ELEŞTİRİ: East Is East, National Theatre at Home ✭✭✭✭✭

Paul T Davies, Ayub Khan Din'in National Theatre at Home platformunda yayına giren Doğu Doğu'dur (East Is East) oyununu inceliyor.

İngiltere'deki pek çok kişi gibi, testimin pozitif çıkmasıyla kendimi bir nevi Covid hapsinde buldum. Çok şükür aşılar sayesinde semptomlar hafif seyrediyor ve ben de evde kalıp dijital tiyatro izlemekten başka bir şey yapamayacağımı nihayet kabullendim. Bu can sıkıcı durumdayken, National Theatre At Home aboneliği sayesinde kurumun eşsiz ve muazzam arşivine erişme fırsatı buldum. İşte National Theatre'ın dijital yapımlarına dair inceleme dizimin ilki: Doğu Doğu'dur...

Doğu Doğu'dur (East Is East)

Birmingham Repertory Theatre ile Ortak Yapım

National Theatre at Home

5 Yıldız

Ayub Khan Din’in artık bir klasik haline gelen oyununun 25. yıl dönümü şerefine, National Theatre ve Birmingham Repertory Theatre ortaklığında sahnelenen bu yapım izleme listenizin en başında yer almalı. Kusursuz bir prodüksiyon olan oyunda, yönetmen Iqbal Khan metne taze bir soluk getirmiş. Bretta Gerecke'nin hem 1971 yılının ev yaşantısını hem de dönemin Hindistan-Pakistan bölünmesi sırasındaki dehşet verici olayları yansıtan olağanüstü dekor tasarımı da bu atmosfere büyük katkı sağlıyor.

East Is East kadrosundan Amy Leigh Hickman, Gurjeet Singh, Joeravar Sangha ve Adonis Jenieco. Fotoğraf: Pamela Raith

Salford'da geçen hikayede George Khan, çocuklarını geleneksel Pakistan usullerine göre yetiştirmek istiyor; ancak oyundaki asıl kültürel çatışma George ile çocukları arasında patlak veriyor. İngiliz eşi Ella, sürekli barışı korumaya çalışırken kocasına duyduğu sadakat ile çocuklarının mutluluğu arasında kalıyor. Bu hikaye, müthiş bir oyuncu kadrosuyla son derece canlı ve eğlenceli bir biçimde hayat buluyor. George rolündeki Tony Jayawardena'nın işi, özellikle karakterin eşine ve çocuklarına şiddet uyguladığı sahneler düşünülürse oldukça zor. Ancak performansı o kadar katmanlı ki, kendi yıkıcı geleneklerine sıkı sıkıya bağlı bu adama karşı bir empati geliştirmemizi sağlıyor; öfkesi ve anlayışsızlığının arasında şaşırtıcı derecede ikna edici şefkat anları yakalıyoruz.

Ella karakterinde Sophie Stanton tek kelimeyle harika; sevgisinden güç alan, gerektiğinde adeta dişli bir aslana dönüşen o güçlü kadın portresini mükemmel çiziyor. Aileye dahil olma penceremiz ise en küçük oğul Sajit; Noah Manzoor’un canlandırdığı, bir yıldır parkasını üzerinden çıkarmayan, çevresinin fotoğraflarını çeken ve özel eğitime ihtiyaç duyduğu belli olan bu karakter büyüleyici bir performansla sunuluyor. Sajit'in tikleri, işlevsiz bir aile yapısındaki huzursuzluğunu yansıtırken; parkası ise hayata ve ailesine karşı kuşandığı bir zırh niteliğinde.

Sophie Stanton ve Tony Jayawardena, East is East sahnesinde. Fotoğraf: Pamela Raith

Ella ve (mükemmel Rachel Lumberg'in canlandırdığı) Annie Teyze arasındaki dedikodulara bayıldım; özellikle hapların etkisinin azalması nedeniyle intihar etmenin ne kadar zorlaştığından yakındıkları anlar, konunun melankolisine rağmen anlatılış biçimiyle kahkahalara boğuyor. Diğer çocukların karakter derinliği nispeten biraz daha az kalsa da, oyuna harika bir mizah katıyorlar. Oyunun doruk noktası ise Bay Khan’ın, kızlarını George’un oğullarıyla evlendirmek için yaptığı ziyaretle yaşanıyor. Sahneye dahil olan mahrem bir sanat eseriyle birlikte vodvil türündeki o hareketli mizah (slapstick) oyuna kusursuzca yedirilmiş.

Din’in senaryosunun güzelliği şurada; bir an kahkahalarla gülerken, yazarın duygusal tonu ustalıkla bir anda tersyüz etmesiyle o gülüşünüz kursağınızda kalıyor. Tam anlamıyla bir klasik.

Abonelik detayları için National Theatre at Home web sitesini ziyaret edebilirsiniz.