RECENSIE: The Knight Of The Burning Pestle, Barbican Centre Londen ✭✭✭✭

Mark Ludmon bespreekt Cheek by Jowl en het Moscow Pushkin Drama Theatre's productie van The Knight of the Burning Pestle in het Barbican Centre

Foto: Johan Persson The Knight of the Burning Pestle

Barbican Centre, Londen

Vier sterren

Boek Nu

Acht acteurs zitten op plastic stoelen op een breed toneel dat verder leeg is, op een grote witte doos na. Het hoofd van een van de acteurs wordt op de doos geprojecteerd terwijl hij langzaam het obscure voorwoord spreekt van Francis Beaumont's stuk uit 1607, The Knight of the Burning Pestle. Pavel Akimkin's sonore muziek zorgt voor een onheilspellende toon terwijl de cast bevangen wordt door gestileerde bewegingen die vooruitlopen op de verhalen van hun personages. Het lijkt erop dat ons een avond klassiek jacobeaans drama in continentaal-Europese stijl wacht. Maar dan wordt het podium plotseling bestormd door Nell en George, een echtpaar uit het publiek, en ontaardt de actie in een chaotische en vermakelijke show die de theatrale vorm verkent en onderzoekt hoe toeschouwers op theater reageren.

Foto: Johan Persson

Dit is wederom een heruitgevonden klassieker door regisseur Declan Donnellan en ontwerper Nick Ormerod van Cheek by Jowl, maar veel van deze zelfbewuste, zelfverwijzende 'meta-theatraliteit' is het werk van Beaumont zelf. Hoewel het flink is ingekort, is het nog steeds opgebouwd rond de enscenering van een burgerlijk familiedrama, The London Merchant, waarin de rijke zakenman Venturewell de liefdesaffaire tussen zijn dochter Luce en zijn leerling Jasper probeert te dwarsbomen door haar uit te huwelijken aan zijn vriend Humphrey. Net als in het Londense Blackfriars Theatre in 1607, grijpen George en Nell in om hun beklag te doen over het stuk, waarbij ze uiteindelijk een ander publiekslid — hun neef Rafe — aanmoedigen om zich bij de cast te voegen en een nieuwe geïmproviseerde verhaallijn toe te voegen over een dappere ridder, die doet denken aan Don Quixote.

Het stuk was destijds een beroemde flop, wat werd geweten aan het feit dat het jacobeaanse publiek de satirische ironie niet begreep. Tegenwoordig zijn we veel bekender met 'meta', zowel in het theater als op tv, maar het blijft subversief om de 'vierde wand' tussen het toneel en de donkere zaal te doorbreken, zeker in een monolithisch instituut als het Barbican Centre. Cheek by Jowl brengt Beaumont naar de moderne tijd met videocamera’s, projecties en microfoons. Daarbij worden niet alleen 17e-eeuwse stukken en toeschouwers op de hak genomen: wanneer Nell zegt dat er "een prachtig decor en kostuums moeten zijn", spreekt zij namens de vele theaterbezoekers die het realistische naturalisme missen dat door moderne Europese regisseurs is afgezworen. "Het is een concept," legt een van de acteurs defensief uit, maar hun gestileerde spel wordt herhaaldelijk als kunstmatig ontmaskerd door de veel levensechtere Nell en George, die vanaf de zijkant van het podium hun kritische commentaar spuien.

Foto: Johan Persson

Agrippina Steklova en Alexander Feklistov zijn charmant en hilarisch als het echtpaar dat alle eigenschappen vertoont waar de gemiddelde theaterbezoeker normaal gesproken een hekel aan heeft. Ze kletsen, roepen door de voorstelling heen en eten snacks, zonder erom te malen dat ze de actie stilleggen voor een handtekening of een selfie. De rest van de cast kijkt met toenemende wanhoop en ergernis toe terwijl ze meegaan in elke eis van het stel, als marionetten meegezogen in hun ridderlijke fantasie. Kirill Chernyshenko en Anna Vardevanian als Jasper en Luce, en Kirill Sbitnev als Rafe's onwillige 'schildknaap' Tim, zijn heerlijk in hun lijden - vooral Vardevanian ziet er aan het eind uit als een gebroken, getraumatiseerd wrak.

Dit is de nieuwste coproductie tussen Cheek by Jowl en het Moscow Pushkin Drama Theatre, een weerspiegeling van de decennialange betrokkenheid van het gezelschap bij het Russische theater. Te zien in het Barbican met Engelse boventiteling; het is wederom een fantastische kans om het beste van het Europees toneel te zien, ook al neemt Cheek by Jowl het bij deze gelegenheid flink op de hak.

Te zien tot en met 8 juni 2019.

BARBICAN CENTRE WEBSITE