ELEŞTİRİ: Dixon and Daughters, National Theatre ✭✭✭✭

Paul T Davies, Deborah Bruce'un National Theatre'da sahnelenen Dixon and Daughters adlı oyununu inceliyor.

Dixon and Daughters ekibi. Fotoğraf: Helen Murray Dixon and Daughters.

National Theatre.

25 Nisan 2023

4 Yıldız

Bilet Alın

Evler anıları barındırır, fakat bu anıların hepsi nostaljik bir süzgeçten geçmez. Mary'nin hapisten tahliye olup kızı Bernie tarafından eve getirildiği sabah, tek istediği kendi yatağında uyumaktır. Ancak diğer kızı Julie'nin bu yatakta uyuyor olması Mary'yi çileden çıkarır (en başından itibaren bunun nedenini sorguluyoruz) ve evde kadınların hiçbirinin girmek istemediği bir boş oda vardır. Yazar Deborah Bruce, Dixon'ın kızlarına ve eşine uyguladığı şoke edici istismar ortaya çıkana kadar soruları ustalıkla yanıtsız bırakıyor. Gerçekler, babasına karşı iddiaları bir davaya yol açan ve Mary'nin yalancı şahitlik yaparak hapis cezası almasına neden olan Briana'nın (eski adıyla Tina) arındırıcı gücüyle gün yüzüne çıkıyor. Hapishane deneyimi olan veya yargı sisteminden etkilenmiş kadınlarla çalışan Clean Break tiyatro topluluğu, öfkeyle titreyen ama kadınların hayatta kalmasını sağlayan alaycı bir mizahla örülmüş, sürükleyici bir esere imza atmış.

Liz White, Yazmin Kayani ve Alison Fitzjohn. Fotoğraf: Helen Murray

Dekor tasarımcısı Kat Heath sırları gölgelerde saklıyor, bazen üzerlerine keskin ışıklar tutuyor; ancak Mary'nin yatak odasındaki aksiyonun yukarıda ve sahnenin en solunda olması nedeniyle, salonun sağ tarafındaki seyirciler için görüş açısı sorunu olabileceğini düşündüm. Ayrıca, zaman geçişleri sırasındaki sarsıcı ışıkların ve çarpan kapıların, bu güçlü kadronun doğal oyunculuğu yanında biraz melodramatik kaldığını hissettim. Mary rolünde Brid Brennan, çelik gibi iradesini, ördüğü duvarları ve tacizci kocasına olan inkârının içine kendini hapsedişini mükemmel yakalıyor; maruz kaldığı şiddeti itiraf ettiği an, kederinin dışarı taşmasıyla yürek burkuyor. Alison Fitzjohn, her şeyi açığa çıkarmaya kararlı Briana rolünde adeta bir doğa gücü gibi; internetten öğrendiği klişeleri ve kişisel gelişim sloganlarını tekrarlasa da performansındaki derinlik bunun sadece komik bir karakter olmasını engelliyor. Halıyı çekip çocukluk kanının lekelediği zemini göstermesi, sembolik olarak her şeyi aydınlığa kavuşturuyor. Andrea Lowe, tacizci partnerinden aldığı morlukları gizleyen içki bağımlısı Julie olarak harika bir kırılganlık sergiliyor. Liz White, düzenli ve istikrarlı Bernie rolünde fedakarlıkla parlarken, Yazmin Kayani kızı Ella rolünde aile geçmişinin gerçek dehşetini fark ettiğinde yıkılıyor. Kadroyu tamamlayan Rosy Sterling, Mary'nin yanına aldığı eski mahkum Leigh rolünde; her ne kadar soruları ve yanıtları tetikleyen bir olay örgüsü aracı olsa da, enerjik performansı tahliye edilen mahkumlar için destek mekanizmalarının yetersizliğini gözler önüne seriyor.

Fotoğraf: Helen Murray

Her kadın, erkekler tarafından nasıl kontrol edildiklerini itiraf ettikçe (Ella'nın uygunsuz yaklaşımlarda bulunan ürkütücü bir öğretim görevlisi yüzünden üniversiteyi bırakmak istemesi gibi), oyun biraz fazla bariz bir şekilde belgesel tiyatro (verbatim) havasına bürünüyor. Ayrıca zaman zaman mizah, ele alınan konuyla pek bağdaşmıyor; her ne kadar kadınların bunu bir savunma mekanizması olarak kullandığı açık olsa da. Ancak Helena Kennedy QC'nin mükemmel program kitapçığı makalesinde tartıştığı gibi, kadın düşmanlığı bir düşünce biçimidir ve bunun normalleştirilmesi, bu tempolu ve derinlemesine etkileyici oyunda güçlü bir şekilde aktarılmış. Oyun, basit ama etkili bir kefaret anıyla sona eriyor ve bu prodüksiyonu unutulmaz kılan da işte bu anlar oluyor.