RECENZJA: The Knight Of The Burning Pestle, Barbican Centre w Londynie ✭✭✭✭

Mark Ludmon ocenia produkcję „The Knight of the Burning Pestle” w wykonaniu Cheek by Jowl i Teatru Dramatycznego im. Puszkina z Moskwy, wystawianą w Barbican Centre

Fot.: Johan Persson The Knight of the Burning Pestle (Rycerz Ognistego Tłuczka)

Barbican Centre, Londyn

Cztery gwiazdki

Zarezerwuj bilety

Ośmiu aktorów siedzi na plastikowych krzesłach na szerokiej, niemal pustej scenie, którą zdobi jedynie wielka biała bryła. Na pudełku tym widać projekcję głowy jednego z artystów, który powolnym głosem wygłasza nieoczywisty prolog do sztuki Francisa Beaumonta z 1607 roku pt. „The Knight of the Burning Pestle”. Nastrojowa muzyka Pavla Akimkina wprowadza złowieszczy ton, a obsada zastyga w wystylizowanych pozach, zapowiadających losy ich bohaterów. Wszystko wskazuje na to, że czeka nas wieczór z klasycznym dramatem jakobińskim w europejskim stylu. Nagle jednak na scenę wkraczają Nell i George – para wyłowiona wprost z widowni – a akcja przeistacza się w pełen chaosu i humoru spektakl, badający formę teatralną i interakcję widzów ze sztuką.

Fot.: Johan Persson

To kolejna klasyczna pozycja zinterpretowana na nowo przez reżysera Declana Donnellana i scenografa Nicka Ormeroda z Cheek by Jowl, choć spora część tej samoświadomej, metateatralnej gry to zasługa samego Beaumonta. Mimo znacznych skrótów, trzonem opowieści pozostaje mieszczański dramat rodzinny „The London Merchant”, w którym bogaty kupiec Venturewell próbuje udaremnić romans swojej córki Luce z czeladnikiem Jasperem, forsując małżeństwo ze swoim przyjacielem Humphreyem. Podobnie jak w londyńskim Blackfriars Theatre w 1607 roku, George i Nell głośno wyrażają swoje niezadowolenie z przebiegu sztuki, co ostatecznie skłania ich siostrzeńca Rafe’a do dołączenia do obsady. Wprowadza on improwizowany wątek dzielnego rycerza, budzący skojarzenia z przygodami Don Kichota.

Premiera sztuki przed wiekami okazała się klapą, co przypisywano ówczesnej publiczności, która nie zrozumiała jej satyrycznej ironii. Dziś termin „meta” jest nam doskonale znany z teatru i telewizji, a jednak burzenie czwartej ściany wciąż ma w sobie coś wywrotowego, zwłaszcza w tak monumentalnym gmachu jak Barbican Centre. Cheek by Jowl uwspółcześnia tekst Beaumonta za pomocą kamer wideo, projekcji i mikrofonów, szydząc nie tylko z XVII-wiecznego teatru: gdy Nell narzeka, że „powinna być ładna dekoracja i kostiumy”, staje się głosem wielu współczesnych widzów tęskniących za realizmem odrzucanym przez nowoczesnych reżyserów. „To jest koncepcja” – broni się defensywnie jeden z aktorów, ale ich pretensjonalne gesty raz po raz zostają obnażone przez naturalnych w swoim zachowaniu Nell i George’a, komentujących spektakl z boku sceny.

Fot.: Johan Persson

Agrippina Steklova i Alexander Feklistov są urzekający i zabawni w rolach pary uosabiającej wszystko to, czego stali bywalcy teatrów szczerze nienawidzą. Rozmawiają, wtrącają się i podjadają, kompletnie nie zważając na to, że przerywają akcję, by zdobyć autograf lub zrobić sobie selfie. Reszta obsady z narastającą frustracją i rozpaczą ulega ich zachciankom, niczym marionetki wciągnięte w rycerską fantazję. Kirill Chernyshenko i Anna Vardevanian jako Jasper i Luce oraz Kirill Sbitnev w roli Tim’a, niechętnego „giermka” Rafe’a, są wspaniali w swoim cierpieniu – Vardevanian pod koniec wygląda wręcz na osobę emocjonalnie zdruzgotaną.

Produkcja ta jest owocem wieloletniej współpracy Cheek by Jowl z Teatrem Dramatycznym im. Puszkina w Moskwie. Spektakl wystawiany w Barbicanie z angielskimi napisami to kolejna znakomita okazja, by obcować z europejskim teatrem na najwyższym poziomie – nawet jeśli tym razem Cheek by Jowl postanowiło sobie z niego trochę zażartować.

W repertuarze do 8 czerwca 2019 r.

STRONA INTERNETOWA BARBICAN CENTRE