RECENSIE: Love's Sacrifice, The Swan Theatre ✭✭

Love’s Sacrifice

The Swan Theatre

18 april 2015

2 Sterren

In het programmaboekje voor Matthew Dunster’s enscenering van Love’s Sacrifice voor de RSC, momenteel te zien in het Swan Theatre, stelt professor Martin White:

“Volgens het titelblad van de quarto uit 1633 werd Love’s Sacrifice ‘over het algemeen goed ontvangen’ door het publiek in de Phoenix... maar er is geen bewijs van een professionele opvoering van het stuk tot deze huidige productie in het Swan Theatre. Een dergelijke verwaarlozing is op zich niet ongebruikelijk. Vele vroegmoderne toneelstukken zijn eeuwenlang vergeten of genegeerd, vaak omdat het onderwerp ongeschikt werd geacht. Ford’s onderwerpen (incest, overspel, hekserij, bloedvergieten) waren bijzonder uitdagend; in de negentiende en vroege twintigste eeuw werd Love’s Sacrifice beoordeeld als wulps en decadent... Maar het was niet alleen de inhoud die een stuk de das om kon doen. Een stuk voldeed soms simpelweg niet aan het toenmalige idee van wat een ‘toneelstuk’ inhield. Bij Love’s Sacrifice zijn veel critici in verwarring gebracht door de bewuste inconsistenties in het gedrag van de personages of door de radicale verschuivingen in stijl en toon. Geen van deze meningen over de inhoud of vorm was ooit getoetst aan de praktijk op het toneel. Hoewel het simplistisch klinkt, is de belangrijkste reden dat stukken niet worden opgevoerd dat ze simpelweg niet worden opgevoerd. Hierdoor kunnen ze geen podiumleven ontwikkelen, hebben ze vaak geen plek in de curricula van universiteiten of scholen, en is er dikwijls geen toegankelijke uitgave beschikbaar... Dit alles voedt de spotlust dat wanneer een stuk verwaarloosd is, het wel slecht móet zijn. En toch, hoe kan dat oordeel geveld worden voordat het stuk in actie is getest, in het theater?”

Ondanks een verrukkelijk decorontwerp van Anna Fleischle (met name de zwartfluwelen vloer en de prachtig gedetailleerde kostuums) en een aantal sterke, vaak charmante vertolkingen van Catrin Stewart, Jamie Thomas King, Andy Apollo, Colin Ryan en Matthew Needham, slaagt Dunsters productie er niet in om te bewijzen dat Love’s Sacrifice een herneming verdient.

Het is volstrekt onduidelijk wat de drijvende kracht achter deze productie is. Er leek geen werkelijke verbinding met de tekst of taal te zijn. Evenmin leek er een bewuste poging te zijn gedaan om het stuk in zijn tijd te plaatsen, om de manier waarop het oorspronkelijk opgevoerd werd te reconstrueren. Het voelde ook niet als een poging om het stuk nieuw leven in te blazen of het zo te bewerken dat het zou bruisen van energie of herkenbaarheid voor een modern publiek.

De keuze om dit stuk op te nemen in het seizoen van het Swan Theatre vloeide voort uit overleg tussen academici en de RSC, waarbij de wetenschappers aandrongen op een breder aanbod van stukken uit de tijd van Shakespeare. Dat is wellicht prijzenswaardig, maar in alle eerlijkheid zou de RSC alleen stukken moeten programmeren die theatraal, lyrisch of poëtisch (of alle drie!) genoeg zijn om de investering en inspanning van zowel het gezelschap als het publiek te rechtvaardigen.

Momenteel is op Broadway de nieuwe musical Something Rotten in voorvertoning, over rivalen van Shakespeare die klagen dat ze geen publiek trekken in de schaduw van de Bard. Wellicht waren die personages gebaseerd op John Ford? Eerder dit jaar werd er in het Sam Wanamaker Theatre al een mislukte herneming van een ander onbekend stuk van Ford gespeeld, The Broken Heart. Zowel die productie als deze versterken de indruk dat Ford slechts een zeer matige imitator van Shakespeare was.

Professor Martin White schrijft ook in het programmaboekje: “Fords werk is kenmerkend door de vele echo's van stukken van andere toneelschrijvers en een zeker theatraal zelfbewustzijn; hij verwacht van zijn publiek dat ze zijn stukken met dat besef ‘lezen’.”

Misschien.

Of misschien was Ford een schrijver die parodieën of pastiches schreef op het werk van anderen? Wellicht waren zijn werken vluchtige pogingen om mee te liften op de heersende populariteit en nooit bedoeld om de tand des tijds te doorstaan – een beetje zoals een Downton Abbey-sketch voor Comic Relief?

Het enige dat duidelijk is, is dat Dunsters enscenering van Love’s Sacrifice niets doet om de waarde aan te tonen als een stuk dat het verdient heropgevoerd te worden – waar of wanneer dan ook.

Love's Sacrifice is nog tot en met 24 juni te zien in het Swan Theatre