wordt op een Britse soldaat.”

Cezary Goes To War Een tweede productie, Cezary Goes to War, is een Pools queer theaterstuk geïnspireerd op de eigen militaire herinneringen van de regisseur. Het won de prijs voor het beste artistieke team op het Divine Comedy Festival 2017 in Krakau en wordt ondersteund door het Pools Cultureel Instituut. Het Army@TheFringe-programma wordt mede gesteund door het Army LGBT Forum. Majoor Rob Ridley, voorzitter van het Army LGBT+ Forum, zei: “Het is geweldig om te zien dat er dit jaar zoveel diversiteit wordt verkend in de producties van Army@TheFringe. We zijn van ver gekomen!”

Gayface The Space lijkt een locatie te zijn waar nogal wat lhbt-voorstellingen samenkomen. In The Space on North Bridge (locatie 36) vind ik The Orange Works met twee stukken van Ian Tucker-Bell. Ik vond het jammer dat ik From Today Everything Changes vorig jaar heb gemist, dus ik ben blij dat ze terugkeren met dit stuk over Chris, die na dertig jaar huwelijk weduwnaar wordt en op zijn zestigste uit de kast komt. Er zijn niet veel oudere homomannen te zien in het drama-aanbod, dus ik ben zeer benieuwd. Het wordt gecombineerd met een nieuw stuk, Trans Pennine, dat op afwisselende dagen op dezelfde locatie speelt en gebaseerd is op ware gebeurtenissen. Familieruzies, genderidentiteit en caravanparken: wat wil je nog meer? Trans-relaties worden ook verkend in Gender of Attraction bij space@Venue45, een romantische komedie die de spot op trans-relaties zet. Terug op de North Bridge-locatie is Gayface (Seeing Other People Productions) te zien, een komedie over een homoseksuele acteur die gecast is voor een hetero-rol en de regisseur moet overtuigen van zijn heteroseksualiteit. De meest queer-klinkende show is waarschijnlijk in The Space on the Mile (locatie 39): The Importance of Being Earnest as Performed by Three F*cking Queers and a Duck! Maak daarvan wat je wilt! De locaties van The Space lijken in ieder geval een uitstekend startpunt om lhbtq-theater te ontdekken.

Ik ben fan van schrijver Tom Wells, vooral vanwege zijn stuk Jumpers For Goalposts, wat in mijn ogen de beste Britse gay comedy was sinds Beautiful Thing. Zijn nieuwe werk, Drip, draait een week in Roundabout@Summerhall. Drip is een muzikale onemanshow over een 15-jarige jongen die zich aanmeldt voor het allereerste synchroonzwemteam van Hull, ook al kan hij niet zwemmen. Het vertelt een verhaal over trots, vriendschap en het zijn van een queer tiener in Hull. Ja, dat klinkt typisch als Tom Wells! We zijn ook van plan om Leviticus te gaan zien, een interessant klinkend stuk over overlevers van conversietherapie, gepresenteerd door Where Are They Going Theatre Company in Zoo Charters (locatie 124). En Fronting, dat vorig jaar een bekroonde reeks speelde op het Dublin International Theatre Festival, is een stuk over een jonge man die onlangs de diagnose hiv heeft gekregen en de kans krijgt om zijn woede om te zetten in iets anders. Het speelt in The Pleasance, waar je overigens nog veel meer lhbtq-producties vindt. Hoog op mijn lijstje staat Love Song to Lavender Menace, een romantische gay comedy uit de jaren 80 over de legendarische radicale lesbische, homo- en feministische boekwinkel in Schotland, die lovende recensies kreeg na een uitverkochte reeks in het Royal Lyceum Theatre (Summerhall, locatie 26). In een vergelijkbare sfeer is Really Want To Hurt Me, gepresenteerd door Flaming Theatre, een stuk over opgroeien als homo in de jaren 80 dat eerder succesvol was in de Londense Old Red Lion (Assembly Hall, locatie 35).

Gypsy Queen Een speciale vermelding voor de terugkeer van Gypsy Queen (Assembly George Square, locatie 17), de fantastische voorstelling van Hope Theatre Company over homoseksuele boksers en homofobie in de sport, die ik vorig jaar vier sterren gaf. Het stuk is sindsdien op tournee geweest en het schijnt alleen maar aan intensiteit te hebben gewonnen – het publiek is er dol op! Misschien ga ik zelf wel nog een keer kijken. Ook in de studio's van Assembly George Square staat Free and Proud, waarvoor al een uitstekende pre-Edinburgh buzz bestaat. Hakeem is een Nigeriaan in Amerika, Jeremy is wit en bevoorrecht; wanneer het noodlot toeslaat, reizen ze naar het verleden om de present te begrijpen. Een boeiende verkenning van een modern huwelijk.

Sirens Voor de L in lhbt moet je bij cabaret- en variété-artiest Ella Jean zijn in Fireside (locatie 75). Mijn nieuwsgierigheid is ook gewekt door (even) HOTTER in het Bedlam Theatre (locatie 49), een verbatim-stuk gebaseerd op interviews met vrouwen en trans personen in de leeftijd van 13 tot 97 jaar. Een mix van lhbt met fysiek theater (in mijn optiek altijd een pluspunt) is How To Be Amazingly Happy van Victoria Firth in Pleasance (locatie 33). Ook in de Pleasance staat Sirens, waarin drie sirenes in 2018 aanspoelen op het strand van Hastings – een tijd waarin naakt op een rots zitten niet echt meer in de mode is! Elke man die hun stem hoort, sterft nog steeds onmiddellijk. In deze productie van Zoo Co, die overigens ook in Britse Gebarentaal (BSL) en met boventiteling wordt opgevoerd, wordt een dikke middelvinger opgestoken naar genderverwachtingen.

Velma Celli in Iconic: A Brief History Of Drag. Foto: Scott Rylander Wat cabaret betreft, is er één act die ik absoluut NIET ga missen: de fabelachtige Le Gateau Chocolat: ICONS. Deze in opera en lycra gehulde cabaretster vertolkt iconen van Pavarotti tot Whitney – deze man heeft een werkelijk fabelachtige stem (Assembly George Square Gardens, locatie 3). Interessant genoeg presenteert hij ook Duckie, zijn versie van het Lelijke Eendje, als kindertheater in Summerhall – ik ben geneigd om ook hier een kijkje te nemen! In de categorie 'Iconic' brengt de veelzijdige drag-superster Velma Celli Iconic- A Brief History of Drag. Vergeet playbacken; dit wordt live gezongen met een begeleidingsband door een bekroonde West End-artiest met hits uit de musicalwereld (Assembly Checkpoint). Ook in Assembly George Square Gardens staat Jonny Woo’s All-Star Brexit Cabaret, waarin de legendarische drag-performer de krachten heeft gebundeld met de met een Olivier Award bekroonde componist Richard Thomas (bekend van Jerry Springer-The Opera) voor een met pailletten bezaaide musical die rechtstreeks uit de krantenkoppen gegrepen is.

Onthoud wat ik in de inleiding zei: het is onmogelijk om alles te zien, dus ik zal ook niet alles van het bovenstaande kunnen bijwonen. Bezoek de Fringe-website en gebruik de zoekfunctie voor lhbt om het volledige aanbod te ontdekken. Ik weet dat ik veel gemist heb, maar je kunt me details sturen en proberen mijn aandacht voor je show te trekken via: paul@britishtheatre.com.