RECENSIE: Oslo, National Theatre ✭✭✭✭✭

Het ensemble van Oslo. Foto: Brinkhoff Mögenburg Oslo

Lyttelton, National Theatre

16 september 2017

Vijf sterren

Boek Tickets

Terwijl de conflicten in het Midden-Oosten voortduren over ogenschijnlijk onoverkomelijke verschillen, brengt de met een Tony bekroonde Broadway-hit Oslo een actuele boodschap van hoop naar Londen in een meesterlijke productie. Het vertelt het waargebeurde verhaal van hoe een Noors echtpaar – diplomate Mona Juul en haar echtgenoot, socioloog Terje Rød-Larsen – in 1992 de drijvende kracht werd achter geheime vredesbesprekingen tussen de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) en Israël.

Lydia Leonard (Mona Juul) en Toby Stephens (Terje Rød-Larsen)

Dit gewichtige onderwerp, vol labyrintische complexiteit, wordt door de dramatisering van JT Rogers helder gedistilleerd, waardoor het proces van onderhandeling en diplomatie verandert in een meeslepend drama. De sleutel tot het succes van de gesprekken was de zeer persoonlijke benadering van Rød-Larsen, die "niet geworteld was in het organisatorische, maar in het persoonlijke", zoals Terje al vroeg opmerkt. Op dezelfde manier brengt het stuk de menselijke factor naar de voorgrond en onthult hoe de unieke persoonlijkheden en achtergronden van de onderhandelaars bijdroegen aan het proces.

Peter Polycarpou (Qurie), Thomas Arnold (Pundack), Nabil Elouahabi (Asfour), Paul Herzberg (Hirschfeld).

Als de Palestijnse minister van Financiën Ahmed Qurie beschikt Peter Polycarpou over een vaderlijke charme die een scherpe geest en nauwelijks verhulde woede over de behandeling van zijn volk door Israël maskeert. Aan de andere kant is Philip Arditti’s Uri Savir, de directeur-generaal van het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken, een geduchte verschijning die over een ondeugend gevoel voor humor en een liefde voor theatraliteit blijkt te beschikken. Zij maken deel uit van een vlekkeloze cast, met onder meer Jacob Krichefski als Yossi Beilin, de moedige Israëlische onderminister van Buitenlandse Zaken die de aanzet gaf tot de geheime gesprekken, Nabil Elouahabi als de onverzoenlijke PLO-functionaris Hassan Asfour, en Paul Herzberg en Thomas Arnold als de twee Israëlische professoren die de sprong waagden om de vredesbesprekingen op gang te krijgen. Het benadrukt dat er, ondanks hun lijnrecht tegenover elkaar staande posities op het gebied van politiek, religie en territoriale claims, een gemeenschappelijke basis is tussen de mannen: hun toewijding aan hun gezin, hun frustratie over de eindeloze cyclus van geweld en dood, en hun gedeelde liefde voor Johnnie Walker whisky en Noorse wafels.

Het ensemble van Oslo

Het stuk onderzoekt ook wat mensen als Juul en Rød-Larsen – burgers van een land met nauwelijks meer dan vijf miljoen inwoners – motiveert om hun carrière en reputatie op het spel te zetten om twee oorlogvoerende naties naar vrede te leiden. Lydia Leonard and Toby Stephens zijn beiden uitstekend; ze helpen ons subtiel hun diepgevoelde overtuiging te begrijpen dat zij, hoewel ze slechts twee individuen zijn, iets kunnen doen om de wereld te veranderen. Net als bij de andere personages zien we hoe hun unieke persoonlijkheden achter de schermen zo bepalend waren, waarbij de kalme beheersing van Mona een perfecte aanvulling vormde op de risicovollere, gedurfdere aanpak van Terje.

Peter Polycarpou (Ahmed Qurie) and Philip Arditti (Uri Savir).

Oslo maakt slim gebruik van het volledige podium van het Lyttelton en speelt zich af op een sober decor van Michael Yeargan, met weinig meer dan wat alledaags vergadermeubilair tegen een blanco canvas dat effectief wordt gebruikt door lichtontwerper Donald Holder met projecties van 59 Productions. Onder regie van Bartlett Sher vliegt de speelduur van drie uur (inclusief pauze) voorbij, met nauwelijks een rustmoment in de handeling. Het is een emotionele achtbaan, waarbij momenten van grote hilariteit plotseling omslaan in hoogspanning, afgewisseld met diep ontroerende herinneringen aan de verschrikkingen en het verdriet achter de gesprekken. Hoewel vrede in de regio nog ver weg lijkt, herinnert het stuk ons aan de kleine stappen die met de Oslo-akkoorden werden gezet. Het biedt hoop dat, zelfs wanneer verschillen onoverkomelijk lijken, er overeenstemming kan worden bereikt als genoeg mensen de risico's durven te nemen die daarvoor nodig zijn.

Te zien in het National Theatre tot 23 september en daarna in het Harold Pinter Theatre in Londen, van 2 oktober tot 30 december.

TICKETS VOOR OSLO IN HET HAROLD PINTER THEATRE

Foto's: Brinkhoff Mögenburg