Rdzenni artyści z Kanady ruszają na festiwal w Edynburgu

Dzieła rdzennych kanadyjskich artystów uświetnią tegoroczne festiwale w Edynburgu w ramach nowego programu celebrującego kultury autochtoniczne.

Deer Woman (Kobieta Jeleń) Fot.: Prudence Upton

W wydarzenie, które w sierpniu obejmie Międzynarodowy Festiwal w Edynburgu (EIF), Edinburgh Festival Fringe oraz Międzynarodowy Festiwal Książki, zaangażowana jest organizacja Indigenous Contemporary Scene pod kierownictwem Onishka Productions.

Spektakl „Kiinalik: These Sharp Tools” zadebiutuje w Europie na deskach EIF w The Studio w dniach 2–5 sierpnia. Inuicka artystka Laakkuluk Williamson Bathory i queerowa twórczyni teatralna z Toronto, Evalyn Parry, wystąpią wspólnie w koncercie połączonym z dyskusją i multimedialnym performance’em. Przedstawienie analizuje rdzenną historię Kanady, spuściznę kolonialną, politykę i feminizm, a także rosnące zagrożenie kryzysem klimatycznym. Produkcja zdobyła prestiżową nagrodę Dora Award 2018 za wybitną nową sztukę.

Artystka i tancerka z ludu Ojibwa-Cree, Lara Kramer, zaprezentuje trzy prace w Summerhall podczas Fringe. Układają się one w chronologiczną podróż przez przeszłość, teraźniejszość i przyszłość, podkreślając, że troska o przyszłe pokolenia wymaga spojrzenia wstecz i zrozumienia cyklicznej natury wzajemnych powiązań.

Native Girl Syndrome (Syndrom rdzennej dziewczyny). Fot.: Marc J Chalifoux

Tryptyk otwiera „Native Girl Syndrome” – głębokie zanurzenie w kulturę ulicy, ukazujące dynamiczną podróż przez uzależnienie, stratę i wyobcowanie. Inspiracją dla Kramer była historia jej babci, która jako młoda kobieta przeniosła się z odizolowanej społeczności Pierwszych Narodów do zupełnie obcego jej środowiska miejskiego. Spektakl będzie można zobaczyć od 2 do 4 oraz od 7 do 11 sierpnia.

„This Time Will Be Different”, współtworzone przez Émilie Monnet, to instalacja performatywna o teraźniejszości. Piętnuje ona dyskurs rządu kanadyjskiego wobec ludności rdzennej i proponuje międzypokoleniową ceremonię sławiącą piękno i przetrwanie (wystawiana od 13 do 18 sierpnia).

Miijin Ki 3. Fot.: Omer Yukseker

„Miijin Ki”, co w języku Anishinaabemowin oznacza „Zjadanie Ziemi”, to nowy projekt w fazie rozwoju. Kramer wraz ze współpracownikami kreuje w nim pokojowe napięcia wokół wizji przyszłego życia i współistnienia z ziemią. Pokazy zaplanowano na 20–24 sierpnia.

Dwie kolejne produkcje pojawią się w CanadaHub – stałym punkcie Fringe’a promującym kanadyjską kulturę. „Deer Woman” to monodram grupy Article 11 o kobiecie z ludu Czarnych Stóp, która szuka pomsty za morderstwo młodszej siostry. Sztuka nawiązuje do tragicznych statystyk 1600 zaginionych lub zamordowanych rdzennych kobiet w Kanadzie w ostatnich dekadach (grana od 31 lipca do 25 sierpnia).

„Songs in The Key of Cree” to zbiór utworów skomponowanych w ciągu ostatnich 30 lat przez dramatopisarza i pianistę Tomsona Highwaya, uznanego przez magazyn „Maclean’s” za jedną ze stu najważniejszych osób w historii Kanady. Zaśpiewa je peruwiańsko-kanadyjska piosenkarka kabaretowa Patricia Cano przy akompaniamencie saksofonisty jazzowego Marcusa Alego i samego Highwaya przy pianinie. Koncerty w CanadaHub od 31 lipca do 18 August.

Zwieńczeniem edynburskiego programu będzie „Kanata Cabaret Hour”. Nazwa nawiązuje do słowa „Kanata” (w języku Haudenosaunee oznaczającego Kanadę) i zaprezentuje wielu rdzennych artystów goszczących w Edynburgu. Widzowie mogą liczyć na radykalną mieszankę tańca, muzyki i sztuki na żywo z perspektywy rdzennej i szkockiej (CanadaHub, 21–24 sierpnia).

Podczas Międzynarodowego Festiwalu Książki w Edynburgu, Indigenous Contemporary Scene zaprezentuje dwa wydarzenia słowno-muzyczne pod szyldem „Songs from the Land” (Pieśni z Ziemi).  15 sierpnia odbędzie się spotkanie „Sometimes I Speak English”, zrodzone z doświadczeń rdzennej ludności po obu stronach Atlantyku. Inuicka poetka i wykonawczyni śpiewu gardłowego Taqralik Partridge wystąpi obok uznanej wiolonczelistki z ludu Cree, Cris Derksen. Szkocka artystka Inge Thomson z Fair Isle zaprezentuje utwory inspirowane tamtejszym krajobrazem.

W ramach „Calling Home” ponownie usłyszymy Taqralik Partridge i Cris Derksen. 16 sierpnia Tara Beagan (współtwórczyni Article 11 i autorka z ludu Ntlakapamux, pisząca m.in. o szczątkach ludu Beothuk w Muzeum Narodowym Szkocji) oraz szetlandzka poetka Roseanne Watt zaprezentują fragmenty swojej najnowszej twórczości.

Program ma na celu wzmocnienie głosu rdzennych artystów z Kanady i nakreślenie dyskusji o tym, co oznacza bycie autochtonem we współczesnym świecie. Jest to również oddolna odpowiedź artystów na ogłoszony przez UNESCO Rok Języków Rdzennych (2019), którego partnerem jest Onishka, oraz na Międzynarodowy Dzień Ludności Tubylczej Świata obchodzony 9 sierpnia.

Émilie Monnet, dyrektor artystyczna Onishka Productions i Indigenous Contemporary Scene, komentuje: „Program ten stanowi wyjątkową okazję dla szkockich i rdzennych twórców z Żółwiej Wyspy (Turtle Island – rdzenna nazwa Kanady i Ameryki Północnej), by nawiązać współpracę, podzielić się wiedzą kulturową i przedstawić własne spojrzenie na dzisiejszy świat oraz wyzwania, przed którymi stają ludy tubylcze”.

Projekt jest częścią szerszej inicjatywy, Indigenous Contemporary Scene Scotland, realizowanej od lipca 2019 do września 2020 roku. Jej celem jest tworzenie przestrzeni do wymiany kreatywnej, inicjowanie współpracy ze szkockimi artystami i budowanie międzynarodowej rozpoznawalności głosów rdzennych.

STRONA INTERNETOWA INDIGENOUS CONTEMPORARY SCENE

Odwiedź naszą sekcję poświęconą Edinburgh Fringe