RECENSIE: Whistle Down The Wind, Union Theatre ✭✭✭

Whistle Down The Wind

Union Theatre

1 februari 2015

3 Sterren

Het gebeurt niet vaak dat een verhaal de basis vormt voor meer dan één musical. Peter Pan, The Wild Party en Phantom of the Opera zijn voorbeelden die direct te binnen schieten, maar er zijn er ongetwijfeld meer. Wat echter waarschijnlijk uniek is, is dat meerdere werken van één componist het onderwerp zijn van producties door verschillende creatieve teams. Toch is dat hier het geval. Eerst werd Phantom of the Opera een aantal keer opnieuw geïnterpreteerd na de versie van Lloyd Webber, het meest opvallend door Maury Yeston en Arthur Kopit. Nu beleeft de versie van Russell Labey en Richard Taylor van Whistle Down The Wind haar Londense professionele première in het Union Theatre. Gebaseerd op het boek van Mary Hayley Bell en de succesvolle verfilming daarvan, diende ditzelfde bronmateriaal ook als basis voor de gematigd succesvolle musical van Lloyd Webber. Regisseur Sasha Regan brengt met haar scherpe blik en in samenwerking met de getalenteerde muzikaal leider David Griffiths een versie die niet draait om uiterlijk vertoon, maar die eerlijk en breekbaar aanvoelt.

Het verhaal is bekend. Drie kinderen vinden een vreemdeling in hun schuur. Hij is gewond en ze geloven dat hij Jezus Christus is, teruggekeerd op aarde. Ze houden de aanwezigheid van de vreemdeling geheim voor de volwassenen, ook al weten ze dat de grote mensen ongerust zijn omdat er een moordenaar voortvluchtig is. De kinderen zien totaal geen verband tussen de man op wie de volwassenen jagen en hun Jezus. Onvermijdelijk lekt het geheim uit naar de andere kinderen in het dorp, hun vriendjes, en ook zij komen de aanwezigheid van de vreemdeling ervaren. Allen geloven ze dat hij Christus is.

Uiteindelijk komt de lokale pestkop achter het geheim en verraadt de schuilplaats aan de volwassenen, die direct op jacht gaan om hem te berechten. Maar de kinderen werpen zich op als een barrière en weigeren de volwassenen toegang tot de vreemdeling. De schuur waar hij zich schuilhield gaat in vlammen op. Wanneer de resten worden onderzocht, is er van de vreemdeling geen spoor meer te bekennen, maar hij heeft wel een geschenk achtergelaten voor de kinderen. En misschien ook wel voor de volwassenen.

De kracht van dit stuk zit hem in de dubbelzinnigheid: het wordt nooit helemaal duidelijk of de vreemdeling inderdaad de gezochte moordenaar is. En als hij dat niet is, wie is hij dan en waarom was hij gewond toen de kinderen hem vonden? Zou hij werkelijk de teruggekeerde Christus kunnen zijn? Gezien de manier waarop hij het geloof van de kinderen aanwakkert, doet zijn werkelijke identiteit er dan eigenlijk nog toe?

Het is een eenvoudig verhaal over geloof, hoop en liefde. Gelukkig begrijpen Labey en Taylor dat volledig; het script en de muziek zijn nergens pretentieus of ongepast. In plaats daarvan roepen ze de eenvoud op van het leven in Lancashire in de jaren vijftig: een tijd waarin de hoop op een wonder nog tastbaar was.

Het verhaal wordt beknopt en met veel gevoel verteld. Scènes vloeien soepel in elkaar over en de teksten helpen de tijdsgeest en het inherente drama perfect neer te zetten. De oprechtheid van de makers is een verademing voor dit integere, wonderlijke relaas.

De partituur is eveneens wars van opsmuk, met uitdagende harmonieën en eenvoudige melodieën die een nostalgische glans hebben zonder oubollig te worden. De muziek versterkt constant de sfeer; de nummers sturen de actie niet altijd direct aan, maar dienen vaak als inkleuring voor wat er zojuist is gebeurd of gezegd. Deze aanpak zorgt er juist voor dat het muzikale element op een heel natuurlijke manier onderdeel wordt van het verhaal.

Een ander slim aspect van de muziek is de focus op de belevingswereld van het kind. De nummers die de kinderen zingen klinken ook echt als muziek die door kinderen gezongen zou worden. Zodra de volwassenen zingen, wordt de muziek complexer en veeleisender. In de apotheose, wanneer de kinderen de volwassenen trotseren bij de schuur, is hun lijflied 'Follow! Follow! Follow Him!' krachtig en meeslepend.

De trefzekere regie van Regan brengt het stuk met veel warmte tot leven. Vanaf het moment dat de drie kinderen drie pasgeboren kittens redden van de verdrinkingsdood tot aan de ontdekking van het geschenk in de afgebrande schuur, wordt het verhaal verteld door de ogen van een kind. Regan zorgt ervoor dat het publiek zich een voelt met de dorpskinderen: betrokken en gefascineerd. Ze trekt je het verhaal in, wat een zeer sterk effect heeft.

De cast zet de visie van Regan overtuigend neer. Een verstandige keuze van de regisseur is om geen echte kinderen te gebruiken, maar jonge volwassenen die jongere rollen spelen. Dit werkt uitstekend: hun vertolking is oprecht en nergens kinderachtig. Hun saamhorigheid is zo groot dat hun rebellie volledig geloofwaardig is. Bovendien zie je in elke acteur zowel het kind als de volwassene die ze zullen worden, getekend door deze gebeurtenissen.

Als de centrale broer en zussen (Cathy, Nan en Charles) zijn Grace Osborn, Imelda Warren-Green en Alex James Ellison voortreffelijk. Ze ogen natuurlijk en hun onderlinge interactie vol geplaag is erg herkenbaar. Ellison vat de essentie van het broertje perfect en de band tussen Osborn en Warren-Green is hartverwarmend. Samen met Chris Colemans indrukwekkende en liefdevolle vader en de nuchtere tante van Kathryn Hamilton-Hall, vormt dit een geloofwaardig gezin. Hoewel iedereen goed zingt, springen Osborn en Ellison er echt uit.

Callum McArdle speelt de vreemdeling, de gewonde man met de baard die alleen bekendstaat als 'The Man'. Hij beschikt over een formidabele stem en uitstraling, en weet de acteurlijke uitdagingen van de rol moeiteloos aan te gaan. Hij is zowel het gewonde monster als de verdwaalde wonderdoener; deze tweeledigheid komt prachtig naar voren in 'I Don’t Know What They’re Waiting To Hear' en het duet met Osborn, 'Please, Jesus'.

Joshua Lewindon overtuigt als de dorpshufter, maar toont zijn veelzijdigheid wanneer hij ook een vriendelijke jongen speelt die zijn trui aan de vreemdeling geeft. Harry Wright is uitstekend als het muzikale kind met de bril, en Romero Clark maakt indruk met zijn krachtige stem en autoritaire houding als de politieagent.

De rest van de cast is ook prima (hoewel de nogal verwijfde pastoor van Bryan Hodgson iets minder 'Miss Prism' mag zijn). Wanneer het hele ensemble samen zingt, is het resultaat zowel muzikaal als dramatisch zeer indrukwekkend.

Het decor en de kostuums van Nik Corrall werken goed in de intieme ruimte van het Union Theatre en roepen de juiste sfeer op. De uiteindelijke onthulling van het geschenk en de brand in de schuur zijn bijzonder geslaagd, mede dankzij het sfeervolle lichtontwerp van Tim Deiling.

Het is goed om te zien dat Regan zich hardmaakt voor Britse musicals in het Union en het is verfrissend om een stuk te zien dat nieuwe wegen inslaat. Boyzone zal van deze partituur misschien nooit een hit scoren, maar dat betekent niet dat deze versie minder is dan die van Lloyd Webber. Integendeel. Het is heel anders — de essentie is oprecht en de muziek verdient absoluut de aandacht.

Zeker de moeite waard om te gaan bekijken.

Whistle Down The Wind is nog tot en met 21 februari 2015 te zien in het Union Theatre