RECENSIE: Our House, Union Theatre ✭✭✭

Our House

Union Theatre

21/08/15

3 sterren

Our House is een jukeboxmusical die ruim tien jaar geleden voor het eerst werd opgevoerd in het Londonse Cambridge Theatre. De show won in 2002 de Olivier Award voor Beste Nieuwe Musical, maar is sindsdien nauwelijks meer te zien geweest. Het script is van de hand van Tim Firth en de muziek komt volledig uit het repertoire van de Britse ska-band Madness. Deze herneming is het werk van regisseur Michael Burgen en producent Sasha Regan. De voorstelling bestaat uit twee akten met 22 nummers, eerlijk verdeeld over beide helften.

In de kern is het een moralistisch 'iederman-verhaal'. Joe Casey (Steven France) groeit op aan Casey Street in Camden (NW1), in een huis ('our house' uit de titel) dat ooit door zijn grootvader is gebouwd. Sindsdien is het echter bergafwaarts gegaan. Zijn vader (Dominic Brewer) overleed na een criminele loopbaan die begon met een reeks kleine, verkeerde keuzes; Joe is daarom opgevoed door zijn lijdzame alleenstaande moeder, Kath (Sally Samad). Hij is populair op school, maar tijdens een kleine inbraak om indruk te maken op zijn vriendin Sarah (Ailsa Davidson), komt Joe voor een cruciale keuze te staan: geeft hij zich over aan de politie, of zet hij het op een lopen?

De musical verkent beide scenario's naast elkaar en zet de kijker aan het denken over wat de beste keuze was geweest. De 'Slechte' Joe, die vlucht, ontspringt de dans en rolt na een korte criminele carrière de vastgoedwereld in. Hij boekt groot materieel succes en weet met berekende filantropie zelfs Sarah terug te winnen. Hij is de trots en afgunst van zijn vrienden en de buurt, totdat hij in zee gaat met de man bij wie hij ooit inbrak. Tijdens een laatste grote klus riskeert hij alles te verliezen door een fundamentele daad van verraad. Is hij een succesverhaal, of heeft hij vanaf het begin zijn ziel verkocht?

De alternatieve 'Goede' Joe draait op voor de inbraak, maar krijgt meer voor zijn kiezen dan alleen een gevangenisstraf; hij ontdekt dat 'je schuld inlossen aan de maatschappij' een illusie is. Elke stap die hij daarna zet, wordt achtervolgd door die ene misstap. Hij stuit op vooroordelen en afwijzing en glijdt ongewild verder af in de criminaliteit. Deugdzaamheid blijkt geen beloning op te leveren, zeker niet wanneer hij geconfronteerd wordt met de minachting van zijn vrienden en het verlies van Sarah. De twee verhaallijnen komen aan het eind vernuftig samen, waarbij de gemeenschap behouden blijft.

Rondom deze parallelle verhalen dwalen een reeks observerende personages – de overleden vader van Joe die hem zwijgend waarschuwt, en twee vriendenkoppels: Emmo & Lewis (Joseph Giacone & Joe Ashman), een soort koddig Rosencrantz en Guildenstern-duo, en Billie & Angie (Claire Learie & Chanice Alexander-Burnett) die opportunistisch laveren tussen bewondering en minachting, afhankelijk van Joe's fortuin. De schurken worden vertolkt door Rhys Owen (als de louche vastgoedmagnaat Mr. Pressman) en Jay Osborne (als kleine crimineel Reecey). De cast wordt gecompleteerd door zeven ensemble-dansers die gedurende het verhaal meegroeien met de hoofdpersonen.

Er is veel sympathieks aan dit scenario en de productiewaarden, maar voor mij overtuigt het niet helemaal. De vergelijking tussen de twee morele paden is weliswaar netjes verweven, maar de gelaagdheid ontbreekt na een zeker punt, mede omdat de muziek te weinig variatie in emotie en toon biedt voor extra nuances. Bovendien voelt het dubbel gedateerd: de muziek uit de jaren '70 en '80 is in de basis brutaal en ironisch, maar de setting en het verhaal lezen als een directe kritiek op de Thatcher-jaren. Dat komt in ons huidige tijdperk van soberheid wat simplistisch over. Het resultaat komt daardoor niet helemaal uit de verf, ondanks sterke acteerprestaties, memorabele nummers, topmuzikanten en – bovenal – een fantastisch dynamische en energieke choreografie.

Een deel van het probleem ligt bij de locatie zelf. Dit is in wezen een West End-musical die zich in de krappe jas van een kleine Off West End-zaal probeert te persen. Dat is geen kritiek op het theater zelf – dat, zoals Stephen Collins vaker opmerkte, de laatste jaren werk van hoge kwaliteit heeft gebracht – maar het blijft een lastige match. De dansers hebben onvoldoende ruimte om echt uit te halen, de band zit onhandig weggestopt met lastige zichtlijnen, en de felle lichtshow verblindt het publiek omdat de zaal simpelweg te klein is. Je hebt voor deze show misschien niet het London Palladium nodig, maar in de Donmar zou het veel beter tot zijn recht komen.

Tussen de vertolkingen vallen er een aantal op. Steven France toont een enorm uithoudingsvermogen in de hoofdrol en probeert Joe zo sympathiek mogelijk neer te zetten. Ailsa Davidson haalt het maximale uit haar personage, vooral in de rustige, reflectieve momenten in de tweede helft. Dominic Brewer trekt je mee in de melancholie van de vader en ik wil een speciale vermelding geven aan Rhys Owen voor een reeks uitstekende, scherp neergezette bijrollen. Het ensemble zong en danste op hoog niveau met een heldere dictie en inventieve bewegingen. Vooral de enscenering van 'Driving in my car' was erg geestig en doeltreffend. Muzikaal leider Richard Baker houdt de vaart er goed in in wat toch een lange voorstelling is.

Hoewel dit een terechte herneming is van een intrigerende show, blijft het bronmateriaal op sommige punten onbevredigend en past de schaal van de productie niet goed bij de locatie. Dat klinkt wellicht wat streng, maar bij musicals moet – net als bij opera – elk klein radartje kloppen om het geheel te laten schitteren. Als er één element tussen de schrijvers, cast of het creatieve team wringt, haalt dat het niveau sneller naar beneden dan bij een regulier toneelstuk. De meeste producties halen die hoge lat niet, maar als het wel lukt, is er niets in het theater dat daaraan kan tippen. Dat gezegd hebbende, biedt Our House zeker een vermakelijke avond uit met een technisch vakmanschap dat veel lof verdient. Our House is nog tot 12 september 2015 te zien in het Union Theatre