ELEŞTİRİ: The Birthday Party, Harold Pinter Theatre ✭✭✭✭✭

Paul T Davies, Harold Pinter Tiyatrosu'nda sahnelenen ve "komik ve büyüleyici" bulduğu Harold Pinter'ın Doğum Günü Partisi oyununu değerlendiriyor.

Doğum Günü Partisi (The Birthday Party)

Harold Pinter Tiyatrosu.

19 Ocak 2018

5 Yıldız

İngiltere kıyısında, bakımsız bir pansiyonda bugün Stanley’nin doğum günü. En azından ev sahibesi Meg, onun doğum günü olduğuna karar vermiş; dolayısıyla bu mutlak bir gerçek ve Stanley'nin bir partisi olacak. Stanley’yi arayan Goldberg ve McCann’in eve gelişiyle birlikte havaya bir tehdit ve tehlike kokusu yayılır. Aralarındaki bağlantı nedir? Gerçekten bir bağlantı var mı? Stanley neden saklanıyor? Mısır gevrekleri gerçekten lezzetli mi? Pinter’ın bu klasik eseri, kusursuz oyuncu kadrosuyla bu yapımda yepyeni bir soluk kazanıyor.

Oyunun kalitesi ve tonu, mükemmel açılış kahvaltısı sahnesinde belirleniyor. Zoë Wanamaker, sanki kendi elleriyle yaptığı mücevherlermiş gibi mısır gevreklerini ve yanmış kızarmış ekmekleri eşi Petey’ye (her zamanki gibi mükemmel olan Peter Wight) telaşla sunan Meg rolünde muazzam. İkili, gündelik sıradanlığın dış dünyayı uzakta tutan koruyucu bir kabuk işlevi gördüğü bir evliliği ustalıkla portreliyor. Wanamaker, demansın etrafında çarpan dalgalar olabileceğine dair harika ipuçları veriyor. İki adamın evde kalmak istediği söylendiğinde Meg, Quay Brothers'ın harabeye dönmüş görkemli tasarımına bakıp evin ancak "yıkılacaklar listesinde" olabileceğini düşünmenize rağmen, gururla "bu ev listede" diye tekrarlıyor. Wight, eşine olan sabrını ve onu koruma içgüdüsünü harika betimliyor.

Pansiyonun tek sakini olan Stanley rolünde Toby Jones olağanüstü bir performans sergiliyor. Hiyerarşide yerinin yanmış yemek zincirinin en tepesi olduğunu biliyor; Meg ile flört edip onunla uğraşırken bir yandan ona zorbalık ediyor, Petey’ye karşı saygılı, geçmişi hakkında ise gizem dolu. Adamlar geldiğinde, Stanley'nin korkusu ve kibri keskinleşiyor; üçüncü perdede kendini beğenmiş, pasaklı bir aylaktan titreyen, dehşete düşmüş ve neredeyse dilsiz bir zavallıya dönüşümü son derece inandırıcı. Goldberg rolünde Stephen Mangan, kendine güvenen ve dostane görünen ama her an tehditkar ve saygınlık maskesini çıkardığında ürpertici derecede korkutucu olan bir başka mükemmel performansa imza atıyor. Özellikle üçüncü perdedeki ("Ağzımın içine bak") tiradında, Goldberg kendi çarpık retoriğinin labirentinde kaybolurken Mangan devleşiyor ve ona boyun eğen ama tehditkar McCann rolünde Tom Vaughan-Lawlor harika eşlik ediyor. Birlikte mükemmel bir tehdit ikilisi oluşturuyorlar. Pearl Mackie, oyunda Pinter'ın en az işlenmiş karakteri olan yan komşu Lulu'yu, kadın cinselliğini ve erkeklerin kadınlara yönelik istismarını temsil ederek en iyi şekilde değerlendiriyor. Parti sonrası, sahne arkasında Goldberg tarafından istenmeyen bir cinsel yakınlaşmanın yaşandığı netleştiğinde, Lulu karakterine belirgin bir onur ve güç katıyor.

Pinter'ın eserleri aslında o meşhur "Pinter duraklamalarıyla" nefes alır ve yönetmen Ian Rickson'ın tonu kusursuz ayarlayan yapımında bu oyun mükemmel bir şekilde soluk alıyor. Ve burada asıl yıldız oyunun kendisi. Altmış yılın ardından, şaşırtma, huzursuz etme, kafa karıştırma ve her şeyden önemlisi eğlendirme yeteneğinden hiçbir şey kaybetmeyerek seyircisinin hâlâ birkaç adım önünde ilerliyor. Cevapladığından daha fazla soru işareti bırakması pek önemli değil; oyun hem çok komik hem de büyüleyici. Gerçek bir yirminci yüzyıl klasiğinin bu mükemmel sahnelenişi, zihninizde günlerce, belki de sonsuza dek yer edecek.