ELEŞTİRİ: The Glass Menagerie, Duke Of York’s Theatre ✭✭✭✭✭

Amanda rolünde Cherry Jones ve Laura rolünde Kate O'Flynn. Sırça Kümes

Duke Of York's Theatre

10 Şubat 2017

5 Yıldız

Pek çokları gibi ben de Tennessee Williams'ın Sırça Kümes oyununu otuz yılı aşkın bir süre önce okuldayken okumuştum. Oyuna bayılmıştım ama bir yapımını canlı izlemem bu akşama nasip oldu ve söylemeliyim ki tek kelimeyle muazzam bir yapımdı.

Yarı otobiyografik olmanın muhtemelen çok ötesinde, bu oyun enfes detaylarla örülü bir anı seli; fakat anılar gerçekten olduğu gibi midir, yoksa sadece bize teselli veren gerçeğin bir versiyonu mu? Anlatıcı Tom Wingfield'ın perspektifinden yazılan sahne, en incelikli çizilmiş karakterlerle dolu. Kocası tarafından terk edilmiş, eski görkemli günlerini geride bırakmış "Güney Güzeli" Amanda Wingfield, tüm vaktini çocuklarının mutluluğu için harcıyor. Onlara adanmış bir hayatı var ama içten içe kendisi öldüğünde kızının hayatla baş edemeyeceği korkusunu ve paniğini yaşıyor. Sosyal olarak çekingen olan ve çocukluğunda geçirdiği rahatsızlık yüzünden hafifçe aksayan Laura Wingfield'ın hayattaki tek neşesi, eski Victrola kayıtları ve cam biblo koleksiyonu (burada tek bir Unicorna indirgenmiş). Baskıcı annesinin yükü altında yavaş yavaş boğulan oğlu Tom Wingfield, yazma tutkusuyla yanıp tutuşsa da bir depoda çalışmaya mahkum. Geceleri kaçtığı "sinemalar" ise çok daha fazlasının ipucunu veriyor. Ve son olarak, Tom'un iş arkadaşı ve Laura'nın lisedeki eski aşkı Jim O'Connor. Lise yıllarından sonra hayat Jim'e pek de cömert davranmamış.

Cherry Jones ve Kate O'Flynn.

Cherry Jones, Amanda rolünde parlıyor. Program notlarında bu rolü oynamak için önce tereddüt ettiğini okudum, neyse ki kabul etmiş. Eski günlerin özlemiyle yaşayan otoriter anne rolüne öyle bir bürünüyor ki... Sahneyi bütünüyle domine ediyor; hele o "talip beyefendi" geldiğinde sergilediği Güneyli ev sahibi tavırları ve Jim'in ağzını açmasına fırsat bile vermeyen konuşma temposu görülmeye değer. Metni yıllar önce okuduğumda hayalimde bile bu kadar iyi bir Amanda canlandıramazdım. O bir kurban değil; kararlı, doğanın bir gücü gibi sarsılmaz ve tam bir emekçi. Hiçbir şey göründüğü kadar kolay değil ama o yoluna devam ediyor.

Michael Esper, Cherry Jones ve Brian J. Smith.

Tom rolündeki Michael Esper harika bir anlatıcı. İzlerken olayların tam da anlatıldığı gibi olmayabileceğini, Tom'un bazı anlarda kendini kusursuz göstermeye çalıştığını hissedebiliyorsunuz. Ablasına yaptığı gece gezmelerini anlatırken en samimi halini görüyoruz; balkon sahnesinde Jim ile olan kısa anı ise erkeklere olan ilgisine dair ince bir ima barındırıyor. İkilinin vücut dili o kadar zarif ki, bir şeylerin anlatılmadığından şüphe duydurtmuyor ama hafıza zaten gerçeklerin üzerini örtmekte ustadır.

Kate O'Flynn, Sırça Kümes oyununda.

Kate O'Flynn, Laura olarak son derece yalnız, kırılgan ve tutuk. Sahnedeki varlığı, konuşma tarzı ve fiziksel duruşuyla geleceğinin ne kadar karanlık olduğuna dair hiçbir şüphe bırakmıyor. Sadece Jim'in yanındayken kısa bir an için hayat buluyor, ancak hemen ardından o çekingen ve ezik haline geri dönüyor. Hayatını değiştirecek o öpücükten sonraki anlarda, sanki cam unicornun boynuzu kalbine saplanmış gibi sessiz bir yıkım yaşıyor.

Brian J. Smith, beklenen talip Jim rolünde. Özgüvenli, yer yer gösteriş meraklısı biri gibi görünse de aslında o da gizli bir acıyla kıvranıyor. Kişisel gelişim mantraları, belki de kamusal kimliğinin mutsuzluğunu gizlediğinin ipuçlarını veriyor. Laura ile olan sahnesi harika işlenmiş; ilgi çekici, ikna edici ve sonunda yıkıcı bir darbeyle noktalanan bir sekans.

Brian J. Smith

Her bir karakter, St. Louis'de yaşayan bu ailenin dokusuna ustalıkla işlenmiş. Zengin, canlı ve hüzünlü... Hiç aksamıyor, sürükleyici, akıldan çıkmayan bir atmosferi var. Tasarımcı Bob Crowley, aileyi bir anı balonunun, karakterlerin sihirli bir şekilde belirdiği bir kara boşluğun içine yerleştirmiş; ancak yaşadıkları alan, her hareketlerinin karanlık ve yağlı bir balçığı andıran yansımalı bir yüzeyde yankılandığı bir yer. Natasha Katz'ın muhteşem ışık tasarımı sayesinde bu ailenin dünyası sepia tonlarında, antika bir havaya bürünmüş. Renk ve ışığın sızdığı yegane anlar ise cam unicornun yakaladığı pırıltılar ve dışarıdaki dans salonundan gelen ışık süzmeleri.

Michael Esper, Cherry Jones, Kate O'Flynn ve Brian J. Smith

Yönetmen John Tiffany ve Hareket Direktörü Steven Hoggett, metni ve oyuncuların fiziksel performanslarını kullanarak bu yapımı ruhani bir boyuta taşımış. Zarif, sade ve çok güzel; izlemek büyük bir keyif ve hala etkisinden çıkabilmiş değilim.

Oyunun iki saati bir hatıra gibi uçup gitti. Tiyatrodan ayrılırken bu oyunu ne kadar çok sevdiğimi hatırladım ve böylesine olağanüstü bir versiyonu gördüğüm için kendimi şanslı hissettim. Bu eleştiriyi yazarken ikinci, hatta belki üçüncü kez izlemeye şimdiden karar verdim.

3 Haziran 2022 - Son Dakika: Amy Adams'ın başrolünde olduğu Sırça Kümes'in yeni yapımı Londra Duke Of York's Theatre'da perde açtı. Daha fazla bilgi al.