RECENSIE: The Plough And The Stars, Lyric Theatre Hammersmith ✭✭✭

Paul T Davies bespreekt het klassieke toneelstuk van Sean O'Casey, The Plough And The Stars, dat momenteel te zien is in het Lyric Theatre in Hammersmith.

De volledige cast van The Plough And The Stars The Plough and the Stars. Lyric Theatre, Hammersmith.

21 maart 2018

3 sterren

Boek Tickets

Een meisje stapt in de schijnwerpers en zingt het volkslied in een microfoon. Ze begint te hoesten en tegen het einde van het lied geeft ze bloed op. Het is Mollser, die in het stuk sterft aan tbc.  Het veiligheidsgordijn gaat omhoog en we bevinden ons in een huurkazerne in Dublin in 1915. Behalve dat dit niet zo is. Hier is de cast gekleed in hedendaagse kleding, staren ze de zaal in en wordt de kazerne verbeeld door steigers. De cast kijkt ons doordringend aan en zet de toon voor de confronterende en controversiële regie van Sean Holmes.  De klassieker van Sean O’Casey is omgetoverd tot bouwpakketmeubels, MDF en trainingspakken; een wirwar van ideeën. Wanneer het te gewild wordt, lijkt het op een van die vreselijke "Eastenders bezoekt Ierland" afleveringen. Maar wanneer het werkt en de ideeën samensmelten, wat in de tweede helft gebeurt, vormt het een verontrustende herinnering aan de Ierse geschiedenis.

Kate Stanley-Brennan (Nora Clitheroe), Ian Lloyd-Anderson (Jack Clitheroe), Paul Mescal (Lieut Langon) en Liam Heslin (Cpt Brennan) in The Plough and the Stars.

Het is zeker even wennen, en de glans gaat een beetje verloren van O’Casey’s poëtische en krachtige woorden. De cast doorbreekt vaak de vierde wand en spreekt teksten rechtstreeks tot het publiek – irritant en overbodig. Liedjes worden hoofdzakelijk in karaoke-stijl door die microfoon gezongen, waardoor ook hier veel ingetogenheid verloren gaat. Waar de productie echter wel raak schiet, deelt hij flinke klappen uit. Het sterkste punt is de cast, een gezelschap van prachtige acteurs die hun personages diepgang geven en elk woord dat O’Casey hen heeft gegeven, koesteren. De sublieme Niall Buggy is als Peter Flynn weergaloos als altijd, vooral in zijn vlotte verbale discussies met The Young Covey – een uitstekende vertolking van een idealistische communist door Ciaran O’Brien, wat zorgt voor effectieve humor. O’Casey schreef sterke, pittige vrouwenrollen en de dames zijn hier uitstekend. Met name de bikkelharde, recht-door-zee Bessie Burgess van Hilda Fay valt op, en Kate Stanley-Brennan is hartverscheurend als Nora Clitheroe, die na een miskraam en de dood van haar echtgenoot Jack (een mooie rol van Ian Lloyd Anderson) in waanzin vervalt.  Phelim Drew is een uitstekende Fluther Good, die zich opscheppend door de chaos heen slaat, en John Currivan haalt alles uit zijn rol als getergde barman.

Hilda Fay (Bessie Burgess) in The Plough and the Stars

De overgangen tussen de bedrijven zijn uitstekend, vooral het instorten van de steigers tussen het derde en vierde bedrijf. Wanneer de Ierse soldaten zich kleden in uniformen uit die tijd, vormen ze een krachtig contrast met het hedendaagse. Het geluid van port die in glazen wordt geschonken klonk nog nooit zo dreigend – een glimp van wat de productie had kunnen zijn als men in de tijdsperiode was gebleven. Wanneer de gebeurtenissen van de Paasopstand in het vierde bedrijf worden getoond, stelt de komst van Britse soldaten in modern uniform Holmes in staat om beelden op te roepen van Bloody Sunday, en de vrees voor het Goedevrijdagakkoord en de Ierse grenzen na de Brexit. Dat de productie uiteindelijk tot grote hoogte stijgt, komt door O'Caseys fijne balans tussen komedie en tragedie, en door het creëren van personages over wier lot je jezelf echt druk maakt.

Ik begrijp de zorg van de makers dat de mythologie en romantiek rond de opstand nu gedateerd kunnen overkomen, en ik waardeer de pogingen om die mythen te ontkrachten met deze hedendaagse stedelijke stijl. Voor mij persoonlijk haalt het me echter uit de prachtig geconstrueerde wereld van O’Casey. Er zit zoveel menselijkheid in elk van zijn personages dat we altijd verder kijken dan stereotypen. Ik kijk liever naar een vlammende mislukking dan naar een veilig succes, en deze productie van het Abbey Theatre behoort zeker tot de eerste categorie: uitdagend en verdeeldheid zaaiend, maar op sommige punten ook belonend en over de hele linie interessant.

RESERVEER NU VOOR THE PLOUGH AND THE STARS IN HET LYRIC THEATRE HAMMERSMITH