RECENZJA: Oslo, National Theatre ✭✭✭✭✭

Obsada spektaklu Oslo. Zdjęcie: Brinkhoff Mögenburg Oslo

Lyttelton, National Theatre

16 września 2017

Pięć gwiazdek

Bilety

W obliczu nieustających konfliktów na Bliskim Wschodzie wynikających z pozornie niemożliwych do pogodzenia różnic, nagrodzony statuetką Tony broadwayowski hit Oslo przynosi Londynowi aktualne przesłanie nadziei w mistrzowskiej inscenizacji. Sztuka opowiada prawdziwą historię norweskiej pary – urzędniczki MSZ Mony Juul i jej męża, socjologa Terje Rød-Larsena – którzy w 1992 roku doprowadzili do tajnych rozmów pokojowych między Organizacją Wyzwolenia Palestyny a Izraelem.

Lydia Leonard (Mona Juul) i Toby Stephens (Terje Rød-Larsen)

Ten niezwykle trudny i złożony temat został błyskotliwie ujęty w dramacie JT Rogersa, który proces negocjacji i dyplomacji zamienił w trzymający w napięciu spektakl. Kluczem do sukcesu rozmów było osobiste podejście Rød-Larsena, które – jak sam Terje podkreśla na początku – „opierało się na relacjach międzyludzkich, a nie na strukturach organizacyjnych”. W ten sam sposób sztuka wysuwa czynnik ludzki na pierwszy plan, pokazując, jak unikalne osobowości i historie dyplomatów wpłynęły na losy porozumienia.

Peter Polycarpou (Qurie), Thomas Arnold (Pundack), Nabil Elouahabi (Asfour), Paul Herzberg (Hirschfeld).

Jako palestyński minister finansów Ahmed Qurie, Peter Polycarpou emanuje dobrotliwym urokiem, pod którym kryje się ostry umysł i ledwo maskowany gniew na sposób, w jaki Izrael traktuje jego naród. Po drugiej stronie ringu staje Philip Arditti jako Uri Savir, dyrektor generalny izraelskiego MSZ – postać budząca respekt, obdarzona przewrotnym poczuciem humoru i zamiłowaniem do teatralnych gestów. Towarzyszy im bezbłędna obsada, w tym Jacob Krichefski jako Yossi Beilin, odważny wiceminister spraw zagranicznych Izraela, który zainicjował tajne rozmowy, Nabil Elouahabi jako radykalny działacz OWP Hassan Asfour oraz Paul Herzberg i Thomas Arnold w rolach izraelskich profesorów zaangażowanych w proces pokojowy. Spektakl udowadnia, że mimo skrajnie odmiennych poglądów politycznych, religijnych i roszczeń terytorialnych, tych mężczyzn łączy miłość do rodziny, frustracja niekończącym się cyklem przemocy, a także wspólna słabość do whisky Johnnie Walker i norweskich gofrów.

Obsada Oslo

Sztuka zgłębia również motywacje Juul i Rød-Larsena – obywateli kraju liczącego zaledwie pięć milionów mieszkańców, którzy ryzykują karierę i reputację, by doprowadzić zwaśnione narody do pokoju. Lydia Leonard i Toby Stephens są znakomici; w subtelny sposób oddają głębokie przekonanie swoich bohaterów, że nawet dwoje ludzi może „zmienić świat”. Podobnie jak w przypadku innych postaci, widzimy tu, jak kluczową rolę za kulisami odegrały ich charaktery: opanowanie Mony idealnie dopełniało ryzykowny i śmiały styl bycia Terje.

Peter Polycarpou (Ahmed Qurie) i Philip Arditti (Uri Savir).

Wykorzystując pełną przestrzeń sceny Lyttelton, Oslo rozgrywa się w oszczędnej scenografii Michaela Yeargana, składającej się w zasadzie tylko z kilku typowych mebli konferencyjnych na tle gładkich płaszczyzn, które świetnie ogrywa reżyser światła Donald Holder przy pomocy projekcji studia 59 Productions. Pod okiem reżysera Bartletta Shera trzygodzinny spektakl (z przerwą) mija błyskawicznie. To prawdziwy emocjonalny rollercoaster, w którym momenty komiczne ustępują nagle wielkiemu napięciu, przeplatanemu poruszającymi przypomnieniami o ogromie tragedii stojącej za rozmowami. Choć pokój w tym regionie wciąż wydaje się odległy, sztuka przypomina o małych krokach wykonanych w ramach Porozumień z Oslo i daje nadzieję, że nawet tam, gdzie różnice wydają się nie do pokonania, porozumienie jest możliwe – o ile znajdą się ludzie gotowi podjąć niezbędne ryzyko.

Spektakl wystawiany w National Theatre do 23 września, a następnie w Harold Pinter Theatre w Londynie od 2 października do 30 grudnia.

BILETY NA OSLO W HAROLD PINTER THEATRE

Zdjęcia: Brinkhoff Mögenburg