ELEŞTİRİ: Sweat, Gielgud Tiyatrosu Londra ✭✭✭✭✭

Paul T Davies, Lynn Nottage'ın ödüllü oyunu Sweat'i değerlendiriyor; oyun şu an Londra'daki Gielgud Tiyatrosu'nda sınırlı bir süre için sahneleniyor.

Sweat'te Martha Plimpton (Tracey). Fotoğraf: Johan Persson Sweat Gielgud Theatre, Londra.

13 Haziran 2019

5 Yıldız

Şimdi Bilet Al

Bu Donmar Warehouse yapımı, taşıdığı büyük itibarın ve aldığı alkışların hakkını vererek West End'e transfer oluyor. Yazar Lynn Nottage, tarihinde iki kez Drama dalında Pulitzer Ödülü kazanan tek kadın; Lynette Linton’ın bu rejisi ise Warehouse’da kapalı gişe oynamıştı. Nedenini anlamak hiç de zor değil; kapitalizme karşı yıkıcı bir duruş sergileyen bu hırpalanmış ama etkileyici oyun, bir yandan da insanlığın ve yardımlaşma ruhunun yavaşça yüzeye çıkmasına izin veriyor. Elbette kusursuz bir oyuncu kadrosu tarafından sergileniyor oluşunun da etkisi büyük.

Sweat'te Osy Ikhile (Chris) ve Patrick Gibson (Jason). Fotoğraf: Johan Persson

Endüstriyel Amerika'nın unutulmuş kalbinde, Reading, Pennsylvania'da bir topluluk, bir zamanlar "Amerikan Rüyası"nın üretim merkezi olan bir fabrikada çalışmaktadır. İşçiler, herkesin birbirini tanıdığı yerel bir barda toplanır; ancak burası bir Cheers değil. Başkanlık kampanyasının manidar bir arka plan oluşturduğu 2000 yılında geçen oyunda, patronlar fabrikadaki makineleri sökmeye ve daha ucuz ücretle geçici işçiler almaya başlar. Dostluklar bükülüp parçalanır, ırkçılık uyanır; oyun, buharın salındığı ana kadar gerilimi tırmandıran ve kâr hırsının insan hayatının önüne geçmesinin ardından dünyanın en zengin ülkesinin yoksulluk ve evsizlikle nasıl bir derdi yokmuş gibi göründüğünü sarsıcı bir biçimde yüzümüze çarpan bir düdüklü tencere misali akar.

Sweat'te Cynthia rolünde Clare Perkins. Fotoğraf: Johan Persson

Oyun, ana olaylardan yıllar sonra, Evan'ın (Sule Rimi) hapisten yeni çıkan Jason ile görüşmesiyle başlıyor. Yüzündeki SS dövmeleriyle öfke ve şiddet kusan ama tamamen yıkılmış bir haldeki Jason rolünde Patrick Gibson muazzam bir performans sergiliyor. 2000 yılındaki barda, Jason ile Chris (Osy Ikhele) en yakın arkadaştır ve aralarında ırkçılıktan eser yoktur; peki Jason'ı aşırı sağa iten ne olmuştur? Martha Plimpton, gençliğinden beri fabrikada çalışan normal bir kadın olan Tracey rolünde büyüleyici; yönetim kadrosuna terfi etmesiyle gizli ırkçılığı su yüzüne çıkaran Cynthia rolünde Clare Perkins de bir o kadar mükemmel. Stuart McQuarrie, olaylar geliştikçe barışı sağlamaya çalışan sabit ve güvenilir bir figür olan barmen Stan rolünde çok başarılı. Leanne Best ise hem kendisinin hem de bizim içinden çıkamayacağını bildiğimiz bir çöküş sarmalına hapsolmuş alkolik Jessie karakterinde harikalar yaratıyor. Nottage’ın metninin her nüansı ustalıkla işlenmiş; oyunda şok edici anlar kadar mizah da dengeli bir şekilde yer buluyor.

Oyunun en büyük başarısı, 2000 yılında atılan o tohumların; takip eden piyasa çöküşlerinin, protesto oylarının ya da oy vermemenin, "sıradan işçi sınıfına" kulak verdiğini iddia eden politikacıların retoriğine kanmanın ve sistemi bozma arzusunun başlangıcı olduğunu sessizce kanıtlamasıdır. Bu karakterler Güney Galler'deki çelik işçileri ya da otomotiv sanayi çalışanları da olabilirdi. İnsanlık dolu bu eser, bu yıl görebileceğiniz en etkileyici yapımlardan biri.

SWEAT İÇİN BİLET ALIN