RECENSIE: Violet, Charing Cross Theatre ✭✭✭✭

Julian Eaves recenseert Jeanine Tesori en Brian Crawley's musical Violet, nu te zien in het Charing Cross Theatre.

De cast van Violet. Foto: Scott Rylander Violet Charing Cross Theatre, 21 januari 2019 4 Sterren Boek Nu Er valt genoeg te vieren in deze nieuwste productie op de thuisbasis van artistiek directeur Thom Southerland; met als hoogtepunten een geweldige score, een glansrol en een prachtig nieuw ontwerp van de zaal.  Het is opnieuw een succes voor Southerland in de transformatie van deze locatie en belooft veel goeds voor de toekomst van het bijzondere theater van Steven Levy en Sean Sweeney: een West End-theater in het klein met slechts iets meer dan 260 stoelen, dat de intimiteit van Off-West End- of Fringe-producties biedt in het hart van de stad.  Deze onderneming — de Britse professionele première van een 20 jaar oude show van componist Jeanine Tesori en tekstschrijver Brian Crawley — is een gedurfde zet van producenten Levy en Vaughan Williams en markeert tevens de start van een opmerkelijke nieuwe coproductie met het Umeda Arts Theatre Co, Ltd. uit Osaka, Japan. Matthew Harvey (Monty) en Kaisa Hammarlund (Violet) in Violet. Foto: Scott Rylander De hoofdprijs hier is zonder twijfel de verbazingwekkend mooie en melodieuze score van Tesori: een feest van prachtige melodieën en bruisende ritmes, voorzien van spectaculair rijke orkestraties door Rick Bassett, Joseph Joubert, Buryl Red en Jason Michael Webb. Het wordt gespeeld door een 9-koppige band met toetsen, gitaren, strijkers en percussie, allemaal onder de meesterlijke leiding van Dan Jackson.  De vocale arrangementen voor de 12 castleden zijn nog verrukkelijker en benutten de zangkwaliteiten van deze sterke line-up optimaal, waardoor deze straalt in de schitterende koornummers van de show (wacht maar tot het slotkoor: je wilt niet dat het stopt!). Kieron Cook (Vader) Rebecca Nardin (Jonge Violet) en Kaisa Hammarlund (Violet) in Violet. Foto: Scott Rylander Morgan Large is hier opnieuw verantwoordelijk voor het ontwerp van het houten decor, en zijn toevoeging van een draaischijf aan het nu excentrisch opgestelde speelvlak (in-the-round) is geniaal: dit haalt het maximale uit het schaarse meubilair en zorgt voor de broodnodige dynamiek in een verhaal dat — per slot van rekening — draait om een reis.  Een busreis: van Spruce Pine, North Carolina naar Tulsa, Oklahoma in een Greyhound-bus, waarbij we de wanhopige en gepassioneerde pelgrimstocht volgen van het misvormde titelpersonage, dat via haar geloof verlossing en transformatie hoopt te vinden.  Het is een apart verhaal, een bewerking van het werk van academicus en kortverhaalscenarist Doris Betts.  Men zou geneigd kunnen zijn te denken aan andere musicals over picaresque reizen (zoals Candide) en te reflecteren op hoe lastig die op het toneel te brengen zijn: hoe de hoofdpersoon ons steeds lijkt te ontglippen. Kenneth Avery Clark (Prediker) en gezelschap van Violet. Foto: Scott Rylander In minder ervaren handen zou dit makkelijk kunnen mislukken, maar hoofdrolspeelster Kaisa Hammarlund is volledig opgewassen tegen de valkuilen van de rol. Met elke vezel van haar energie en geest doet ze er alles aan om je te laten geloven in deze trieste en eenzame vrouw, die worstelt met het trauma van haar gezichtsverminking uit haar jeugd en haar bittere wrok jegens de vader die het mogelijk liet gebeuren en de dronken chirurg die te weinig deed om haar uiterlijk te herstellen.  Ja, het is weer een verhaal over hoe vrouwen slachtoffer zijn van machtige — en feilbare — mannen.  En het lijkt de bedoeling van het stuk om ons de les te lezen over hoe erg dit is en hoe slecht we ons daarover moeten voelen. Angelica Allen (Music Hall Singer) en gezelschap. Foto: Scott Rylander Dat is als missie wellicht nobel, maar het levert niet per se sprankelend theater op.  Deze show heeft vaker kritiek gekregen op het gebied van karaktertekening en de houterige ongeloofwaardigheid van de diverse relaties die aan ons kritisch oog worden blootgesteld.  Die problemen blijven hier bestaan, ondanks dat regisseur Shuntaro Fujita (uit Osaka) er alles aan doet om de vaart erin te houden. Hij leidt ons zo veel mogelijk af, wat er niet zelden toe leidt dat dramatische accenten verloren gaan en de band met het publiek wegvalt op momenten dat deze juist gestimuleerd zou moeten worden.  Cressida Carre doet hetzelfde met haar choreografie (al zien we daar te weinig van terug).  De cast legt echter een enorme berg vakmanschap in hun rollen. Matthew Harvey's verfijnde verleider Monty is atletisch en charmant, maar het script werpt de ene na de andere hindernis op om hem als personage geloofwaardig te maken.  Tegenover hem staat zijn (schijnbare) beste vriend en rivaal in de liefde, Flick, gespeeld door Jay Marsh: degelijk en oprecht, maar een nog onwaarschijnlijker personage.  Net als bij de rest geldt: wanneer zij de meeslepende muziek van Tesori zingen, stoor je je niet echt aan de vreemde verhaallijnen.  Maar op het moment dat de muziek stopt — vaak nogal abrupt wanneer het botst met het loodzware script — verdwijnt de magie onmiddellijk. Janet Moody (Oude Dame), Rebecca Nardin (Jonge Violet) en Kaisa Hammarlund (Violet) in Violet. Foto: Scott Rylander De andere castleden hebben het nog zwaarder met steeds dunner materiaal: Keiron Crook is een integere Vader; Kenneth Avery Clark doet zijn uiterste best om humor te vinden in de gortdroge zinnen van Crawley als de Prediker — als de regisseur hem daar maar meer in had gesteund — want er valt verder weinig te lachen in dit droevige relaas.  De fantastische Simbi Akande en Angelica Allen worden schandelijk onderbenut als Lula en de Music Hall Singer (en ik dacht dat deze show over 'female empowerment' ging?).  Vaste waarde van het theater James Gant speelt weer een ambtelijke cameo als Leroy, Danny Michaels is een overtuigend intense Billy Dean en Janet Mooney geeft zoveel diepgang als mogelijk aan de Oude Dame en de Hotelprostituee.  (Inderdaad, dit script schuwt stereotypen niet!)  Maar de ereplaats onder de bijrollen gaat zeker naar de Jonge Violet, op de persavond gespeeld door de dappere en vinnige Amy Mepham, die gedurende de avond zichtbaar groeide in haar rol en een krachtige stem liet horen.  Haar rol is een stuk aantrekkelijker dan Crawley's andere kindrol, die hij schreef voor Jonathan Lippa's 'Little Princess'.  Toch voelt het vaak alsof we weer over bekend terrein lopen; niet zozeer waar de 'grapes of wrath' zijn vertrapt, maar wel over het overbekende terrein van zuidelijke gothic-verhalen, van 'Key Largo' tot 'The Rainmaker' en, keer op keer, 'The Wizard of Oz'. En toch, en toch, en toch...  Zodra ze zingen, vergeet je de tekortkomingen van de tekst.  Ja, er valt nog wat te leren over de geluidsversterking in deze nieuwe zaalopstelling, en het sounddesign van Andrew Johnson zal gedurende de speelperiode vast nog rijpen.  De deskundige belichting van Howard Hudson daarentegen is absoluut perfect: het ondersteunt het epische karakter van de reis, terwijl het ons zover het script toelaat meetrekt in de privéwereld van deze kleine mensen met grote passies.  Mijn hart wil de gezamenlijke inspanning vier sterren geven, maar ik weet dat de regie me steeds weer op afstand houdt waardoor ik me niet volledig betrokken voel bij hun strijd en er slechts drie sterren van kan maken.  Dat voelt een beetje oneerlijk, gezien de geweldige inzet die in dit werk is gestoken.  Dus weet je wat, ik negeer dat bedachtzame 'Entfremdungseffekt' en ga af op wat de score nog steeds in mijn ziel zingt...

BOEK TICKETS VOOR VIOLET