ELEŞTİRİ: Code 2021: Autumn Gizli Tiyatro Projesi, Bethnal Green ✭

Code 2021: Autumn Secret Theatre Project

Bethnall Green

11 Ekim 2016

1 Yıldız

Bir prodüksiyonun başrolünde dekor olduğunda, o oyunun başı belada demektir. Hele ki o dekor, mermer merdivenleri, tonozlu resepsiyon salonları, duvarlarındaki Angus McBean (röprodüksiyon) fotoğrafları ve uzun koridorlarında süzülen palmiyeleriyle bugün şatafatlı bir otele dönüştürülmüş olan Bethnal Green'deki o geniş, Edward dönemi belediye binasıysa, belanın boyutu daha da büyüktür. Secret Theatre'ın son işinde durum tam olarak buydu.

Gizemli ama cesur topluluk Secret Studio Lab, oyunun büyük kısmında eski Belediye Meclis Salonu'nu mesken tutmuş. Avustralya ceviz ağacı kaplamaları ve geniş, iç içe geçmiş sıralardaki yeşil deri döşemeleriyle neredeyse bozulmadan korunmuş bu alanın o vakur havası, eklenen fazla yumuşak krem rengi halıyla biraz yumuşatılmış. Burada karşımıza, OJ Simpson davasını fazlasıyla andıran, standart bir mahkeme salonu draması çıkarıldı. Malum, mahkeme dramalarının köklü bir geçmişi vardır. İzleyiciler ağır ceza mahkemesi protokollerine oldukça aşinadır ve biz burada olduğu gibi cinayet davasında jüri rolüne soyunduğumuzda, bu role hiç de bilgisizce soyunmayız.

Dolayısıyla halkı böyle bir konuma getiren ekip cesur ve gözü pek olmalı. Bu kadar hiper-natüralist bir yaklaşım benimsediğinizde ayrıntıları doğru kurgulamanız gerekir; aksi takdirde her türlü hata hemen göze çarpar ve yaptığınız işteki inandırıcılık ile anlam yaratma çabalarınızı yerle bir eder.

Ne yazık ki, bu 'Mahkeme TV' opusunun yaratıcıları böyle kaygılar gütmemiş gibi görünüyor. İnandırıcı bir gerçeklik gerekliliğinden kaçan yazar ve yönetmen (belki de yeterince disiplinli olmayan Richard Crawford), olayları dört yıl geleceğe taşımış ve kendisini gerçeklere sadık kalma zorunluluğundan kurtarmış. Başlangıçta tüm bu meselenin -mesela- o güvenilir Yargıç Judy yerine, Rip Love adındaki, 'reality TV' sömürüsünün öncüsü olan rüküş kılıklı bir tipin elinde olduğuna inanmamız istendi. Hem de bir mahkeme salonunda, sayın jüri üyeleri! Tiyatro izleyicisinin beklediği standartları hiçe sayan bu dramanın failleri, sanatsal dürüstlük açısından görevlerini ağır ve telafisi güç bir biçimde ihmal etmişlerdir.

Üç saatlik bir süreye sıkıştırılmış, tamamen tahmin edilebilir bir duruşmanın mekanikleri arasında debelenirken, oyunun en temel kurallarının yarısına uyulurken diğer yarısı görmezden gelindi. Kısa süre sonra binadaki başka bir görkemli odaya (şimdi tek bir odaya dönüştürülmüş, izleyiciler için oturma sıraları, devasa bir kanepe ve bir Steinway piyano barındıracak kadar geniş bir resepsiyon salonuna) taşındık. Orada, tıpkı bir hayvanat bahçesinin böcek evinde halka sergilenen bir karınca yuvası gibi, camdan bir duvarın ardından suç mahallinin 'yeniden canlandırılması' için tasarlanmış modern, şık otel tarzı bir süit gördük. Burada, savcılık ve savunma için birer tane olmak üzere cinayetin iki 'canlandırması' yapıldı. İşte tam burada Secret Studio Lab bir büyük hata daha yaptı.

Hanımefendiler ve beyefendiler, daha önce belirtildiği gibi, sanığa yöneltilen suçlama cinayetti (meclis salonunda bir sanık kürsüsü olmasa ve mahkum savunma avukatının yanına Amerikan usulü oturtulmuş olsa da). Ancak Savcılık burada bize tamamen önceden planlanmamış ve ağır tahrik altında işlenmiş bir cinayet, yani 'kasten yaralama sonucu ölüm' sundu. Duruşmada kimse bunu fark etmedi ama seyirciler arasındaki herkes fark etti. Eyvah ki ne eyvah. Sonucu önemseme arzumuzun büyük bir kısmı orada uçup gitti.

Salona geri döndüğümüzde, her biri tam da olması gerektiği gibi adını soyadını söyleyerek başlayan (doğruyu söyleyeceğine yemin etmese de olurmuş zaten) uzun bir tanık geçidiyle karşılaştık. Bu tanıkların hiçbirinin ikinci bir adı yoktu. İmkansız değil ama istatistiksel olarak pek olası da değil. Metin, hukuk kurallarının sıradanlığında ilerleyen bu can sıkıcı ve düzensiz gidişata tahammülümüzü azaltan bu tür aptalca kusurlarla doluydu. Zabıt katibi, mübaşir, basın veya halk locasının yokluğuyla vakit kaybetmeli miyiz? Kimsenin umurunda mıydı?

Yaklaşık 80 kişi bu gösteriyi izlemeye gelmişti. Çoğu içki içiyordu -ne kadar içtiklerini kestiremem ama benden daha hoşgörülü görünüyorlardı. Ama tabii ben ayıktım. Üstelik bir bilete para vermemiştim; onlar verdiyse, bu durum insanın en azından keyif almaya çalışması için bazen motive edici bir faktör olabilir. Bu saçmalığı kızgınlık duymadan kabul etmenin bir yolu vardı: Yemek olmayan bir tür 'yemekli tiyatro' gibi düşünürsek, örneğin gerçek bir cinayete kurban gitmekten daha kötü değildi. (Sahi, biletler ne kadardı? Ve tüm bu görkemli prodüksiyonu onlar mı finanse etti? Bilmek ilginç olurdu.)

Her şey bittiğinde büyük bir rahatlama hissettim. Muhtemelen, oyuncuların geri kalanı gibi, hayatlarında gördükleri en kötü yazılmış mahkeme metinlerinden birini canlandırmak gibi imkansız bir görev üstlenen sanık için de öyle olmuştur. (Ücret alıp almadıklarını veya ne kadar aldıklarını bilmiyorum.) Kayıtlara geçmesi için oyuncular şunlardı: Yargıç Goldsmith - güzel diksiyonlu ve otoriter Paul Beech; Rip Love - yağcı karakteriyle Monty Jones; Rupert Grove (savunma) - ciddiyetini hiç bozmayan Nichols McBride; Emma Knight (iddia makamı) - tutkulu Rowena Farrington; Mike Lewis (sanık) - tüm olumsuzluklara rağmen inandırıcı Eliot Rodriguez; Alice Duvall (maktul) - neşeli Sarah Roy; Isobella Escobar (hizmetçi ve Kolombiyalı uyuşturucu çetesi soyundan gelme; ucuz espriler mi dediniz? Burada mı? Asla!) - samimi Jessica Alonso; Johnny Drake (aramıza sızmış, ikinci yarıda bir jüri tartışması başlatmak için aniden ortaya çıkan gazeteci) - inatçı Oliver Gower; Viola Lewis (sanığın annesi) - sessiz ve sakin Olivette Cole Wilson; Mark Burns (asıl suçlu 'en yakın arkadaş') - enerjik Ged Forrest; Dr Lewis Pinkman (uzman) - görevine sadık Nico Kaufman.

Dava düşmüştür.

Secret Theatre hakkında daha fazla bilgi için web sitelerini ziyaret edin