RÖPORTAJ: Oyun Yazarı Inua Ellams - Berber Dükkânı Günlükleri (Barber Shop Chronicles)

Playhouse'un National Theatre ile ilk ortak yapımı olan Barber Shop Chronicles, Chapeltown’lu bir berberden ilham alan ve yükselen edebiyat yıldızı Inua Ellams (Black T-Shirt Collection, National Theatre, The 14th Tale, Fringe First ödülü sahibi) tarafından kaleme alınan dinamik bir yeni oyun.

Canlı ve neşe dolu Inua Ellams imzalı Barber Shop Chronicles, Londra'dan Johannesburg, Harare, Kampala, Lagos ve Akra'ya kadar kıtaları aşarak Afrikalı erkeklerin izini sürüyor ve berber dükkanlarının hayatlarındaki rolünü inceliyor. Yönetmenliğini Bijan Sheibani'nin (A Taste of Honey, National Theatre, War Horse, ABD turnesi 2012-2014) üstlendiği Barber Shop Chronicles; West Yorkshire Playhouse, National Theatre ve Fuel ortak yapımıdır. Oyun 12 – 29 Temmuz tarihleri arasında Leeds'te sahnelenecek ve 29 Kasım 2017'de National Theatre'a geri dönecektir. Barber Shop Chronicles incelememizi okuyun. Barber Shop Chronicles'ı yazarken ilhamınızı ilk olarak nereden aldınız?

Bir arkadaşım bana, berberleri temel danışmanlık konusunda eğitecek bir öncü program başlatmak isteyen bir dernekten bahsetti. Berber dükkanlarındaki sohbetlerin, profesyonel danışmanlara ihtiyaç duyulacak kadar samimi olması beni çok şaşırttı. Başlangıçta bu projeye bağlı bir şair olmayı, tanıştığım berberlere ve kulak misafiri olduğum konuşmalara dayanarak şiirler yazmayı ve dükkanlara yerleştirilecek grafik sanat eserleri yaratmayı düşündüm. Bu fikir zihnimde yer etti ve dükkanlarda o mahrem sohbetleri dinleyerek ne kadar çok vakit geçirirsem, o sesler kafamın içinde doğaçlama konuşan karakterlere dönüşene dek daha da yükseldi. Onları kağıda dökmek ve keşfetmek için daha fazla zaman harcamak istedim.

Oyun, berber dükkanının rolünü keşfetmek için birden fazla ülke ve kıtada geçiyor. Yolculuğunuz ve süreçleriniz hakkında bilgi verebilir misiniz?

Afrika maskülenliğinin inceliklerini gösteren çok sayıda karakter sunmayı çok istedim. Nijerya, Güney Afrika, Zimbabve, Kenya, Uganda ve Gana'ya seyahat ettim; Leeds ve Londra'daki berber dükkanlarında vakit geçirdim. Oyundaki hikayeler ve karakterler, tanıştığım erkeklerle yaptığım sohbetlerden doğdu. Bu adamlar konuşmalarımızı kaydetmeme izin verdiler, bu da bana karakterleri kurgulama ve birleştirme fırsatı verdi. Bu yüzden oyunun bütünü bana çok daha kolektif bir proje gibi hissettiriyor.

Berber dükkanlarının sizin için kişisel önemi nedir ve siyahi, Afrika veya Karayip kökenli erkekler arasındaki maskülenlik arayışına ışık tutarak neyi başarmayı umuyorsunuz?

Nijerya'da doğdum ve çocukken oradan ayrıldım. Birleşik Krallık'a taşındığımda, o her an kucak açan berber dükkanı ortamlarıyla bağım aniden koptu. Babamla birbirimizin saçını kesmeye başladık. Ancak yetişkin olduğumda ve berber dükkanına gidecek kadar param olduğunda, bu erkeklik kalelerini, bu güvenli alanları yeniden keşfettim.

Berber dükkanlarındaki siyahi, Karayip veya Afrikalı erkekler arasında, başka pek çok alanda rastlanmayan bir sohbet samimiyeti olduğunu fark ettim. Buralar kendimiz olabileceğimiz güvenli alanlardı. Karakterimizde, benliğimizde var olan ama pek çok Afrika, Karayip veya siyahi erkek tasvirinde eksik kalan o nüanslar vardı; bu oyunu yazarken bunu ön plana çıkarmak istedim.

Nijerya'da çocukken bambaşka bir varoluş biçimi yaşadım. Siyahi, Karayip ve Afrika topluluklarındaki bu açıklık hissini sahneye taşımak istedim. Şunu demek istedim: Biz buyuz, bu sohbetler geçerli ve önemli; bunları topluluğumuzun diğer üyeleriyle paylaşmalıyız. Benzer düşündüğümüzü, sorguladığımızı ve burada olduğumuzu göstermek istedim.

National Theatre'da The Barbershop Chronicles kadrosu Sizce izleyiciler yapımdan ne alacaklar ve Leeds izleyicisinin nasıl bir tepki vereceğini düşünüyorsunuz?

Oyun arkadaşlık, babalık, hafife aldığımız değerler ve neşe hakkında. Ayrıca göç konusuna da değiniyor ki buna genel olarak mizahla yaklaştım. Ben neşeli biriyim ve işin bu yönünü yazmak istedim. Göç meselesi, oyundaki karakterlerin hiçbirinde otomatik olarak üzüntü, ıssızlık veya çaresizlik anlamına gelmiyor. Birleşik Krallık'a yerleşmeden, daha doğrusu buna hak kazanmadan önce 14 yılımı ait olacak bir yer arayarak geçirdim. Hayatımın o 14 yılı inanılmazdı; yürek parçalayıcı oldukları kadar neşe dolulardı.

Bu oyunu yazarken gelişim sürecimde Chapeltown'da Stylistics adlı bir berber dükkanını ziyaret ettim. Orada bana hikayesini anlatan ve kaydetmeme izin veren harika bir gençle tanıştım. Aslında kendisi oyundaki karakterlerden biri için ilham kaynağı oldu.

Oyunu izlemeye gelen herkesin bir keşif duygusu yaşamasını istiyorum. Oyun; neşe, mutluluk ve paylaşım gibi tüm izleyicilerin bağ kurabileceği ve gerçekten takdir edeceği duyguları ele alıyor.

BARBER SHOP CHRONICLES BİLETLERİ - NATIONAL THEATRE

BARBER SHOP CHRONICLES BİLETLERİ - WEST YORKSHIRE PLAYHOUSE