ĐÁNH GIÁ: Vở kịch The Watsons tại Nhà hát Menier Chocolate Factory, London ✭✭✭✭

Nhà phê bình Mark Ludmon đánh giá vở kịch The Watsons của Laura Wade qua bản dựng của Chichester Festival Theatre tại Nhà hát Menier Chocolate Factory, London

Dàn diễn viên vở The Watsons. Ảnh: Manuel Harlan The Watsons

Menier Chocolate Factory, London

Bốn sao

ĐẶT VÉ NGAY

Chưa ai thực sự biết tại sao Jane Austen lại ngừng viết dở dang tiểu thuyết The Watsons. Tất cả những gì chúng ta có (trong bản in của Penguin Classics mà tôi sở hữu) là 45 trang bản thảo đầu tiên chứa đầy các sự kiện và dàn nhân vật đông đảo, phơi bày một cách sắc sảo những phức tạp xã hội của đời sống tầng lớp trung lưu hồi đầu thế kỷ 19. Mở đầu bằng một buổi dạ hội mùa đông tại một thị trấn ở Surrey, câu chuyện theo chân cô gái trẻ Emma Watson, người vừa bị đẩy từ cuộc sống nhung lụa với người dì sang hoàn cảnh túng quẫn hơn cùng gia đình ruột thịt. Có vô số những âm mưu tình ái đang nhen nhóm nhưng không có nhiều biến cố xảy ra - một trong những tình tiết gay cấn nhất là cách Emma đối phó với gã sở khanh Musgrave khi hắn ngỏ lời cho cô đi nhờ trên cỗ xe ngựa mui trần. Và rồi câu chuyện bị bỏ lửng tại đó...

Grace Molony trong vai Emma Watson. Ảnh: Manuel Harlan

Có rất nhiều giả thuyết thuyết phục về lý do tại sao Austen lại gác những trang viết này sang một bên vào năm 1805 và không bao giờ quay lại với chúng trước khi bà qua đời 12 năm sau đó, dù đã viết tiếp những cuốn tiểu thuyết nổi tiếng nhất của mình. Từ những gì ít ỏi hiện có, Emma Watson hứa hẹn sẽ là một trong những nữ chính thú vị và lôi cuốn nhất của Austen. Cô dường như có một số tư tưởng khá cấp tiến về quyền phụ nữ trong xã hội, có lẽ chịu ảnh hưởng từ các tác phẩm của nhà hoạt động nữ quyền đời đầu Mary Wollstonecroft. Nghe nói, Cassandra Austen sau đó đã tiết lộ những gì chị gái mình định làm với các nhân vật, nhưng thông tin này được truyền lại qua Edward, cháu trai của Jane, người nghe được từ các chị em của mình. Bước vào khoảng không mơ hồ này là Laura Wade - thay vì cố gắng hoàn thiện câu chuyện theo cách mà cháu gái của Austen là Catherine Hubback hay tiểu thuyết gia Ann Mychal đã làm, bà sử dụng nó làm bàn đạp để khám phá những thách thức trong việc sáng tác và chuyển thể.

Thật khó để viết nhiều về vở diễn mà không làm hỏng những điều thú vị trong cách Wade phát triển cốt truyện. Đây là một tác phẩm thông minh, hóm hỉnh và rất hài hước; nếu bạn muốn tận hưởng trọn vẹn những cú lật kèo bất ngờ, hãy ngừng đọc tại đây. Vở kịch mở đầu bằng một bản chuyển thể tinh tế từ đoạn bản thảo dở dang của Austen, từ lúc Emma ra mắt giới thượng lưu tại buổi dạ hội mùa đông cho đến những hệ lụy tình cảm, làm nổi bật sắc sảo các chủ đề về địa vị xã hội, tài sản và lễ nghi. Khi câu chuyện vượt khỏi trí tưởng tượng của Austen để bước vào thế giới của Wade, chính nhà soạn kịch đã buộc phải can thiệp, vật lộn với những thách thức của chính quá trình sáng tạo.

Grace Molony (Emma Watson) và Louise Ford (Laura). Ảnh: Manuel Harlan

Đây là một ý tưởng gợi nhắc đến vở kịch gây ảnh hưởng lớn năm 1921 của Luigi Pirandello - Six Characters In Search of an Author (Sáu nhân vật đi tìm tác giả) - nơi một nhóm nhân vật thúc giục đạo diễn sân khấu cho họ một cái kết cho câu chuyện chưa hoàn chỉnh. Cùng với đạo diễn Samuel West, Wade đã đưa ý tưởng này đi xa hơn nhiều, tạo ra một viễn cảnh gây nhiễu loạn và hỗn độn, nơi thực tại và hư cấu đan xen. Thoát khỏi những quy tắc của tiểu thuyết và nước Anh thời Nhiếp chính, các nhân vật đi tìm những cái kết mà chắc chắn sẽ làm hài lòng, hoặc gây sửng sốt cho bất kỳ ai vốn đã quen thuộc với các tiểu thuyết của Austen. Thiết kế sân khấu cổ điển với các mảng tường trắng đơn giản của Ben Stones đã bị phá vỡ và biến đổi một cách khéo léo, nhờ sự hỗ trợ từ thiết kế ánh sáng của Richard Howell, được thúc đẩy bởi nguồn năng lượng năng động của dàn diễn viên dưới sự chỉ đạo chuyển động của Mike Ashcroft.

Dàn diễn viên vở The Watsons. Ảnh: Manuel Harlan

Trong bản diễn chuyển từ Chichester Festival Theatre về London lần này, Grace Molony thật hoàn hảo trong vai Emma Watson kiên định và quyết đoán, đầy sức thuyết phục bất chấp sự tan rã của thế giới xung quanh cô. Cô là một phần của dàn diễn viên 19 người xuất sắc, trong đó có Louise Ford vai nhà soạn kịch Laura luôn lo âu, đang phải vật lộn với thời hạn nộp bài và những nhân vật khó chiều. Qua việc đặt câu hỏi về điều gì thôi thúc nhà văn cầm bút, Wade đã chuyển thể The Watsons thành một khúc ca tôn vinh sự sáng tạo nghệ thuật và nhu cầu được kể những câu chuyện của con người.

Vở diễn diễn ra đến hết ngày 16 tháng 11 năm 2019 tại Nhà hát Menier Chocolate Factory