ELEŞTİRİ: Road, Royal Court Theatre ✭✭✭✭

Road ekibi. Fotoğraf: Johan Persson

Road

The Royal Court

28 Temmuz 2017

4 Yıldız

Hemen Rezervasyon Yapın İnsanı yaşlandıran iki şey vardır: çocuklar ve tiyatro. Her ikisi de size zamanın nasıl geçtiğini hissettirebilir. Road oyununun, şimdi Royal Court'ta 30. yıl dönümü için yeni bir prodüksiyonu sahnelenen o orijinal turne yapımını izlemiştim. Gezgin tiyatro (promenade) şeklinde sahnelenmişti; tiyatronun böyle yapılabileceğini hiç bilmiyordum, aklımı başımdan almıştı. Anlatıcı Scullery rolünde Ian Dury vardı; elimi sıkmış, arada bir arkadaşıma şarkı söylemişti. Jane Horricks ve diğer oyuncular aramızda süzülmüş, yaşlıca bir izleyici dekordaki koltuğa kurulmuş ve oyuncular hiçbir şey olmamış gibi onun etrafında oynamışlardı. O zamanlar bir öğrenci olan benim için unutulmazdı.

Faye Marsay ve Liz White, Road oyununda. Fotoğraf: Johan Persson

Yönetmen John Tiffany bu sahnelemede gezgin tiyatro tarzından vazgeçmiş; bunun yerine oditoryuma doğru uzanan ve içinde bazı monologlar ile küçük sahnelerin geçtiği bir nevi cam asansörü ortaya çıkaran bir dekor tercih etmiş. Kuzey'de bir sokakta geçen bir akşamın içine çekiliyoruz; zaman geçtikçe malzemenin bir kısmı biraz eskimiş gibi duruyor ve bazı performanslar tehlikeli bir şekilde karikatürize edilmeye yaklaşıyor. Lem Sissay, Scullery rolünde sanki basmakalıp bir Kuzeyli komedyen tiplemesi çiziyor; bence seyirciyle daha fazla etkileşim kurabilirdi. Ancak yine de karşımızda harika bir ekip var ve birçok parıltılı sahne mevcut. Molly rolünde, bara gitmeden önce hazırlanan muhteşem June Watson; hırpalanmış bir eş olan Valerie rolünde etkileyici Liz White ve geçmişe pembe gözlüklerle bakan Jerry rolünde Mark Hadfield'ın iç burkan performansı bunlardan sadece birkaçı. Ama hepsinden iyisi, Michelle Fairley'nin muazzam bir Helen portresi çizdiği o komik ve dokunaklı sahne: sarhoş ve kusan bir askeri baştan çıkarmaya çalışırken adamı tavlamak için "tabakta" patates kızartması bile ikram ediyor, sonra onun ne kadar genç ve yıkılmış olduğunu fark ediyor.

Mike Noble ve Michelle Fairley, Road oyununda. Fotoğraf: Johan Persson

Oyun ilk kez sahnelendiğinden bu yana, Cartwright'ın etkisini yansıtan bir dizi işçi sınıfı yazarı ve sanatı ortaya çıktı; Lee Hall (Scullery'nin alışveriş arabasıyla bale yaptığı sahnede Billy Elliot'a bir selam var), Shameless dizisi, Gary Owen ve Channel 4'un geçim yardımı alanlarla ilgili belgeselleri gibi. Metnin tamamen güncellenmesi gerekip gerekmediğini merak ettim, ancak 1980'lerin o ıssız atmosferinde sabit kalmaya devam ediyor. Monologların ve sahnelerin o cam kutu içinde sahnelenmesi onları birer müze parçası gibi gösteriyor ki bu da metnin eskimiş hissini pek yumuşatmıyor.

Fakat unutmuş olduğum bir şey vardı. Aslında hep oradaydı, sadece ben aklımdan çıkarmıştım. O da Cartwright'ın ne kadar parlak bir yazar olduğu. Senaryosu yılların arasından uzanıp suratıma bir tokat gibi çarptı; işçi sınıfına ve yoksullara adanmış bir ilahi gibi. Dört gencin eşsiz bir ritüel gerçekleştirdiği final sahnesi oldukça güçlü ve dokunaklı. Eddie, Brink, Carol ve Louise (Mike Noble, Dan Parr, Liz White ve Faye Marsay — hepsi de mükemmel), kafayı çekip Otis Redding'den Try A Little Tenderness dinliyor ve sonra çaresizliklerinden doğan bir arınmayla tüm öfkelerini haykırıyorlar. Bu, İngiliz tiyatrosu için yazılmış en muhteşem sahnelerden biri. Defalarca "Bir şekilde, bir şekilde, bir şekilde — kaçabiliriz" diye bağırdıkları o doruk noktası insanın kalbini parçalıyor. Ancak Tiffany, bu sahnede tüm kadronun dahil olduğu tamamen anlamsız bir Tai Chi hareket sekansı ekleyerek bu haykırışın gücünü baltalıyor ve darbeyi yumuşatıyor. Oyunun kendi adına konuşmasına izin verilmeliydi; burada yönetim ve hareket düzeni sık sık metnin önüne geçiyor. Yine de, eğer bu oyunla ilk kez tanışacaksanız, Cartwright'ın bu şaheserini kaçırmayın ve bir devam oyununun gelmesi için bana katılın.

ROAD BİLETLERİ