Michael Fentiman over de eigenzinnige charme van Amélie de Musical

Michael Fentiman volgt de weg die Amélie The Musical heeft afgelegd van film en Broadway naar The Other Palace in Londen. Mark Ludmon doet verslag.

Amélie de musical. Foto: Pamela Raith Achttien jaar na de release van de Franse kaskraker Amélie, is de toneelbewerking volgens Michael Fentiman, regisseur van de Britse productie, echt een voorstelling voor onze "verdeelde" tijd. "De film sprak altijd al over afstandelijkheid, maar de moraal is simpel: zelfs op momenten dat je je het meest afgesneden voelt van de wereld, trekken het lot en de menselijke natuur je uiteindelijk terug naar iets gemeenschappelijks, iets hoopvols, iets liefdevollers." De film uit 2001, met Audrey Tautou in de hoofdrol, stal wereldwijd harten met het eigenzinnige, romantische verhaal over een jonge Parijse vrouw die zich uit de wereld heeft teruggetrokken, maar in het geheim goede daden verricht voor anderen. Het werd bewerkt voor het toneel met muziek en teksten van Daniel Messé en Nathan Tysen en een script van Craig Lucas. De musical debuteerde in 2015 in Los Angeles en stond in 2017 twee maanden op Broadway. Na een lauwe ontvangst in de VS werd de show onder leiding van Fentiman "grondig herzien", voordat hij in april van dit jaar in première ging in het Watermill Theatre nabij Newbury. Het succes werd gevolgd door een Britse tournee, die deze maand eindigt in The Hexagon in Reading en Liverpool Playhouse, voordat de show van 29 november tot 1 februari als kerstvoorstelling naar The Other Palace komt.

Michael Fentiman

Fentiman vermoedt dat de oorspronkelijke Amerikaanse productie het moeilijk had omdat de Franse sfeer en de specifieke "frasering" van de film verloren gingen. "Ik denk dat het opvoeren met een Amerikaanse cultuur als basis, Amerikaanse accenten en Amerikaanse muziek waarschijnlijk tonaal verwarrend was," legt hij uit. "Bovendien was die productie veel duurder, groots en indrukwekkender, wat misschien ten koste ging van iets dat juist heel klein, delicaat en breekbaar is." Samen met componist en arrangeur Barnaby Race dook hij in elke eerdere versie van de tekst en liedjes om de oorspronkelijke bedoeling van de makers te achterhalen. De voorstelling duurt nu tweeënhalf uur inclusief pauze — in plaats van de 90 minuten zonder pauze op Broadway — maar heeft een kleiner gezelschap van 13 acteur-muzikanten, waaronder Chris Jared als Nino (de rol die Danny Mac tijdens de tour speelde). Fentiman vertelt dat ze ook de filmmuziek van Yann Tiersen bestudeerden, vol klassieke verwijzingen naar Debussy en Mahler, niet om het te kopiëren maar om de "geest en de kern" ervan te begrijpen. Met ontwerper Madeleine Girling zocht hij naar een eigen vertaling van het "poëtisch realisme" van de film, wat hem ertoe bracht een productie te maken waarin de acteurs alle instrumenten zelf bespelen. "Er zijn dingen die film wel kan en theater niet. Wanneer theater een film probeert te kopiëren, wringt dat altijd omdat het fysiek en emotioneel anders beweegt. De vorm met acteur-muzikanten gaf ons de ruimte om een eigen versie van de charme van de film te vinden." Hij voegt eraan toe dat de aantrekkingskracht van de show overeind bleef, ongeacht de grootte van de zaal tijdens de tour langs 20 steden, die hen van het intieme Watermill Theatre naar het enorme New Wimbledon Theatre met 1.600 stoelen bracht. "Het lijkt erop dat het publiek in alle rerschillende theaters op dezelfde manier geraakt wordt."

De Frans-Canadese actrice Audrey Brisson, bekend van fysiek theater zoals Cirque du Soleil en The Flying Lovers of Vitebsk, was Fentimans eerste keuze voor de titelrol vanwege haar "unieke, excentrieke charme". Hij werkte eerder met haar samen aan The Lion, the Witch and the Wardrobe in Kensington Gardens in 2012 (waarin ze een egel speelde). "Audrey brengt een soort savante kwaliteit mee die ook in Audrey Tautou zit, maar het haalt het mierzoete er een beetje vanaf," stelt hij. Het resultaat is hopelijk een voorstelling die de balans vindt tussen ontroerend en nuchter. "Interessant genoeg houden sommige mensen van de film en vinden ze gelukkig de musical ook goed. Maar wat geweldig is: als je niet van de film houdt, als je de film 'te veel suiker in de thee' vindt, dan vind je de musical wél goed, en dat is mede te danken aan Audrey's vertolking."

https://youtu.be/bvdYgX0HtxA

Hij gelooft dat Amélie The Musical in Londen extra veel zal losmaken. "Ik denk dat Amélie gaat over isolement, specifiek in de grote stad, Parijs in dit geval. Het gaat over het idee dat je weliswaar omringd kunt zijn door mensen, maar je leven vult met zaken die je juist van hen weghouden. Ik zou niet zeggen dat Amélie een groot politiek statement probeert te maken, maar we leven momenteel wel in complexe, sommigen zouden zeggen verdeelde, tijden." Die boodschap is tijdens de tour vooral bij jongeren binnengekomen. "We hebben gemerkt dat we fans hebben, jonge mensen die de show keer op keer zien en door het hele land volgen. Ik heb het gevoel dat jongeren zich herkennen in een fase waarin ze zich geïsoleerd voelen, misschien wel meer dan ooit nu we leven in een tijd van sociale media. Er is sprake van een mentale gezondheidscrisis onder jongeren; de angstgevoelens zijn enorm, net als problemen met identiteit. Het is een complexe tijd om jong te zijn. Wat ik ontroerend vind, is dat mensen hoop putten uit het personage van Amélie of Nino. Ze zien een uitweg uit hun eigen isolement."

Amélie is nu te zien in het Criterion Theatre in Londen