RECENSIE: Julius Caesar and Me, Methuen Drama ✭✭✭✭

Mark Ludmon bespreekt Julius Caesar and Me - het onthullende boek van Paterson Joseph over Shakespeare's "Afrikaanse toneelstuk", Julius Caesar

Julius Caesar and Me door Paterson Joseph

Methuen Drama (Bloomsbury Publishing)

Vier sterren

Koop nu

Met lovende kritieken en uitverkochte zalen was de enscenering van Shakespeare’s Julius Caesar door Greg Doran voor de Royal Shakespeare Company, met een volledig zwarte cast, een doorslaand succes. De productie reisde van Stratford-upon-Avon naar Londen en tourde vervolgens door het Verenigd Koninkrijk naar zelfs Moskou, New York en Ohio. Het publiek was diep onder de indruk van de vindingrijke verplaatsing van het verhaal naar een niet nader genoemd Oost-Afrikaans land. In dit nieuwe boek in de serie 'Theatre Makers' van Methuen onthult Paterson Joseph, die de rol van Brutus vertolkte, wat er achter de schermen gebeurde — van de eerste besprekingen over het concept tot het laatste gordijn in Columbus, Ohio. Het is een eerlijk en onthullend relaas over spanningen en twijfels die dramatische hoogten bereiken wanneer vriendschappen op de proef worden gesteld door vermoeidheid en routine.

Zoals de titel al doet vermoeden, is dit een zeer persoonlijk verslag. Naast Josephs scherpe analyse van zijn eigen ervaringen tijdens de productie, beschrijft hij hoe hij Shakespeare en het theater ontdekte en ervan leerde houden als zoon van ouders uit Saint Lucia, opgroeiend in een arbeidersmilieu in Noordwest-Londen. Hij brengt zijn loopbaan in kaart, van het jeugdtheater naar de toneelschool en zijn eerste professionele rollen, en schetst de contrasten tussen de uitdagingen voor acteurs met een migratieachtergrond in de jaren '80 en '90 en de huidige verbeteringen op het gebied van diversiteit — hoewel er nog een lange weg te gaan is. Hij staat stil bij de hindernissen waar mensen uit achterstandssituaties tegen aanlopen als ze het theater in willen, een van de vele actuele thema's in het boek. Joseph kijkt ook naar de drempels die mensen uit minderheidsgemeenschappen ervan weerhouden het theater te bezoeken en de wisselende successen die werden behaald om hier verandering in te brengen tijdens de wereldwijde tournee van Julius Caesar.

Hij legt helder de gedachte en de discussie achter de keuze uit om het stuk af te spelen in Oost-Afrika met zwarte acteurs. Daarbij onderzoekt hij waarom Julius Caesar door de Zuid-Afrikaanse regisseur en acteur John Kani is omschreven als Shakespeare's "Afrikaanse stuk". Hij toont aan dat deze keuze veel meer was dan een politiek correcte gimmick; het was geworteld in een diep begrip van de politieke geschiedenis van Afrika, met zijn verleden van vrijheidsstrijders die werden verleid door de macht, en de manier waarop het stuk resoneerde bij Nelson Mandela en leden van het ANC. Voor acteurs, makers en academici biedt Joseph een inzichtelijke scène-voor-scène analyse van de productie en de personages, waarbij hij zich logischerwijs concentreert op de relaties van Brutus, met name die met Cassius, zijn vrouw Portia en zijn dienaar Lucius, respectievelijk gespeeld door Cyril Nri, Adjoa Andoh en Simon Manyonda.

Voor theatermakers biedt het boek fascinerende inzichten in de uitdagingen van een lange speelperiode en tournee, waarbij vermoeidheid en spanningen Joseph er bijna toe brachten om op te stappen, omdat hij vond dat de productie "onherstelbaar beschadigd" was. Hij bleef uiteindelijk toch tot het einde. Hij beschrijft hoe de dynamiek van de productie veranderde afhankelijk van de locatie: niet alleen tussen de repetitieruimte en het podium, maar ook tijdens de opnames voor de BBC-televisieversie in een voormalige supermarkt in Colindale en de verschillende opstellingen tijdens de tournee. Hij benoemt daarbij ook de impact op de acteurs bij de overstap van een open podium (thrust stage) naar een lijsttheater (proscenium). Waar de uitvoering in Stratford zonder pauze werd gespeeld, laat de toevoeging van een pauze in andere theaters (voor de baromzet) zien hoe commerciële belangen een uitdaging kunnen vormen voor de vaart van het stuk.

Het boek onthult ook interessante details over de werkwijze van Doran tijdens repetities, evenals praktische zaken zoals de impact van boventiteling op de cast en hun ervaringen met previews en de premièreavond. Joseph deelt ook zijn overtuiging over het belang van de 'debriefing' voor acteurs, zodat zij hun personage aan het einde van de voorstelling van zich af kunnen zetten voor hun eigen mentale gezondheid en hun privérelaties. Door zijn verhelderende relaas en reflecties toont Joseph een onvermoeibare passie voor het werk van Shakespeare en het geloof dat deze stukken nog steeds de kracht hebben om percepties te veranderen en een licht te werpen op het leven en de politiek van nu.

BESTEL EEN EXEMPLAAR VAN JULIUS CAESAR AND ME

Lees andere geweldige boekrecensies