RECENSIE: Half A Sixpence, Noel Coward Theatre ✭✭✭✭

Half A Sixpence

Noel Coward Theatre

14 november 2016

4 Sterren

Boek Nu | Meer Info

H.G. Wells is een van de mythologen van de moderne tijd. Zijn Candide-achtige verhaal over een weesheld, onmogelijke liefdes, plotselinge rijkdom en even onverwachte verarming – dit alles onder het toeziend oog van een wispelturig lot – is een van de kroonjuwelen uit zijn nalatenschap van archetypen die onze wereld omschrijven. Arthur Kipps, de hoofdpersoon in dit waarschuwende verhaal over de macht van het geld, is een geliefd personage dat bewerkers voor toneel en film al fascineert sinds zijn verschijning in 1905. De meest iconische versie is de musical die in 1963 voor Tommy Steele werd geschreven, vol prachtige liedjes van David Heneker (die zelf slechts een jaar na de publicatie van het boek werd geboren). Deze versie staat in het collectieve geheugen gegrift en vormde het uitgangspunt voor de huidige bewerkers om de fabel van Wells opnieuw te interpreteren.

Als u van glamour houdt, zult u deze productie – ontworpen door Paul Brown – onweerstaanbaar vinden. Het fraaie decor in de vorm van een muziektent, compleet met dubbele draaischijven, toont een parade aan laat-Edwardiaanse mode die rechtstreeks uit de pagina's van de Yellow Book lijkt te komen. Ivoor voert de boventoon in de eerste akte, gevolgd door een adembenemende opening van de tweede akte in prachtig geel en zwart, wat doet denken aan Toledo-staal of de herenkamer van Sir John Soane’s House. Paule Constable zet alles in het juiste licht om deze kostuums optimaal tot hun recht te laten komen: in het theater van die tijd kwam men immers om de laatste mode te zien, en daarin worden we hier zeker niet teleurgesteld.

De lichte en vlotte regie van Rachel Kavanagh lijkt hierop geïnspireerd te zijn: ieders leven is een optreden, een spektakel – of het nu gaat om het maken van trouwfotos of het arriveren bij een receptie op een hypermoderne motorfiets. De visuele taal van elk personage is een essentieel, misschien wel het belangrijkste element van hun persoonlijkheid. Nergens is dat duidelijker dan bij nieuwkomer Charlie Stemp. Zijn transformatie van winkelbediende tot welgesteld heer is een schoolvoorbeeld van 'Sartor Resartus', uitgevoerd op de werkvloer zelf. De grauwe werkkleding gaat uit en maakt plaats voor een chic, tikkeltje opzichtig ruitjespak met een crème vest en glimmende nieuwe schoenen. Terwijl het personeel om hem heen ongewijzigd blijft, kan hij nu eisen dat de hautaine eigenaar – zijn voormalige werkgever – hem aanspreekt met 'Sir'. De sociale hiërarchie drukt zwaar op de verslagen uitziende baas. Achter de vrolijke droom van het verhaal is de rauwe werkelijkheid nooit ver weg.

De partituur van Heneker was de laatste Britse musical die met succes de overstap naar Broadway maakte (in 1965), voordat de wereld van 'Evita' en 'Cats' aanbrak. De muziek zit vol melodische schoonheid en tekstuele vindingrijkheid: iedereen klinkt slim, verfijnd en warm. Het grootste deel van zijn oorspronkelijke werk is behouden, maar de nieuwe schrijvers George Stiles en Anthony Drewe hebben de nummers herzien om ze in de grotendeels nieuwe tekst van Julian Fellowes te passen. Hoewel de plot grotendeels gelijk blijft, is er nu veel meer sprake van wat Arnold Bennett omschreef als de 'felle vijandigheid' van Wells jegens alle personages behalve Kipps. En godzijdank daarvoor. Dit is precies wat klassieke musicals nodig hebben maar zelden krijgen: een script dat aansluit bij de hedendaagse smaak. De beet van de duistere motieven van veel personages geeft het stuk veel meer diepgang en compenseert de zoetigheid met een flinke dosis aards realisme.

Stiles en Drewe hebben ook acht volledig nieuwe nummers toegevoegd, waaronder de fantastische ragtime-hit 'Pick Out A Simple Tune'. De nieuwe liedjes sluiten echter zo naadloos aan bij het oude materiaal dat het verschil nauwelijks merkbaar is. Persoonlijk miste ik 'Efficiency', dat de herschrijving niet heeft overleefd, maar de vervanger 'Look Alive' zorgt voor veel meer vaart en energie in het begin van het verhaal, met een groter gevoel van, tja, efficiëntie. Dit is kenmerkend voor de hele productie: alle keuzes zijn gemaakt in functie van het vertellen van het verhaal.

Wat de casting betreft is er gekozen voor een debutant als middelpunt van dit veeleisende werk; hij moet in 20 van de 23 nummers zingen en vaak ook de kar trekken. Hij is erg jong, een indrukwekkend atletische danser en heeft een prettige stem. De vrouwen in zijn leven – de eenvoudige Ann (Devon-Elise Johnson) en de rijke Helen (Emma Williams) – vormen een mooi contrast. Vivien Parry zet een heerlijk opdringerige moeder van Helen neer, en Jane How is een geduchte Lady Punnet (de Maggie Smith-achtige rol voor de fans van Fellowes' televisiewerk, die zich direct thuis zullen voelen). Gerard Carey speelt een effectief kille schurk als de frauduleuze aanstaande zwager van Kipps, om vervolgens in een dubbelrol terug te keren als de uiterst flamboyante huwelijksfotograaf (in 'dat' bewuste nummer!).

Alex Hope overtuigt als de socialist Sid Pornick en Bethany Huckle is een charmante en levendige Flo. Daarnaast is er een sterke West End-prestatie van Ian Bartholomew als Chitterlow (onlangs nog te zien in ditzelfde theater in 'Mrs Henderson Presents'). Met een cast van 24 personen brengt het ensemble een prachtig, groots geluid voort.

Choreograaf Andrew Wright is een vaste partner van Kavanagh, en hun werk sluit naadloos op elkaar aan. Dans is natuurlijk een belangrijk onderdeel van de beroemde film uit 1967, maar hier zien we geen eindeloze choreografieën; elke beweging staat in dienst van het verhaal. Bij 'Flash, Bang, Wallop!' luistert het publiek nu misschien voor het eerst écht naar de gevatte teksten, terwijl ze genieten van de scherpe en rake enscenering van deze showstopper. Daarbovenop speelt een twaalfkoppig koper- en houtblazersensemble – uiterst passend voor een muziektent – de dynamische orkestraties van William David Brohn (en Tom Kelly), inclusief dans- en zangarrangementen van Stiles zelf, onder de vertrouwde leiding van Graham Hurman. Het geluid van Mick Potter benadrukt de hoge registers en klinkt intiem en direct.

Al met al is deze samenwerking tussen het Chichester Festival Theatre en Cameron Mackintosh een schitterende herneming van een geliefde klassieker. Het biedt een frisse blik op een van de beste Britse musicalpartituren ooit, aangevuld met hoogwaardig nieuw schrijfwerk van de meest ervaren creatieven uit de sector. Het is een waar genot.

Foto's: Manuel Harlan

BOEK NU VOOR HALF A SIXPENCE