RECENSIE: The Hired Man, Union Theatre ✭✭✭

De cast van The Hired Man. Foto: Paul Nicholas Dyke

The Hired Man

Union Theatre

22 juli 2017

3 Sterren

Boek Nu Onlangs zagen we Andrew Linnie tijdens een concert in Cadogan Hall waarschijnlijk de definitieve vertolking geven van dit stuk, de grote doorbraak van Howard Goodall als musicalschrijver. Elk gezelschap dat zich hieraan waagt terwijl die herinnering nog vers in het geheugen van het publiek ligt, moet alles uit de kast halen om het stuk zo goed mogelijk tot zijn recht te laten komen met de beschikbare middelen. Het Union Theatre heeft – keer op keer – bewezen dat hun kleinschalige producties op artistiek vlak niet onderdoen voor grootschalige voorstellingen: 'Chess' en 'Bad Girls' zijn daar slechts twee voorbeelden van uit de afgelopen seizoenen. De verwachtingen waren dan ook hooggespannen toen het Union aankondigde deze show te hernemen; we dachten terug aan de gevestigde status van Goodalls 'trilogie' met 'The Dreaming', 'Love Story' en 'Girlfriends'. Wat zou ons te wachten staan?

De productie die we hier zien is in ieder geval uitstekend bezet. Ifan Gwilym-Jones is een oprechte en getergde John Tallentire, en Rebecca Gilliland een loepzuivere, altijd integere Emily. Luke Kelly is als Jackson Pennington een krachtige bron van huwelijksproblemen en Christopher Lyne een ingetogen Pennington in de stijl van Des Grieux. De overige rollen worden vertolkt door Kara Taylor Alberts, Jack McNeill, Sam Peggs, Jonathan Carlton, Megan Armstrong, Matthew Chase, Rebecca Withers, Aaron Davey, Laurel Dougall en Nick Brittain. Verrassend genoeg is de meest magnetische podiumverschijning de ensemble-speler die de hele avond amper twee regels tekst heeft, Lori McLare: ze is een ware ontdekking, met een sprekend gezicht dat een scala aan emoties uitdrukt, een bijna balletachtige motoriek en het vermogen om te fascineren zelfs als ze roerloos stilstaat. Je vraagt je af waar haar enorme oog voor detail vandaan komt, aangezien dat geen kenmerk lijkt te zijn van de productie als geheel.

De Hired Man. Foto: Paul Nicholas Dyke

Dit is het epische verhaal van een familie in roerige tijden; we volgen hun weg van het land naar de kolenmijnen, de loopgraven in en uiteindelijk weer terug naar het boerenland. De verschillende scènes moeten scherp worden neergezet en de opeenvolging van gebeurtenissen moet volkomen helder en geloofwaardig zijn. Zelfs de originele productie in het Astoria Theatre op West End had daar soms moeite mee. Opmerkelijk genoeg wist de regie van Samuel Hopkins tijdens de uitvoering op het smalle podium van de Cadogan Hall het verhaal, tegen alle verwachtingen in, met een verbluffende eenvoud en natuurlijkheid te vertellen. Daar werden projecties gebruikt in plaats van meubels en rekwisieten om een verandering van locatie aan te duiden. Het koor werd sober ingezet, bijna als in een oratorium, waardoor de focus volledig op de hoofdpersonages kwam te liggen. Hopkins begreep feilloos wanneer hij de actie moest stilleggen om stilte en rust te laten spreken; het script is vaak sober geschreven, vooral waar het de innerlijke psyche van de hoofdpersonen betreft. Acteurs moeten de tijd krijgen om de acties van anderen te 'verwerken', en het publiek heeft die tijd ook nodig.

Hier lijkt juist de omgekeerde methode te worden toegepast. Het ensemble is constant op het toneel en druk in de weer met allerlei naturalistische handelingen. Bovendien lijkt het driekoppige ensemble onder de trap (Richard Bates op toetsen en muzikale leiding, Sophia Goode op viool en Dominic Veall op cello) bijna onafgebroken te spelen: grote delen van de dialoog zijn nu gehuld in een vrolijk kabbelende stroom van noten. Deze muziek verzacht de impact van de gesproken tekst die er – meestal – onderdelft. Ik zou graag weten of het publiek zich hierdoor echt meer verbonden voelt met de personages. Ook ben ik benieuwd naar de mening van de acteurs, die (a) hard moeten werken om boven de muziek uit te komen en (b) nog harder moeten werken om emoties over te brengen die vaak haaks staan op de toon van de muziek. En als je bedenkt dat de regisseur hen allemaal blootsvoets laat optreden (de arme Ifan Gwilym-Jones heeft hierdoor al een zichtbare blessure opgelopen), begin je toch serieuze vragen te stellen bij de artistieke keuzes van deze productie.

De Hired Man. Foto: Paul Nicholas Dyke

En daar blijft het niet bij. De zaal is behoorlijk warm en de airconditioning werkt niet. In plaats daarvan staan er minstens twee lawaaierige machines de hele voorstelling te loeien, bedoeld om wat koelere lucht de benauwde zaal in te blazen. Een nobel streven, maar de uitvoering laat te wensen over. Voor het publiek voelt het nu alsof de acteurs in de machinekamer van de Titanic staan te spelen, een indruk die versterkt wordt door het decorontwerp van Justin Williams en Jonny Rust: een claustrofobische wand van houten panelen die verdacht veel wegheeft van een noodreparatie aan een zinkend schip. Tel daarbij op dat de kostuums (van Carrie-Ann Stein) nauwelijks veranderen door de decennia heen, en belichting (van de relatief onervaren Stuart Glover) die op willekeurige momenten aan en uit gaat of verspringt zonder enige relatie tot de handelingen op het toneel, en je hebt een recept voor een regelrechte ramp.

Het is volledig aan de cast te danken dat deze catastrofe wordt afgewend. Ze strijden heldhaftig tegen alle obstakels en doen hun uiterste best om uit deze chaos een geloofwaardige en prachtige prestatie te redden, ook al zien velen van hen er een groot deel van de tijd verwarrend verloren en doelloos uit. De choreografie van Charlotte Tooth is vaak zeer passend voor de ensemble-momenten, al lijkt ook zij niet precies te begrijpen wat de productie nu eigenlijk wil vertellen. Ik weet zeker dat regisseur Brendan Matthew zijn redenen heeft voor deze keuzes, en ik wou dat ik ze kon doorgronden, maar vooralsnog ontgaan ze me. Dat is zonde, want zijn recente productie van 'My Land's Shore' in Ye Olde Rose & Crowne (een vergelijkbaar episch verhaal over de arbeidersklasse) was magistraal. Hoewel hij hier met een deel van diezelfde cast en hetzelfde creatieve team werkt, ontbreekt de magie ditmaal volledig; wie zal zeggen waarom?

Ondanks alles wordt de tekst hier behoorlijk vertolkt, en het voldoet, zeker als je geen vergelijkingsmateriaal hebt. Dit zal de geschiedenis waarschijnlijk niet ingaan als een van de meest geslaagde producties van het Union. Hopelijk worden er lessen uit getrokken. De cast verdient onze steun en waardering; voor de rest geldt: probeer hen de volgende keer beter te helpen.

TICKETS VOOR THE HIRED MAN