INTERVIEW: Toneelschrijver Inua Ellams over Barber Shop Chronicles

De eerste coproductie van The Playhouse met het National Theatre, Barber Shop Chronicles, is het dynamische nieuwe toneelstuk geïnspireerd door een kapper uit Chapeltown. Het is geschreven door het opkomende literaire talent Inua Ellams (bekend van Black T-Shirt Collection, het National Theatre, The 14th Tale en winnaar van de Fringe First).

Inua Ellams' bruisende en vreugdevolle Barber Shop Chronicles overspant continenten en volgt Afrikaanse mannen van Londen naar Johannesburg, Harare, Kampala, Lagos en Accra, terwijl ze reflecteren op de rol die de barbershop in hun leven speelt. Geregisseerd door Bijan Sheibani (A Taste of Honey, National Theatre, War Horse, VS-tournee 2012-2014), is Barber Shop Chronicles een coproductie van West Yorkshire Playhouse, het National Theatre en Fuel. Het stuk is van 12 t/m 29 juli te zien in Leeds en keert op 29 november 2017 terug naar het National Theatre. Lees onze recensie van Barber Shop Chronicles. Waar kwam je eerste inspiratie vandaan voor het schrijven van Barber Shop Chronicles?

Een vriend vertelde me over een goed doel dat een pioniersprogramma wilde opzetten om kappers te trainen in de basis van counseling. Ik was verbaasd dat gesprekken in barbershops zo intiem waren dat er behoefte was aan therapeuten. Aanvankelijk wilde ik als dichter bij dat project betrokken zijn, om gedichten te schrijven en grafische kunst te maken voor in de shops, gebaseerd op de kappers die ik ontmoette en de gesprekken die ik opving. Dit idee bleef me bij, en hoe meer tijd ik in de barbershops doorbracht om naar die persoonlijke gesprekken te luisteren, hoe luider de stemmen werden. Ze bleven me achtervolgen totdat ze uitgroeiden tot improviserende personages in mijn hoofd. Ik wilde ze vastleggen en meer tijd besteden aan het ontdekken van hun verhalen.

Het stuk speelt zich af in meerdere landen en continenten en verkent de rol van de barbershop. Kun je ons meenemen in jouw reis en proces?

Ik wilde heel graag een breed palet aan personages laten zien die de nuances van Afrikaanse mannelijkheid tonen. Ik reisde naar Nigeria, Zuid-Afrika, Zimbabwe, Kenia, Oeganda en Ghana, en bracht tijd door in barbershops in Leeds en Londen. De verhalen en personages in het stuk zijn voortgekomen uit de gesprekken die ik met de mannen had. Deze mannen gaven me toestemming om onze gesprekken te transcriberen, wat me de kans gaf om personages te creëren en samen te voegen. Hierdoor voelt het stuk voor mij als geheel meer als een collectief project.

Wat is de persoonlijke betekenis van barbershops voor jou? En wat hoop je te bereiken door de mannelijkheid onder zwarte, Afrikaanse of Caribische mannen onder de loep te nemen?

Ik ben geboren in Nigeria en ben daar als kind vertrokken. Toen ik naar het Verenigd Koninkrijk verhuisde, verloor ik plotseling het contact met die vertrouwde barbershops. Mijn vader en ik begonnen elkaars haar te knippen. Pas als volwassene, toen ik genoeg geld had om naar een kapper te gaan, herontdekte ik deze bolwerken van mannelijkheid, deze 'safe spaces'.

Ik besefte dat er een intimiteit in gesprekken was tussen zwarte, Caribische of Afrikaanse mannen in barbershops die je op weinig andere plekken vindt. Het waren plekken waar het veilig was om onszelf te zijn. Er zat een nuance in ons karakter, in onze persoonlijkheid, die ontbrak in veel voorstellingen van Afrikaanse, Caribische of zwarte mannen. Met dit stuk wilde ik dat juist in de schijnwerpers zetten.

Toen ik als kind in Nigeria woonde, ervaarde ik een andere manier van zijn. Ik wilde dat gevoel van openheid binnen zwarte, Caribische en Afrikaanse gemeenschappen naar het podium brengen. Ik wilde zeggen: dit is wie we zijn, deze gesprekken zijn waardevol en belangrijk, en we moeten ze delen met andere leden van onze gemeenschap. Ik wilde laten zien dat we gelijkgestemd zijn, dat we vragen stellen en dat we er zijn.

De cast van Barber Shop Chronicles bij het National Theatre Wat denk je dat het publiek zal meenemen van de productie, en hoe denk je dat het publiek in Leeds zal reageren?

Het stuk gaat over vriendschap, vaderschap, de dingen die we voor lief nemen en over vreugde. Het snijdt ook migratie aan, wat ik over het algemeen met humor heb benaderd. Ik ben een opgewekt persoon en wilde dat aspect erin verwerken. Migratie staat niet automatisch gelijk aan verdriet, troosteloosheid of wanhoop bij de personages in het stuk. Ik heb 14 jaar gezocht naar een plek waar ik thuishoorde voordat ik me definitief in het Verenigd Koninkrijk vestigde, of liever gezegd, het recht kreeg om dat te doen. Die 14 jaar van mijn leven waren ongelooflijk; ze waren even vreugdevol als hartverscheurend.

Tijdens de ontwikkeling van dit stuk bezocht ik een barbershop in Chapeltown genaamd Stylistics. Daar ontmoette ik een geweldige jonge man die me zijn verhaal vertelde en me toestemming gaf het op te schrijven. Hij werd uiteindelijk de inspiratie voor een van de personages in het stuk.

Ik hoop dat iedereen die naar het stuk komt kijken een gevoel van ontdekking ervaart. Het stuk balanceert tussen vreugde, geluk en verbinding, iets waar elk publiek zich in kan vinden en van zal genieten.

BARBER SHOP CHRONICLES TICKETS - NATIONAL THEATRE

BARBER SHOP CHRONICLES TICKETS - WEST YORKSHIRE PLAYHOUSE