RECENSIE: In The Heights, King's Cross Theatre ✭✭✭✭✭

De cast van In The Heights. Foto: Johan Persson In The Heights

King’s Cross Theatre

15/10/2015

5 Sterren

Boek Tickets Toen Duke Ellington en Billy Strayhorn ons opriepen om de 'A-train' te nemen, hadden ze Harlem als bestemming voor ogen. Dat was toen de hipste wijk van Upper Manhattan. Het is tekenend voor de veranderde tijden dat wanneer je voor het eerst een blik werpt op het decor van In the Heights, de uitgang van het A-trein metrostation geen verdere uitleg behoeft. Het is de vanzelfsprekende toegangspoort tot de Latino-gemeenschap van Washington Heights, de zinderende culturele smeltkroes die zo gedenkwaardig is gevangen in Lin-Manuel Miranda's pulserende fusie van Latijns-Amerikaanse pop, salsa en hiphop. Deze show is al overladen met prijzen. Als winnaar van meerdere Tony Awards bij de opening op Broadway in 2008, was de musical vorig jaar ook een groot succes in het Southwark Playhouse (onderdeel van de recente reeks voltreffers van dat theater). Nu vindt de transfer plaats naar een veel grotere ruimte, met de cast en het creatieve team grotendeels intact. Hoe houdt de voorstelling zich op het enorme traverse-podium in tennisbaiformaat van het King's Cross Theatre? En hoe krachtig straalt ze zonder de dominante, multitalentvolle aanwezigheid van Miranda zelf, die momenteel triomfen viert met Hamilton op Broadway?

Deze show blinkt uit in karaktertekening, maar de verhaallijn is wat mager. Er gebeurt niet bijster veel in de tekst van Quiara Alegría Hudes: er zijn hints naar West Side Story in de botsing tussen de oudere en jongere generaties, maar zonder het aanhoudende conflict binnen de gemeenschap. Alle personages worden geconfronteerd met dreigende uitzetting uit de 'barrio' door de opkomende gentrificatie. De zomerse hitte zindert, een stroomstoring veroorzaakt chaos, en er wordt nagedacht over vertrek en een nieuw begin. Toch zijn de personages al volledig uitgewerkt en rijk aan variatie, met volop ruimte voor komische interactie, onderlinge wrijving, het najagen van dromen en carrières, en romantische verwikkelingen.

Sam Mackay als Usnavi in In The Heights. Foto: Johan Persson

Usnavi (Sam Mackay), die de plaatselijke bodega runt, is eigenlijk te goedhartig om een goede boterham te verdienen. Hij droomt ervan terug te keren naar de Dominicaanse Republiek of een kans te maken bij de onbereikbare Vanessa (Jade Ewen), die geen kredietwaardigheid krijgt voor de droomwoning in het centrum waar ze zo naar smacht. De kapsalon waar ze werkt moet sluiten, al zullen ze dan eerst langs de pittige bazin Daniela (Victoria Hamilton-Barritt) moeten. Het taxibedrijf ernaast, Rosario's, gerund door Kevin (David Bedella) en zijn vrouw Camila (Josie Benson), staat er financieel ook wankel voor, ondanks de inzet van de ambitieuze dispatcher Benny (Joe Aaron Reid) en het succes van dochter Nina (Lily Frazer), die de wijk verliet voor een studie aan Stanford. Over alles waakt de gemoedelijke oma van de buurt, Abuela Claudia (Eve Polycarpou).

De indeling van het decor weerspiegelt de personages: de bodega en het appartement van Claudia domineren de ene kant van de traverse, de kapsalon en de taxicentrale de andere. Personages zonder vaste stek – Sonny (Cleve September), de neef van Usnavi; een graffiti-artiest (Antione Murray-Straughan); een piragua-verkoper (Vas Constanti); en een ensemble van buren – dwalen daartussenin. Achter een scherm aan de zijkant zit het strakke, koperrijke orkest onder leiding van Phil Cornwell, waarbij de trompet van Gavin Mallett moeiteloos de hoogte opzoekt. Elke akte telt een dozijn nummers, waarbij de grens tussen dialoog, rap en georkestreerde stukken (solo, duet of ensemble) vloeiend is. Ik noem al deze aspecten om een indruk van de avond te geven, maar ook om te benadrukken hoe het succes van een musical als deze afhankelijk is van al die in elkaar grijpende puzzelstukjes. De tijd dat een publiek slechts een paar memorabele deuntjes overhield aan een avondje uit, is voorbij. In plaats daarvan krijgen we de holistische ervaring van een show die niet meer in losse delen uiteenvalt. In dat opzicht is In the Heights een enorm succes, zowel technisch als artistiek. Terwijl ik om me heen keek naar het overwegend jonge publiek dat glimlachend meeklapte op de meedogenloze beat, de acrobatische choreografie en de geniaal gevatte rapteksten, kreeg ik het sterke gevoel dat dit is waar de vernieuwing van het musicaltheater ligt – en nog wel even zal blijven. Als veelzeggend teken van de wisseling van de wacht is het illustratief dat Miranda onlangs ook samenwerkte met Sondheim en Laurents aan een Spaanstalige versie van West Side Story.

Waarbij het niveau van de cast en makers zo hoog ligt en het geheel zo afhankelijk is van collectieve prestatie, is het bijna onkies om individuen uit te lichten. Wat volgt zijn dan ook puur mijn persoonlijke hoogtepunten.

We moeten beginnen met de beweging en dans, die de hele tijd mateloos boeit dankzij de zeer ervaren choreograaf Drew McOnie. Of je nu focust op individuen of het ensemble als geheel bekijkt, er is geen zwakke schakel te bekennen. Er is zoveel oog voor detail en fysieke flair. Ik was bijzonder gecharmeerd van de manier waarop twee verrijdbare brandtrappen werden ingezet om zowel hoogte als diepte te creëren in de scènes met de hele groep.

Het is een enorme prestatie dat zoveel woorden zo hoorbaar en intelligent worden overgebracht, en dat in een volkomen overtuigend accent. Omdat de zangers weten dat ze een verhaal te vertellen hebben en pareltjes van oneliners moeten overbrengen, hebben ze een perfecte balans gevonden tussen het mitrailleurvuur van de rap en de verstaanbaarheid. Dat is heerlijk om te horen, vooral bij ervaren rotten als Sam Mackay en Joe Aaron Reid. Maar er zijn ook rustpunten die oprechte bewondering afdwingen.

Sam Mackay en de cast van In The Heights. Foto: Johan Persson

De kostuums van ontwerpster Gabriella Slade zijn een bont spektakel van primaire kleuren en 'bling' waarbij Carmen Batmanghelidjh een grijze muis lijkt. Howard Hudson zorgt voor een paar spectaculaire en gevatte lichteffecten – denk aan koffiebekers die oplichten in het donker en een blackout-moment dat enkel wordt verlicht door het bewegen van tientallen mobiele telefoons. Regisseur Luke Sheppard houdt de vaart er elegant in en benut de mogelijkheden van de grote ruimte optimaal. Mijn enige puntje van kritiek is dat de eerste helft met vijfenzeventig minuten iets te lang aanvoelt. Er hoeven geen nummers uit, die verdienen stuk voor stuk hun plek, maar een paar slimme inkortingen in herhalingen zouden de voorstelling ten goede komen.

Zoals gezegd zijn de liedjes niet bedoeld om los te staan van de totaalervaring, maar één moment dat in de tweede helft een open doekje kreeg, was de krachtige vertolking van 'Enough' door Josie Benson. Een subliem moment van zelfreflectie en weigeren over het hoofd gezien te worden dat zijn centrale plek in de avond dubbel en dwars verdiende.

Kortom, dit is een show die alle lof verdient en een lange speelperiode waardig is, zowel in het King’s Cross Theatre als in de grotere West End-theaters. Toen ik de volgende avond naar de Coliseum ging voor een opera, kon ik het niet helpen te denken hoe succesvol deze show zou zijn in het vullen van die 2.600 stoelen met enthousiaste jongeren, waar de ENO momenteel mee worstelt. Wanneer gaat Londen eindelijk de juiste genres aan de juiste zalen koppelen en van de Coliseum de thuisbasis voor blockbuster-musicals maken?

Boek tickets voor In The Heights in het Kings Cross Theatre